Perjanjian sokongan dengan tuntutan yang jelas
Perjanjian Kepercayaan dan Pembekalan (CSA) ialah persetujuan politik yang mengikat sokongan Ahli Parlimen terhadap urusan pembekalan kerajaan, termasuk belanjawan, tanpa semestinya menyertai kabinet atau meninggalkan blok pembangkang. Pada 29 Oktober, enam Ahli Parlimen Bersatu dan Ahli Parlimen Muar, Syed Saddiq Syed Abdul Rahman, menandatangani Perjanjian CSA dengan kerajaan Madani bagi menyokong pentadbiran Perdana Menteri Anwar Ibrahim sehingga tamat penggal Parlimen, termasuk Belanjawan 2027. Ini bukan cek kosong kepada kerajaan: sokongan itu datang bersama tuntutan yang boleh diuji pelaksanaannya. Tujuh penandatangan mengaitkan persetujuan dengan peruntukan pembangunan kawasan pada kadar setara Ahli Parlimen kerajaan yang bukan anggota Kabinet, di samping dua reformasi institusi. Nilai politik CSA ini terletak pada pertukaran yang nyata—kelancaran urusan belanjawan ditukar dengan akses kawasan dan komitmen pembaharuan.
Apa yang dipersetujui, dan apa yang masih perlu dibuktikan
Pertukaran itu mempunyai tiga bahagian. Penandatangan berjanji menyokong Rang Undang-Undang Perbekalan 2027 serta perkara berkaitan; mereka pula menuntut peruntukan pembangunan kawasan yang sama seperti diterima Ahli Parlimen kerajaan tanpa jawatan Kabinet. Mereka juga mahu tempoh jawatan Perdana Menteri dihadkan kepada maksimum dua penggal dan peranan Peguam Negara dipisahkan daripada Pendakwa Raya sebelum penggal pentadbiran semasa berakhir. Bagi penduduk, peruntukan kawasan berpotensi memudahkan kerja pembangunan setempat, tetapi manfaat itu bergantung pada penyaluran yang telus dan boleh dipantau—bukan sekadar angka dalam perjanjian. Begitu juga, sokongan kepada belanjawan tidak membuktikan reformasi sudah terlaksana. CSA menetapkan arah rundingan; kerajaan dan penandatangan masih perlu menunjukkan kemajuan, garis masa serta cara rakyat menilai hasilnya.
Masa pengumuman itu penting. Dua hari sebelumnya, Anwar menyatakan peruntukan kepada Ahli Parlimen pembangkang boleh disalurkan melalui CSA, mengikut model persetujuan ketika Ismail Sabri Yaakob menjadi Perdana Menteri dan Anwar ketua pembangkang. Langkah tersebut membuka saluran untuk menghubungkan undi belanjawan dengan agihan kawasan, bukannya membiarkan pertikaian tentang peruntukan menghalang perkhidmatan kepada pengundi. Namun, kesaksamaan peruntukan perlu dilihat bersama syarat dan tatacara yang sama untuk semua wakil, supaya ia tidak kelihatan sebagai ganjaran politik.
Bersatu kekal pembangkang, tetapi penekanan tujuan berbeza
Muhyiddin menegaskan Bersatu kekal sebagai pembangkang dan akan terus menjalankan semak dan imbang; perjanjian itu, katanya, tidak bermakna parti menyertai kerajaan. Penegasan ini penting kerana sokongan terhadap Belanjawan 2027 boleh disalah anggap sebagai penyertaan dalam gabungan kerajaan. Laporan yang tersedia turut memberi penekanan berbeza terhadap tujuan CSA. Satu menyorot jaminan sokongan kepada pentadbiran Anwar sehingga tamat penggal dan kelulusan belanjawan; satu lagi mengetengahkan kestabilan negara serta pengurusan isu ekonomi dan kos sara hidup sebagai alasan Muhyiddin. Kedua-dua bingkai itu saling melengkapi: yang pertama menerangkan komitmen politik, yang kedua menjelaskan rasional yang dikemukakan. Tetapi kestabilan tidak patut menjadi alasan untuk mengetepikan penelitian. Sokongan bersyarat hanya bermakna jika reformasi bergerak dan peruntukan kawasan memberi manfaat yang dapat dilihat.
Kesimpulan: ukur perjanjian melalui hasil
CSA ini ialah kompromi yang pragmatik, tetapi kejayaannya tidak boleh diukur semata-mata melalui sokongan terhadap belanjawan. Kerajaan Madani memperoleh sokongan bagi Belanjawan 2027, sementara tujuh Ahli Parlimen mengikat sokongan itu dengan tuntutan peruntukan dan reformasi institusi. Muhyiddin pula mengekalkan garis bahawa Bersatu kekal di pembangkang. Selepas tandatangan, perkara yang patut diperhatikan ialah sama ada peruntukan kawasan disalurkan secara adil dan dua reformasi yang dijanjikan menunjukkan kemajuan sebelum penggal semasa tamat. Tanpa susulan yang jelas, perjanjian ini berisiko menjadi pertukaran sokongan jangka pendek. Dengan pelaksanaan yang telus, ia boleh membuktikan bahawa kerjasama terhad tidak semestinya memadamkan semak dan imbang.
