Jurang penyertaan yang perlu ditutup
Pensijilan halal ialah pengesahan bahawa produk, proses dan perkhidmatan mematuhi keperluan halal, termasuk aspek pengendalian serta integriti rantaian bekalan. Ia bukan sekadar tanda pada bungkusan, tetapi jaminan yang bergantung pada amalan organisasi.
Jurang penyertaan masih ketara: sebilangan kecil daripada lebih 400,000 syarikat berdaftar memegang Sijil Pengesahan Halal Malaysia (SPHM), meskipun permohonan meningkat mendadak. Angka itu patut mendorong perubahan, bukan sekadar menjadi sasaran kempen kesedaran. Pada 27 Oktober, Menteri di Jabatan Perdana Menteri (Hal Ehwal Agama), Dr Zulkifli Hasan, menyampaikan perkara ini ketika merasmikan Persidangan Kebangsaan Eksekutif Halal 2026 dan melancarkan Global Halal School di Bangi. Jika sijil masih dianggap pilihan sampingan, banyak syarikat akan terlepas peluang membina kepercayaan dan mengembangkan perniagaan.
Daripada pematuhan kepada kelebihan perniagaan
Syarikat wajar melihat pensijilan halal Malaysia sebagai strategi perniagaan, bukannya kos dokumentasi atau label yang diperlukan untuk satu segmen pengguna sahaja. Pensijilan yang diurus dengan baik boleh meningkatkan keyakinan pengguna, membuka pasaran lebih luas dan menguatkan daya saing produk tempatan di peringkat antarabangsa. Manfaat ini relevan kepada pengusaha berbilang latar kerana halal turut merangkumi kebersihan, penyimpanan, pengendalian dan kebolehkesanan bahan.
Langkah seterusnya ialah menghubungkan sijil halal syarikat dengan kapasiti mengkomersialkan produk dan mengeksport, bukan berhenti sebaik sijil diperoleh. Zulkifli menyeru industri halal bergerak daripada pensijilan kepada pengkomersialan, dan daripada pemain tempatan kepada peneraju antarabangsa. Kerajaan turut menyediakan geran padanan RM5,000 bagi kos pensijilan PMKS serta geran khas RM25,000 untuk sektor strategik seperti kosmetik dan farmaseutikal. Bantuan ini wajar disertai bimbingan praktikal agar syarikat bersedia memenuhi kehendak pasaran.
Eksekutif halal mesti memimpin amalan harian
Sijil tidak menjamin pematuhan berterusan jika prinsip halal terhenti pada fail audit. Eksekutif halal perlu diiktiraf sebagai tenaga profesional yang mempengaruhi keputusan pengurusan, proses pengeluaran, pemilihan pembekal, rantaian bekalan dan penyampaian perkhidmatan. Peranan mereka ialah memastikan prinsip halal dan toyyiban hidup dalam kerja harian, bukannya sekadar menyusun dokumen untuk pemeriksaan.
Maka, kepimpinan syarikat perlu memberi eksekutif halal kuasa, latihan dan akses kepada pembuat keputusan. Persidangan Kebangsaan Eksekutif Halal 2026 menjadi ruang membina kompetensi serta jaringan profesional, manakala Global Halal School memperluas pembelajaran halal melalui teknologi digital dan akses antarabangsa. Tanpa sokongan pengurusan, kepakaran mereka sukar mengubah tabiat operasi; dengan mandat yang jelas, kawalan halal boleh menjadi sebahagian daripada mutu dan reputasi organisasi.
Permudahkan laluan, kekalkan ketegasan
Pihak berkuasa perlu mengenal pasti sama ada kos, kerumitan permohonan atau kekurangan pengetahuan menghalang syarikat, kemudian memudahkan urusan tanpa melonggarkan audit. Sistem semakan status sijil yang mudah dicapai juga perlu dipromosikan supaya peniaga dan pengguna dapat mengesahkan kesahihan pensijilan. Kepercayaan akan terhakis jika logo mudah disalah guna atau penguatkuasaan tidak konsisten.
Sokongan susulan sama penting dengan kelulusan. Syarikat pemegang SPHM perlu dibimbing untuk meningkatkan kapasiti pengeluaran, mutu produk, pembungkusan, pemasaran digital dan pematuhan standard negara pengimport. Kerajaan memperuntukkan RM3.1 bilion bagi hal ehwal agama dan industri halal dalam Belanjawan 2027, meningkat lebih 50 peratus berbanding RM1.5 bilion pada 2023. Sistem Baiki Halal Bersepadu turut dinaik taraf dan 100 juruaudit halal baharu ditambah bagi memperlancar perkhidmatan.
Kesimpulannya, jurang pemilikan sijil tidak akan ditutup dengan kempen permohonan semata-mata. Syarikat mesti menganggap pensijilan sebagai pelaburan strategi, manakala pemimpin perlu memberi eksekutif halal peranan sebenar dalam operasi. Dengan proses yang cekap, penguatkuasaan tegas dan bimbingan selepas pensijilan, industri halal berpeluang berkembang daripada reputasi pensijilan kepada kekuatan perniagaan dan eksport.
