CSA mengikat sokongan, bukan penyertaan dalam kerajaan
Perjanjian Kepercayaan dan Pembekalan (CSA) ialah persetujuan politik yang menetapkan sokongan ahli Parlimen terhadap belanjawan dan urusan pembekalan kerajaan sebagai balasan kepada komitmen atau tuntutan yang dipersetujui. Pada 29 Oktober, enam Ahli Parlimen Bersatu bersama Ahli Parlimen Muar, Syed Saddiq Syed Abdul Rahman, menandatangani Perjanjian CSA dengan kerajaan Madani, termasuk komitmen menyokong Belanjawan 2027. Nilai politiknya terletak pada sokongan yang lebih teratur terhadap pentadbiran, bukan perubahan kedudukan semua penandatangan dalam Dewan Rakyat. Presiden Bersatu, Muhyiddin Yassin, menegaskan parti itu kekal sebagai pembangkang dan akan terus menjalankan semak dan imbang. Perbezaan ini penting: menyokong perjanjian bermakna bersetuju pada perkara tertentu, manakala menyertai kerajaan membawa penyertaan dalam pentadbiran. CSA ini tidak dengan sendirinya menjadikan Bersatu sebahagian daripada kerajaan.
Belanjawan dan kestabilan menjadi pertaruhan
Sokongan kerajaan terhadap Belanjawan 2027 ialah hasil segera yang paling jelas. Namun, alasan yang dikemukakan lebih luas daripada kelulusan belanjawan: Muhyiddin berkata CSA bertujuan membantu memastikan urusan penting rakyat, terutama ekonomi dan kos sara hidup, dapat diteruskan dengan lebih teratur. Bagi orang ramai, nilai perjanjian ini patut diukur pada kesinambungan keputusan dan tindakan yang memberi kesan kepada kehidupan, bukan sekadar bilangan tandatangan. Ia juga tidak bermakna pembangkang perlu berhenti mengkritik dasar atau menyoal kerajaan. Dua hari sebelum perjanjian dimeterai, Perdana Menteri Anwar Ibrahim berkata peruntukan kepada Ahli Parlimen pembangkang boleh disalurkan menerusi CSA, mengikut model kerjasama terdahulu ketika beliau menjadi Ketua Pembangkang. Langkah itu membuka ruang untuk urusan kawasan bergerak, tetapi komitmen dan penelitian terhadap pelaksanaannya tetap diperlukan.
Tuntutan reformasi perlu ditunaikan
Pertukaran dalam CSA ini bukan sokongan tanpa syarat. Enam wakil Bersatu mahu tempoh jawatan Perdana Menteri dihadkan dan peranan Peguam Negara dipisahkan daripada Pendakwa Raya sebelum penggal pentadbiran semasa berakhir. Mereka turut mengaitkan sokongan dengan reformasi institusi serta sokongan terhadap inisiatif kerajaan yang dipersetujui. Ini menjadikan perjanjian tersebut ujian kepada kedua-dua pihak: penandatangan perlu menepati komitmen sokongan, sementara kerajaan perlu menunjukkan kemajuan nyata terhadap pembaharuan. Muhyiddin berkata peruntukan pembangunan kawasan akan diberikan pada kadar sama seperti Ahli Parlimen kerajaan yang tidak memegang jawatan Kabinet; jumlahnya dianggarkan antara RM3 juta hingga RM4 juta setahun dan akan bermula pada tarikh perjanjian ditandatangani. Angka serta tarikh itu memberi ukuran praktikal untuk menilai pelaksanaan, tetapi peruntukan tidak boleh menggantikan reformasi yang dijanjikan.
Pendirian pembangkang mesti kekal bermakna
Konteks dalaman Bersatu turut menjadikan CSA ini perkembangan politik yang perlu diperhatikan. Parti itu mempunyai 19 Ahli Parlimen, dengan 13 daripadanya berpihak kepada Hamzah Zainudin, Ketua Pembangkang. Maka, penyertaan enam wakil dalam perjanjian tidak wajar disalah anggap sebagai perubahan pendirian seluruh parti atau penamat kepada pertentangan politik. Ukuran kejayaan CSA bukanlah sama ada pembangkang menjadi lebih lunak, tetapi sama ada persetujuan terhad boleh menjamin kelancaran urusan negara sambil mengekalkan pengawasan yang tegas. Jika reformasi bergerak dan keperluan rakyat diberi perhatian, sokongan bersyarat boleh memberi manfaat. Jika janji tidak ditunaikan, penandatangan perlu bersuara dan menilai semula komitmen mereka. Kesimpulannya, CSA membawa sokongan kerajaan pada perkara tertentu, bukannya penyertaan Bersatu dalam kerajaan; semak dan imbang mesti terus berjalan.
