Apa Makna Strategi Cip Huawei untuk AI Berdaulat
Strategi cip AI berdaulat merujuk kepada keputusan kerajaan membangunkan ekosistem AI berdaulat dengan kawalan penuh ke atas data, infrastruktur dan rantaian bekalan teknologi, termasuk menilai cip Huawei AI Ascend 910C sebagai alternatif kepada cip Amerika untuk projek pemprosesan kecerdasan buatan bernilai RM2 bilion yang menyasar keupayaan pusat data, keselamatan maklumat sensitif dan kedudukan rundingan dalam ketegangan geopolitik teknologi global. Dalam bahasa mudah, kerajaan bukan sekadar mahu membeli perkakasan AI, tetapi mahu menentukan sendiri peraturan, pemilikan dan lokasi fizikal segala data yang mengalir dalam sistem tersebut.
Inti isu ini ialah keberanian memilih cip Huawei AI sebagai tulang belakang ekosistem AI berdaulat, sedangkan pasaran masih menganggap pengeluar cip dari AS sebagai penanda aras prestasi. Malaysia dilaporkan menilai perkakasan kecerdasan buatan Huawei bagi menggerakkan projek AI berdaulat bernilai RM2 bilion, termasuk siri Ascend 910C. Langkah ini bukan teknikal semata-mata, tetapi isyarat politik: keinginan mengurangkan kebergantungan kepada teknologi AS sambil mengangkat kemampuan tempatan sebagai pengeluar dan pengurus data strategik. Dalam konteks persaingan kuasa besar, keputusan perkakasan menjadi pernyataan dasar luar yang tersirat.
Membina Ekosistem AI Berdaulat: Peluang Teknologi dan Kedaulatan Data
Pilihan menilai cip Huawei Ascend 910C datang bersama visi jelas: membina ekosistem AI berdaulat yang tidak bergantung sepenuhnya pada pembekal Amerika dan awan luar negara. Perdana Menteri menekankan bahawa sasaran utama ialah membina keupayaan teknologi secara lokal, bukan kekal sebagai pengguna pasif teknologi luar. Ini bermakna pelaburan besar dalam perkakasan, pusat data, serta bakat jurutera dan penyelidik AI di dalam negara. Dengan projek bernilai RM2 bilion, kerajaan menyasar kedudukan sebagai broker utama pusat data AI serantau, sekali gus menarik pelabur dan projek penyelidikan. Telekom Malaysia dipilih melalui tender awam untuk mengendalikan infrastruktur tulang belakang projek ini, dan syarikat itu sudah pun menggunakan peralatan Huawei dalam rangkaian awannya, walaupun perkhidmatan pengkomputeran AI sedia ada bergantung kepada cip Nvidia. Gabungan pengalaman sedia ada dengan Huawei dan keperluan mengurangkan pergantungan tunggal kepada Nvidia menjadikan cip Huawei AI satu pilihan yang kelihatan pragmatik, walaupun bukan yang paling berprestasi tinggi di pasaran.
Keamanan Teknologi AI, Risiko Cloud Act dan Kebimbangan Washington
Dorongan utamanya bukan sekadar kelajuan pemprosesan, tetapi keselamatan teknologi AI dan kedaulatan data. Kerajaan mahu infrastruktur kekal dalam sempadan negara bagi melindungi data sensitif kerajaan, ketenteraan dan risikan daripada campur tangan luar. Kebimbangan terhadap undang-undang AS seperti Cloud Act, yang membenarkan mahkamah memaksa syarikat teknologi AS menyerahkan data elektronik walaupun disimpan di luar negara, menjadi pemangkin utama. Dalam satu kenyataan, Perdana Menteri pernah menyebut undang-undang itu sebagai tidak munasabah, tetapi sukar dibantah "bagaimana mahu berhujah dengan Presiden Trump". Di sisi lain, Washington memberi amaran kepada rakan global bahawa penggunaan pemproses Ascend 910C boleh melanggar peraturan eksport AS, sambil mendakwa pembekal yang tidak dipercayai membawa ancaman keselamatan nasional apabila mengendalikan data risikan. Menurut laporan yang memetik pegawai pentadbiran Trump, amaran ini disampaikan tahun lalu bersama janji pakej perkakasan dan pembiayaan alternatif kepada negara membangun. Di sinilah paradoksnya: demi mengelak risiko undang-undang AS, Malaysia dipaksa mempertimbangkan pembekal yang ditandai berisiko oleh Washington.
Ketegangan Geopolitik Teknologi AS–China dan Ruang Gerak Dasar
Menilai cip Huawei Ascend 910C untuk projek AI berdaulat tidak boleh dipisahkan daripada ketegangan geopolitik teknologi antara AS dan China. Pentadbiran Trump sudah lama berada di "warpath" terhadap Huawei sejak penggal pertama, dengan sekatan keras terhadap akses syarikat China kepada perkakasan Nvidia. Jika kerajaan memuktamadkan pembelian cip Huawei AI, ia akan menjadi contoh pertama sebuah kerajaan asing dalam iklim geopolitik semasa memilih pemecut AI China berbanding cip AS. Ini hampir pasti mengundang kemarahan Washington dan menambah lapisan tekanan diplomatik. Sejarah menunjukkan tekanan sebegini bukan teori. Pada Mei 2025, Timbalan Menteri Komunikasi mengumumkan rancangan membina sistem AI nasional menggunakan 3,000 cip Huawei Ascend, tetapi kenyataan itu cepat ditarik balik selepas reaksi dari AS. Kementerian kemudiannya menjelaskan bahawa inisiatif tersebut ialah projek swasta, sambil menegaskan hak berdaulat untuk bertindak mengikut kepentingan nasional. Episod ini menjadi latar penting: setiap pilihan teknologi yang condong ke China akan dibaca sebagai isyarat politik, bukan sekadar keputusan teknikal.
Apa Seterusnya: Membina Jalan Tengah antara Kuasa Besar
Buat masa ini, Perdana Menteri masih menimbang kemungkinan pembelian cip Huawei AI dan tiada perjanjian dimuktamadkan. Pegawai Majlis Keselamatan Negara dijadualkan ke Washington dalam masa terdekat untuk membincangkan kebimbangan Amerika secara langsung, manakala kerajaan dilaporkan mempertimbangkan tender tambahan yang membenarkan syarikat cip AS seperti Nvidia dan AMD bersaing untuk kontrak AI berdaulat. Pendekatan ini cuba mengimbangi dua realiti: keperluan ekosistem AI berdaulat dengan kedaulatan data kukuh, dan keperluan mengekalkan hubungan baik dengan kedua-dua blok teknologi besar. Pada akhirnya, ekosistem AI berdaulat yang berjaya tidak boleh dibina di atas kebergantungan tunggal, sama ada kepada Huawei atau mana-mana pengeluar AS. Dasar yang lebih bijak ialah kepelbagaian rantaian bekalan, standard keselamatan yang tegas dan rangka undang-undang data yang jelas. Malaysia wajar menggunakan tawaran bersaing – sama ada dari Timur atau Barat – untuk menuntut terma teknologi yang meningkatkan keupayaan tempatan tanpa menggadaikan keselamatan jangka panjang. Jika cip Huawei Ascend 910C dipilih, ia perlu datang bersama pelan mitigasi risiko yang telus dan strategi jangka panjang mengurus ketegangan geopolitik teknologi, bukan sekadar keputusan perkakasan jangka pendek.
