Alat praktikal, bukan sekadar bahan pameran
Kit STEM mudah alih ialah himpunan model sains dan alat pembelajaran yang boleh digunakan untuk mengajar sains, teknologi, kejuruteraan dan matematik melalui aktiviti praktikal. Pada 26 Oktober, PETRONAS menyumbangkan 60 kit bernilai RM1.2 juta untuk menyokong pengajaran STEM di sekolah seluruh Sarawak. Setiap kit mengandungi 50 model dan peralatan, termasuk rangka manusia bersaiz sebenar, kit litar elektronik serta bahan interaktif lain. Nilai utama inisiatif ini bukan terletak pada jumlah alat semata-mata, tetapi pada peluang untuk membawa pembelajaran keluar daripada penerangan di papan putih. Menteri Pendidikan, Inovasi dan Pembangunan Bakat, Dato Sri Roland Sagah Wee Inn, menyifatkannya sebagai “permulaan kepada sesuatu yang lebih besar” dan berkata pendekatan itu mencetuskan rasa ingin tahu dalam kalangan pelajar serta guru. Itulah ukuran yang patut diberi perhatian: sama ada alat ini menimbulkan soalan dan mendorong pelajar mencuba.
Pengalaman langsung membantu konsep melekat
Pembelajaran interaktif sains lebih berkesan apabila pelajar dapat melihat dan menguji sesuatu idea, bukan sekadar menghafal istilah. Contoh yang berguna datang daripada program Little Lab: Little Scientist, yang menawarkan aktiviti sains secara langsung kepada pengunjung MIYIO; acara itu disertai lebih 2,000 orang, kebanyakannya pelajar sekolah menengah. Dalam satu aktiviti, pelajar mengekstrak DNA daripada strawberi, kemudian berbincang tentang genetik, mutasi dan kanser melalui model, kuiz serta perbualan dengan penyelidik. Ini bukan penggunaan kit Sarawak, tetapi menunjukkan mengapa peralatan khusus dan ruang bertanya boleh menjadikan konsep abstrak lebih mudah difahami. Maklum balas awal terhadap aktiviti itu positif dari segi kefahaman, keseronokan dan pengetahuan baharu. Untuk pendidikan STEM pelajar, rasa ingin tahu yang timbul daripada percubaan sendiri lebih bernilai daripada demonstrasi yang cuma ditonton.
Akses perlu disusuli penggunaan yang bermakna
Kit yang baik tidak memberi kesan jika tersimpan di dalam almari. Sebab itu rancangan pengagihan kit Sarawak wajar dinilai juga melalui siapa yang mendapat akses: Pertubuhan Aspirasi Guru Sarawak akan menyelaraskan agihan bersama Pejabat Pendidikan Daerah mengikut kepadatan sekolah dan keperluan setempat, dengan keutamaan kepada sekolah luar bandar serta sekolah yang kurang kemudahan. Susunan ini menjadikan kit STEM mudah alih lebih berpotensi sampai kepada pelajar yang jarang berpeluang menggunakan peralatan pembelajaran teknologi. Namun, akses sahaja belum memadai; nilai kit bergantung pada aktiviti yang mengajak pelajar membuat pemerhatian, menguji idea dan mengaitkan hasilnya dengan matematik serta sains. Respons guru yang meminta lebih banyak program seumpamanya menunjukkan pendekatan praktikal diterima baik. Kesimpulannya, kit ini ialah permulaan yang menjanjikan, tetapi pengajaran yang konsisten dan agihan mengikut keperluanlah yang boleh menukar alat menjadi minat terhadap STEM.
