Apa itu Dana Ekuiti Pendidikan Bumiputera dan mengapa ia penting
Dana Ekuiti Pendidikan Bumiputera ialah cadangan dana pelaburan khusus yang diwujudkan untuk menyokong, membina dan memperluas pemilikan ekuiti bumiputera dalam institusi pendidikan swasta melalui modal pertumbuhan, pengambilalihan strategik dan kerjasama dengan pelabur kewangan. Dalam landskap baharu industri pendidikan, dana ini diusulkan sebagai mekanisme menggantikan pendekatan kuota tetap, sekali gus mengalihkan fokus dasar daripada sekadar melindungi penyertaan bumiputera kepada membina daya saing pemilikan sebenar dalam ekonomi pendidikan.
Cadangan utama yang mencetuskan perbahasan ini ialah pemansuhan syarat minimum 30 peratus ekuiti bumiputera bagi syarikat yang mengendalikan institusi pendidikan swasta seperti diumumkan Kementerian Pendidikan. Pada masa yang sama, kerajaan dicadang menubuhkan Dana Ekuiti Pendidikan Bumiputera bagi membantu syarikat pendidikan swasta bumiputera berkembang selepas syarat pemilikan 30 peratus dimansuhkan. Ini bukan soal kecil, kerana industri pendidikan swasta kini mempunyai 18,242 institusi, 186,354 pekerja, hasil RM24.1 bilion, nilai tambah RM15.1 bilion dan aset tetap RM21 bilion. Pendidikan swasta sudah berubah menjadi industri ekonomi besar; ketiadaan strategi pemilikan baharu akan mengulangi kesilapan lama – bumiputera hanya menjadi tenaga kerja, bukan pemilik.
Dari modal insan ke modal ekonomi: mengapa pemilikan bumiputera perlu jadi fokus
Selama ini, pendidikan dilihat terutama sebagai alat membina modal insan – menghasilkan graduan, guru dan tenaga kerja mahir. Namun angka industri yang begitu besar menunjukkan pendidikan swasta juga ialah sektor ekonomi strategik dengan rangkaian luas kepada hartanah, pembinaan kampus, teknologi pendidikan, perkhidmatan profesional dan pendidikan antarabangsa. Dalam konteks ini, pemerkasaan ekonomi bumiputera tidak boleh lagi hanya bergantung kepada biasiswa, tempat belajar atau peluang pekerjaan; persoalannya ialah siapa yang membina, memiliki dan mengawal ekonomi pendidikan tersebut.
Petikan yang wajar dijadikan garis panduan ialah: “Pendidikan swasta bukan sahaja sekadar membina modal insan. Dalam ekonomi moden, pendidikan swasta juga membina modal ekonomi.” Jika pasaran pendidikan swasta terus dibuka kepada pelaburan, tetapi tiada strategi membina syarikat bumiputera yang kompetitif, kita akan menyaksikan jurang pemilikan semakin melebar. Agenda pemerkasaan ekonomi bumiputera mesti berganjak daripada logik kuota semata-mata kepada logik pemilikan sebenar – nilai aset, ekuiti syarikat, bilangan institusi dimiliki dan kadar pertumbuhan syarikat bumiputera.
Pemansuhan syarat pemilikan: risiko atau peluang untuk institusi pendidikan swasta bumiputera
Keputusan Kementerian Pendidikan untuk tidak lagi mensyaratkan pemilikan sekurang-kurangnya 30 peratus ekuiti bumiputera bagi syarikat sendirian berhad yang mengoperasikan institusi pendidikan swasta menandakan perubahan paradigma besar dalam syarat pemilikan sekolah swasta. Rasional rasmi ialah untuk memenuhi keperluan semasa sektor dan memastikan keterbukaan penyertaan. Namun, pemansuhan syarat minimum 30 peratus ekuiti bumiputera ini menuntut strategi alternatif yang lebih jelas dalam memastikan agenda pemilikan tidak terabai.
Di sinilah munculnya paradoks: tanpa kuota, pasaran lebih terbuka dan modal luar boleh masuk dengan lebih mudah; pada masa sama, syarikat pendidikan swasta bumiputera yang masih kecil mungkin semakin sukar bersaing untuk memiliki aset, teknologi dan jenama. Soalan asasnya ialah, apabila industri pendidikan swasta berkembang pesat, siapakah yang akan memiliki aset dan ekuiti tersebut dalam 10 atau 20 tahun lagi? Jika pasaran mahu dibuka, kapasiti bumiputera untuk bersaing dan membeli ekuiti mesti dibina serentak. Jika tidak, pemansuhan kuota akan menjadi pintu besar kepada pelepasan pemilikan bumiputera, bukan pengembangan.
Bagaimana Dana Ekuiti Pendidikan Bumiputera boleh mempercepat skala dan daya saing
Dana ekuiti pendidikan yang dicadangkan ini tidak sepatutnya difahami sebagai pelindung pasif, tetapi sebagai instrumen pelaburan aktif. Cadangannya, dana tersebut digunakan untuk melabur dalam syarikat pendidikan bumiputera yang berpotensi, membantu mengambil alih institusi pendidikan sedia ada dan menyediakan skim pelaburan bersama kerajaan, institusi kewangan dan pelabur swasta. Dr. Anuar mencadangkan dana permulaan sekitar RM100 juta dimasukkan dalam Belanjawan 2027 bagi menyokong pemilikan bumiputera dalam industri pendidikan swasta. Ini satu angka kecil berbanding saiz industri, tetapi penting sebagai isyarat dasar.
Tumpuan dana tidak boleh sekadar kepada bangunan sekolah atau kampus; pemilikan kini juga terletak pada teknologi, data, kandungan dan harta intelek. Sektor pesat seperti kecerdasan buatan, kandungan digital dan platform pembelajaran perlu menjadi fokus, kerana nilai masa depan pendidikan banyak bertumpu di sini. Di samping suntikan modal, syarikat pendidikan bumiputera perlu disokong untuk mencapai skala lebih besar melalui modal pertumbuhan, pengurusan profesional, penggabungan dan kerjasama strategik. Pendekatan sebegini mengubah dasar daripada sekadar melindungi penyertaan kepada membina syarikat bumiputera yang benar-benar mampu menembusi pasaran serantau dan global.
Mengukur kejayaan: daripada kuota kepada data pemilikan
Jika Dana Ekuiti Pendidikan Bumiputera ditubuhkan, kejayaannya tidak boleh dinilai melalui bahasa umum seperti “penyertaan meningkat”. Cadangan yang lebih jujur ialah mengukur pemilikan secara terperinci – nilai aset pendidikan yang dimiliki, nilai ekuiti syarikat, jumlah institusi pendidikan milik bumiputera dan jumlah syarikat pendidikan termasuk nilai pelaburan, kadar pertumbuhan syarikat dan jumlah pekerja. Dengan kata lain, kita perlu mewujudkan Data Pemilikan Bumiputera dalam Industri Pendidikan Swasta sebagai rujukan tetap.
Pendidikan swasta bukan lagi sektor pelengkap; ia sudah menjadi industri ekonomi signifikan di mana isu pemilikan berkait rapat dengan pembangunan ekonomi bumiputera. Jika mahu menjayakan pendidikan swasta bumiputera, ukuran utama bukan lagi berapa ramai yang hadir dalam bilik kuliah, tetapi berapa besar bahagian ekonomi pendidikan yang dimiliki. Dana ekuiti pendidikan hanyalah alat; yang lebih penting ialah keberanian menyusun semula dasar supaya bumiputera bukan sekadar pelanggan dan pekerja, tetapi pemilik dan penentu arah industri pendidikan masa hadapan.
