Sasaran pekerjaan besar, angka masih perlu diperjelas
Pelan Tindakan AI Kebangsaan 2026–2030 ialah hala tuju dasar negara untuk mengembangkan penggunaan kecerdasan buatan, membina kemahiran tenaga kerja dan mengubah cara sektor ekonomi menghasilkan nilai menjelang hujung dekad ini. Dokumen pelan menyasarkan sehingga 300,000 pekerjaan baharu yang boleh dikaitkan dengan AI menjelang 2030, manakala helaian faktanya menyebut 300,000 hingga 500,000 pekerjaan baharu berkaitan AI. Perbezaan julat ini penting: pekerjaan yang boleh dikaitkan dengan AI mungkin tidak sama takrifnya dengan pekerjaan yang sekadar berkaitan dengannya. Helaian fakta turut mengunjurkan tambahan 0.8 hingga 1.2 mata peratusan kepada pertumbuhan KDNK setahun. Pelan ini diterajui AI Malaysia Berhad di bawah Kementerian Digital sebagai sebahagian daripada cita-cita AI Nation 2030. Angka sasaran memberi arah, tetapi belum membuktikan berapa banyak pekerjaan bersih yang akan terhasil atau siapa yang akan mengisinya.
Pusat data menjadi pemacu—bukan jaminan—ekonomi digital
Kerajaan menyasarkan ekonomi digital menyumbang 30 peratus kepada Keluaran Dalam Negara Kasar menjelang 2030 melalui Pelan Tindakan AI Kebangsaan dan Pelan Tindakan Malaysia Digital 2030. Menteri Digital Gobind Singh Deo menyatakan sasaran itu ketika menggulung perbahasan dasar Belanjawan 2027 di Dewan Rakyat. Bagi pusat data Malaysia, Pasukan Petugas Pusat Data yang ditubuhkan pada Februari 2025 telah meluluskan 27 projek dengan anggaran pelaburan RM225.97 bilion. Skala ini boleh mengukuhkan prasarana digital dan menarik kerja kepada pembekal tempatan, tetapi jumlah pelaburan tidak dengan sendirinya menjamin sasaran sumbangan KDNK tercapai. Setiap projek yang diluluskan perlu memenuhi syarat minimum 30 peratus kandungan tempatan, manakala MIDA memantau pelaksanaannya melalui laporan setiap enam bulan. Syarat dan pemantauan itu wajar diberi perhatian: limpahan ekonomi kepada syarikat tempatan perlu kelihatan, bukan sekadar dijanjikan.
Kerjaya teknologi melangkaui pengaturcaraan
Pertumbuhan lapangan kerja tidak terhad kepada pembangun perisian. Pembangunan pusat data negara dijangka menghasilkan 4,053 peluang pekerjaan baharu; 3,523 daripadanya ialah jawatan berkemahiran tinggi dalam kejuruteraan elektrik dan mekanikal, rangkaian, keselamatan siber serta operasi pusat data. Sebanyak 89.21 peratus daripada jawatan berkemahiran tinggi itu dijangka diisi tenaga kerja tempatan. Pada masa yang sama, Kementerian Pengajian Tinggi menyasarkan 30,000 graduan mahir AI antara 2025 hingga 2030. Rancangannya merangkumi 30 program AI di 11 universiti awam, penerapan elemen AI dalam 80 peratus kursus ijazah sarjana muda, latihan peningkatan kemahiran dan pembelajaran berasaskan kerja. Ini membuka laluan pekerjaan AI Malaysia kepada graduan dan pekerja yang mahu menukar kemahiran. Namun, sasaran graduan bukan bukti mereka sudah mendapat kerja; penempatan dan mutu latihan perlu dinilai bersama jumlah yang dilatih.
Manfaat perlu sampai kepada rakyat, bukan pusat data sahaja
Bagi orang ramai, kejayaan ekonomi digital 2030 patut diukur melalui peluang yang boleh dicapai, bukan angka pelaburan semata-mata. Gobind berkata penerimagunaan teknologi merentas sektor, tarikan pelaburan berkualiti dan manfaat kepada rakyat, masyarakat luar bandar serta perusahaan mikro, kecil dan sederhana menjadi tujuan pendekatan kerajaan. Perluasan jalur lebar melalui inisiatif JENDELA juga membuka akses kepada peluang ekonomi digital untuk penduduk luar bandar. Namun, pusat data menggunakan banyak tenaga dan air; kerajaan menyatakan bekalan serta kecekapan penggunaan sumber perlu dijaga tanpa menjejaskan pengguna sedia ada. Pasukan petugas akan terus menyelaras pemantauan dengan agensi teknikal bagi meneliti pematuhan, kecukupan bekalan dan kecekapan. Kesimpulannya, Pelan AI Kebangsaan menawarkan peluang pekerjaan dan pertumbuhan, tetapi sasaran 300,000 itu perlu disokong latihan yang berkesan, peluang yang tersebar luas dan pemantauan yang telus. Itulah beza antara cita-cita digital dengan manfaat yang benar-benar dirasai.
