Daripada idea ke penyelesaian sebenar
Inovasi pelajar STEM ialah penggunaan ilmu sains, teknologi, kejuruteraan dan matematik untuk membina penyelesaian praktikal kepada masalah yang dihadapi manusia dalam kehidupan seharian. Dua kemenangan pertandingan baru-baru ini menunjukkan pendekatan itu lebih bernilai apabila bermula daripada keperluan masyarakat, bukan teknologi semata-mata. Pasukan Thunderbolt dari Universiti Teknikal Malaysia Melaka (UTeM) muncul juara kebangsaan Shell Selamat Sampai Varsity Challenge 2026 dengan HERO, topi keledar pintar yang direka untuk mengesan risiko sebelum kemalangan berlaku, memberi amaran kepada penunggang dan mempercepat tindak balas kecemasan. Pada 27 Oktober 2026, Pasukan InnovateZ dari MRSM Bagan Datuk pula dinobatkan sebagai juara keseluruhan Samsung Solve for Tomorrow 2026 menerusi TheVisionSense. Kedua-dua pencapaian ini patut diraikan bukan semata-mata kerana trofi, tetapi kerana pelajar mengenal pasti masalah yang dekat dengan kehidupan orang ramai dan menghasilkan idea yang berpotensi membantu.
Keselamatan yang bermula sebelum kemalangan
Kekuatan HERO terletak pada gabungan ciri yang menyasarkan risiko sebenar penunggang motosikal. Sistem ini mengesan alkohol dan keletihan, memantau titik buta, meningkatkan penglihatan serta menggunakan GPS untuk menjejak lokasi. Ia turut memberikan amaran keselamatan masa nyata dan menghantar lokasi penunggang kepada ahli keluarga ketika kecemasan. Jika ciri-ciri ini berfungsi seperti yang dirancang dalam penggunaan harian, nilainya jelas: amaran awal dan maklumat lokasi boleh menyokong tindakan sebelum atau selepas insiden. Pasukan Thunderbolt ialah antara lima pasukan akhir, bersaing dengan pelajar dari UMS, UNIMAS dan UTS. Idea finalis lain termasuk stereng yang mengesan keadaan berisiko, bonggol menggunakan cecair bukan Newtonian, pengesan titik buta kenderaan berat dan aplikasi keselamatan motosikal yang disambungkan kepada jam pintar. Kepelbagaian ini menunjukkan pertandingan inovasi pelajar boleh menumpukan STEM pada cabaran keselamatan yang konkrit, bukan latihan teori sahaja.
Teknologi untuk bergerak dengan lebih berdikari
TheVisionSense membawa tumpuan daripada jalan raya kepada akses dan kebebasan bergerak. Projek InnovateZ menggunakan penderia LiDAR dan ultrabunyi untuk mengesan halangan, kemudian memberikan amaran audio masa nyata bagi membantu individu yang baru mengalami masalah penglihatan bergerak dengan lebih selamat dan berdikari. Bagi pengguna, gabungan pengesanan dan maklum balas audio itu menyasarkan keperluan yang mudah difahami: mengetahui halangan di hadapan ketika bergerak. Kemenangan ini hadir dalam pertandingan yang menerima 106 penyertaan daripada 424 pelajar berusia 13 hingga 15 tahun, merangkumi tema kelestarian alam sekitar, sukan dan teknologi, kesihatan serta pendidikan. InnovateZ menerima produk Samsung bernilai sehingga RM47,000 sebagai juara. Hadiah itu mengiktiraf hasil mereka, tetapi kesan yang lebih penting ialah pelajar melalui proses mengenal pasti cabaran, membina idea dan menghasilkan prototaip. Projek iSafePath, pemenang kedua, turut menggunakan pengesanan masa nyata dan amaran dua hala untuk membantu pejalan kaki serta pemandu di lintasan berisiko.
Pertandingan perlu mengasah pemikiran, bukan sekadar mencari pemenang
Pengiktirafan industri memberi ruang kepada projek pelajar untuk dilihat di luar bilik darjah, tetapi nilai utama pertandingan ini ialah proses membina penyelesaian. Shell memperkenalkan Varsity Challenge pada 2017 sebagai platform bagi pelajar institusi pengajian tinggi mencipta idea untuk isu keselamatan jalan raya; komitmen syarikat itu terhadap keselamatan jalan raya di Malaysia pula bermula sejak 1957. Shell Selamat pelajar dengan itu mempunyai kaitan yang jelas dengan cabaran masyarakat yang telah lama wujud. Samsung Solve for Tomorrow pula dianjurkan bersama Universiti Malaya untuk memperkasa golongan muda melalui pendidikan STEM. Peserta melalui bimbingan, penambahbaikan idea dan pembangunan prototaip sebelum membentangkan hasil mereka. Model sebegini penting kerana ia mengajar pelajar menguji sama ada teknologi benar-benar menjawab masalah pengguna. Kesimpulannya, HERO dan TheVisionSense menunjukkan STEM paling meyakinkan apabila diterjemahkan kepada keselamatan, akses dan kebebasan yang boleh dirasai orang ramai.
