Hukuman Rotan Masih Wujud, Tetapi Bukan Ikut Suka Hati
Hukuman rotan di sekolah ialah tindakan disiplin fizikal yang masih dibenarkan terhadap murid tertentu mengikut peraturan, tatacara hukuman sekolah yang ketat dan kawalan kuasa pentadbir sekolah, dengan tujuan membetulkan salah laku tanpa mencederakan atau memalukan murid di hadapan rakan-rakan mereka.
Isu hukuman rotan sekolah sering meletup semula setiap kali timbul kes disiplin pelajar yang berat. Ramai menyangka hukuman ini sudah diharamkan, sedangkan Menteri Pendidikan menegaskan ia tidak pernah dimansuhkan dan masih dibenarkan terhadap murid lelaki bagi kesalahan tertentu. Namun, hakikat penting yang selalu terlepas pandang ialah rotan bukan lesen untuk melepaskan marah guru atau pentadbir. Menteri sendiri mengingatkan, hukuman tidak boleh dilakukan sesuka hati, tidak boleh dilakukan kerana marah dan tidak boleh sehingga mendatangkan kecederaan. Jika kita gagal membezakan antara disiplin terancang dengan tindakan emosi, murid yang sepatutnya dilindungi boleh menjadi mangsa penyalahgunaan kuasa.
Tatacara Hukuman: Rotan Sebagai Jalan Terakhir, Bukan Reaksi Spontan
Peraturan sedia ada menetapkan bahawa hukuman rotan hanya sah apabila ia berpandukan tatacara hukuman sekolah yang jelas, berpunca daripada kesalahan tertentu dan direkodkan, bukan kerana guru hilang sabar atau mahu menghukum tanpa pertimbangan.
Menteri Pendidikan menegaskan bahawa hukuman rotan memang diperuntukkan dalam tindakan disiplin pelajar, tetapi ia "tidak boleh dilaksanakan sewenang-wenangnya dan perlu mematuhi tatacara yang telah ditetapkan". Setiap rotan mesti bersandar pada asas yang jelas dan direkodkan mengikut ketetapan berkuat kuasa, bukannya dilakukan secara spontan di dalam kelas ketika guru sedang marah. Di sini letaknya garis halus antara disiplin pelajar Malaysia yang teratur dengan budaya menghukum yang ganas. Rotan sepatutnya menjadi jalan terakhir selepas teguran, kaunseling dan intervensi lain tidak berkesan, bukan alat pertama setiap kali murid buat silap kecil. Jika sekolah mengabaikan proses ini, mereka bukan lagi menguatkuasakan disiplin, tetapi merisikokan keselamatan dan maruah murid.
Siapa Berkuasa Merotan dan Mengapa Had Ini Penting
Kuasa pentadbir sekolah dalam pelaksanaan hukuman rotan ditetapkan secara khusus: tidak semua guru boleh merotan, dan kuasa yang diberikan perlu nyata, terhad serta boleh dipantau.
Menurut penjelasan rasmi, hukuman rotan hanya boleh dilaksanakan oleh guru besar, pengetua atau guru yang telah diberikan kuasa secara nyata. Ini bukan formaliti remeh; ia adalah mekanisme kawalan supaya rotan tidak menjadi budaya suka-suka di tangan sesiapa sahaja. Kementerian juga memperjelaskan kuasa menangani kes disiplin kepada pengetua, guru besar dan jawatankuasa disiplin, selain membolehkan kuasa tersebut diturunkan kepada guru kerana pada hakikatnya semua guru berperanan sebagai guru disiplin. Struktur kuasa ini bertujuan memastikan setiap tindakan fizikal terhadap murid ada pihak yang bertanggungjawab, boleh dirujuk dan dipersoalkan. Jika sekolah membenarkan sesiapa sahaja merotan tanpa surat kuasa atau rekod, itu bukan lagi pelaksanaan disiplin yang sah, tetapi pembiaran terhadap penyalahgunaan kuasa.
Disiplin Sah vs Penyalahgunaan Kuasa: Garis Yang Tak Boleh Dikaburkan
Perbezaan utama antara hukuman disiplin yang sah dengan penyalahgunaan kuasa ialah pada niat, proses dan kesan: disiplin berasaskan tatacara dan keselamatan murid, penyalahgunaan kuasa pula berasaskan emosi dan menyebabkan kecederaan atau trauma.
Penegasan bahawa hukuman tidak boleh dilakukan kerana marah dan tidak boleh sehingga mendatangkan kecederaan bukan sekadar ayat amaran, ia garis merah yang membezakan rotan terancang dengan penderaan. Pelaksanaan hukuman rotan perlu dibuat berdasarkan kesalahan yang jelas, mengikut prosedur dan bukannya disebabkan emosi atau kemarahan. Apabila guru atau pentadbir mengabaikan prosedur, merotan di tempat sensitif, berulang kali atau tanpa rekod, mereka sudah melangkaui disiplin yang sah. Dalam keadaan ini, ibu bapa dan murid wajar mempertikaikan tindakan tersebut dan menuntut siasatan. Disiplin pelajar Malaysia tidak boleh disandarkan kepada rasa puas hati melihat murid kesakitan; matlamatnya ialah pembentukan sahsiah, bukan menghukum sehingga merosakkan kesejahteraan fizikal dan mental.
Ke Hadapan: Rotan Dalam Ekosistem Disiplin Yang Lebih Tersusun
Hukuman rotan sekolah perlu dilihat sebagai sebahagian kecil daripada ekosistem disiplin pelajar, yang dipandu garis panduan jelas dan diperhalusi dari semasa ke semasa oleh pihak berwajib.
Kementerian Pendidikan memaklumkan bahawa tatacara hukuman rotan akan terus diperincikan supaya sekolah, ibu bapa dan masyarakat memahami dengan jelas apa yang dibenarkan dan apa yang tidak. Selain itu, 11 langkah tambahan bagi menangani isu disiplin mula dilaksanakan secara berperingkat sejak Oktober 2025, termasuk menambah baik sistem pemantauan salah laku murid. Arah tuju ini tepat: disiplin bukan hanya tentang hukuman, tetapi juga pencegahan, pendidikan dan budaya sekolah yang menyokong perkembangan murid. Kesimpulannya, hukuman rotan tidak dimansuhkan, tetapi hak untuk menggunakannya datang bersama tanggungjawab besar. Jika sekolah mahu kekal guna rotan, mereka wajib mematuhinya sebagai alat disiplin terkawal, bukan senjata emosi. Hanya dengan garis batas yang jelas, kita boleh melindungi hak murid dan pada masa sama mengekalkan disiplin yang tegas tetapi adil.
