Autisme Bukan Pengakhiran: Ia Titik Mula Perjalanan Ibu Bapa
Membesarkan anak autisme ialah perjalanan emosi dan praktikal yang menuntut ibu bapa beralih daripada penafian kepada penerimaan, memahami cara otak anak berfungsi berbeza, dan menyesuaikan strategi parenting autisme agar mereka boleh belajar mengurus diri, berkomunikasi dengan cara tersendiri, serta berkembang dalam keluarga yang menerima perbezaan mereka sebagai kekuatan, bukan kekurangan. Dalam erti kata lain, autisme bukan label untuk menghadkan masa depan anak, tetapi panggilan untuk ibu bapa belajar semula tentang kasih sayang, kesabaran dan ilmu. Kisah Afifah Azizan, 41, menolak tanggapan bahawa membesarkan anak autisme mesti bergantung sepenuhnya kepada pusat intervensi atau pakar luar. Beliau mempunyai tujuh anak – Aida Amanina, 22, Amirul Haziq, 20, Arif Syarafuddin, 18, Aida Afrina, 16, Ahmad Danish, 14, Ayra Elise Zara, 10, dan Adam Tuah Zaqkhary, tujuh tahun. Lima daripada mereka berada dalam spektrum autisme, dengan Afrina juga disleksia dan Danish ADHD. Jika dilihat dari luar, ini tampak mustahil. Namun di sebalik angka itu, ada perjalanan emosi yang mengubah cara mereka melihat anak sendiri.
Dari Penafian, Tekanan dan Kritikan, Kepada Penerimaan Diagnosis Autisme
Afifah mengakui pada awalnya beliau sukar menerima keadaan anak-anak kerana takut dengan pandangan negatif masyarakat yang ketika itu kurang memahami autisme. Beliau berharap anak-anak akan "berubah" apabila besar, satu bentuk penafian yang biasa berlaku apabila ibu bapa belum bersedia menerima diagnosis autisme. Penafian ini bukan kerana ibu bapa tidak sayang, tetapi kerana mereka takut dihukum oleh mata orang lain. Keadaan menjadi lebih berat apabila suami pertamanya meninggal dunia akibat strok sekitar 2012, meninggalkan beliau mengurus lima anak ketika itu, termasuk empat dalam spektrum autisme. Tekanan harian, keletihan dan kritikan orang sekeliling membuatkan beliau kadang-kadang melepaskan marah kepada anak sendiri kerana tidak mampu mengawal emosi. Di sinilah sisi gelap membesarkan anak autisme muncul: ibu bapa bukan malaikat, mereka boleh rapuh. Namun titik perubahan berlaku apabila Afifah mula sedar bahawa kemarahan itu banyak dipengaruhi suara luar, bukan keperluan sebenar anak. Apabila beliau mula memahami tingkah laku mereka dan melihat perkembangan kecil yang berlaku, penafian perlahan-lahan bertukar menjadi penerimaan diagnosis autisme dan kesediaan untuk belajar.
Sokongan Pasangan: Tulang Belakang Sokongan Keluarga Autisme
Perjalanan Afifah berubah apabila beliau bertemu suaminya sekarang, Muhammad Zaqkhwan Zawawi, yang hadir ketika beliau masih bergelut mengurus anak-anak. Ramai bercakap tentang sokongan keluarga autisme secara umum, tetapi dalam rumah, sokongan pasangan ialah faktor penentu sama ada ibu bapa tenggelam atau terapung. Zaqkhwan bukan sahaja menerima Afifah bersama lima anak, malah menolak melihat mereka sebagai beban. Sikap ini penting: anak autisme tidak memerlukan simpati kosong, mereka perlukan orang dewasa yang sanggup belajar. Zaqkhwan pada mulanya tidak tahu tentang autisme, tetapi beliau memilih untuk mengkaji jurnal penyelidikan dan kajian bagi memahami tingkah laku serta keperluan anak-anak. Beliau mencuba pendekatan berbeza secara berperingkat, memerhati respons setiap anak dan menyesuaikan cara pembelajaran mengikut kemampuan masing-masing. Inilah sokongan pasangan yang sebenar – bukan sekadar membantu fizikal, tetapi sanggup menambah ilmu dan memimpin hala tuju keluarga. Afifah sendiri mengakui, melalui suaminya, beliau belajar memahami cara anak berkomunikasi dan mula melihat kemampuan mereka dari sudut berbeza. Apabila pasangan saling menyokong, tekanan membesarkan anak autisme menjadi projek bersama, bukan beban seorang.
Strategi Praktis di Rumah: Dari Jurnal, Bengkel ke Rutin Harian
Ramai ibu bapa bertanya: bagaimana membesarkan anak autisme tanpa bergantung sepenuhnya kepada sokongan luar? Jawapan Afifah dan Zaqkhwan jelas – ilmu, pemerhatian dan konsisten. Di rumah, mereka tidak menunggu anak "normal" dahulu baru diberi tanggungjawab. Sebaliknya, mereka melatih anak mengurus diri sedikit demi sedikit. Hasilnya, anak-anak yang dulu bergantung kini mula membantu menyapu sampah, memasak dan membasuh pinggan tanpa disuruh berkali-kali. Perkara kecil ini bagi mereka bukan remeh, tetapi bukti anak sedang berkembang. Perubahan Amirul Haziq, 20, sangat ketara: anak yang lewat bercakap dan lambat mengurus diri kini mampu bangun awal, menjemur pakaian dan memasak sendiri. Ini bukan magis, tetapi hasil strategi parenting autisme yang konsisten – pecahkan tugasan, ulang, sabar, dan percaya anak boleh. Di luar rumah, Seminar Keibubapaan dan Pendidikan Inklusif 2026 di Duyong menjadi platform ibu bapa mempelajari pendekatan praktikal seperti pengurusan kanak-kanak picky eater, teknik komunikasi untuk anak lewat pertuturan, serta aktiviti sensori dan motor halus yang boleh dibuat di rumah. Program ini menghimpunkan ibu bapa, penjaga, NGO dan orang awam untuk mendalami pemahaman mengenai autisme dan neurodivergens. Ilmu luar digabung dengan rutin rumah – itulah kombinasi yang berkesan.
Ilmu, Penerimaan dan Harapan: Keluarga Autisme Boleh Berkembang
Bagi Zaqkhwan, ibu bapa perlu terus menambah ilmu untuk memahami anak, selain mendapatkan bantuan pakar apabila perlu. Beliau menegaskan, ibu bapa boleh menghantar anak ke mana-mana pusat yang sesuai, tetapi mereka sendiri mesti faham autisme dan pendekatan yang digunakan supaya tidak menyerahkan semua tanggungjawab kepada orang lain. Penerimaan diagnosis autisme tanpa usaha menambah ilmu hanya menjadikan label itu alasan, bukan titik mula perubahan. Afifah pula belajar menilai perkembangan anak melalui perkara sederhana: mereka bermain bersama tanpa bergaduh, membantu kerja rumah, malah ada yang menjadi imam solat. Kehadiran anak-anak yang dulu membuat beliau hampir berputus asa kini menjadi sumber kekuatan untuk bangkit dan meneruskan hidup. "Anak saya boleh buat sebenarnya. Anak saya bukan bodoh macam orang duk kata," luahnya, menolak stigma yang sering dilemparkan kepada anak autisme. Seminar keibubapaan bertema "Mengurus Anak Autisme dengan Yakin: Memperkasa Ibu Bapa, Mengukuhkan Keluarga" mengingatkan satu perkara penting: jangan matikan harapan hanya kerana anak berbeza. Keluarga autisme boleh berkembang apabila ibu bapa berani menerima, belajar, dan mengadaptasi. Membesarkan anak autisme bukan tentang mengejar "normal", tetapi tentang membina kehidupan yang sesuai dengan mereka – dan tetap penuh makna.
