Kabel dasar laut ialah nadi Internet rentas sempadan
Kabel dasar laut ialah rangkaian gentian optik yang diletakkan di dasar laut untuk membawa data antara negara dan menghubungkan pengguna kepada perkhidmatan Internet antarabangsa. Oleh sebab sebahagian besar komunikasi digital bergantung padanya, keselamatan kabel Internet bukan isu teknikal yang boleh diketepikan.
Trafik Internet dunia melalui laluan penting di sekitar Selat Hormuz, Laut Merah dan Selat Melaka. Lebih 95 peratus trafik Internet antarabangsa disalurkan melalui rangkaian gentian optik bawah laut, manakala kabel di Laut Merah menyokong kira-kira 15 hingga 30 peratus trafik dunia. Angka ini menjelaskan mengapa kerosakan setempat boleh membawa kesan jauh melangkaui perairan tempat kabel itu terletak. Dalam dunia yang bergantung pada penyimpanan awan dan pusat data, kabel bukan infrastruktur terpencil: ia asas kepada urusan harian, perniagaan dan komunikasi antara negara.
Video Iran mengangkat ancaman fizikal
Kor Pengawal Revolusi Islam Iran menyiarkan video animasi yang menunjukkan bom dan kabel Internet bawah laut. Video itu dilihat sebagai amaran kepada Amerika Syarikat dan sekutunya bahawa Iran bersedia mengambil pelbagai tindakan jika tuntutannya tidak dipenuhi. Walaupun paparan animasi bukan bukti kabel sudah diserang, ia cukup untuk menonjolkan betapa mudahnya infrastruktur yang tidak kelihatan di dasar laut dijadikan sasaran atau alat ugutan.
Ancaman kabel bawah laut yang disertai konflik bersenjata boleh merosakkan atau memutuskan laluan fizikal. Pengalihan trafik ke rangkaian lain mungkin membantu, tetapi kapasiti sokongan bukan tanpa had: kesesakan tetap boleh berlaku. Bagi pengguna, ini boleh bermakna Internet terputus sementara, urusan perbankan terganggu, perkhidmatan awan sukar dicapai dan laman dagang tidak berfungsi seperti biasa. Risiko ini menjadikan keselamatan kabel Internet kepentingan bersama, bukan sekadar soal keselamatan maritim atau persaingan kuasa.
Pertikaian Indonesia-Singapura menunjukkan risiko operasi
Di Asia Tenggara, kebimbangan timbul bukan daripada serangan yang dilaporkan, tetapi daripada kenyataan mengenai kemungkinan memotong kabel. Menteri Komunikasi dan Digital Indonesia, Meutya Hafid, memberi amaran kepada Singapura supaya tidak memotong kabel Internet yang menghubungkan kedua-dua negara. Amaran itu menyusul kenyataan bekas anggota Parlimen Dilantik Singapura, Calvin Cheng, yang membangkitkan kemungkinan memotong kabel gentian optik yang digunakan Indonesia untuk mengakses rangkaian antarabangsa. Beliau kemudian menjelaskan Singapura tidak akan mengambil tindakan sedemikian.
Meutya berkata sebahagian besar laluan kabel yang menghubungkan Singapura merentasi perairan Indonesia dan gangguan, sengaja atau tidak, boleh menjejaskan sehingga 80 peratus sambungan Internet Singapura. Angka itu ialah dakwaan dalam pertikaian berkenaan dan belum disahkan secara bebas. Namun, pergantungan rentas sempadan itu tetap memberi pengajaran: ancaman fizikal memutuskan kabel dan pertikaian operasi yang menjejaskan akses sama-sama boleh menggugat sambungan Internet serantau. Risiko ini lebih sukar dipulihkan apabila hubungan politik tegang, walaupun kerosakan tidak berlaku.
Infrastruktur bersama tidak patut menjadi alat tekanan
Kontroversi kabel tercetus ketika hubungan Indonesia-Singapura turut dibebani krisis jerebu rentas sempadan akibat kebakaran hutan dan tanah di Indonesia. Dalam suasana pertikaian, ancaman untuk mengganggu infrastruktur mudah dibaca sebagai tekanan politik. Namun, tindakan sedemikian berisiko menghukum pengguna dan perniagaan di kedua-dua pihak, bukan sekadar kerajaan yang menjadi sasaran.
Kesan gangguan kabel tidak terhad kepada satu negara: laluan alternatif boleh sesak, perkhidmatan penting boleh terganggu dan komunikasi serantau boleh menjadi kurang boleh dipercayai. Maka, tindak balas yang wajar bukanlah menggunakan kabel sebagai senjata retorik, tetapi mengiktiraf saling kebergantungan dan melindungi infrastruktur digital bersama. Video Iran mengingatkan kita tentang bahaya kerosakan fizikal; pertikaian Indonesia-Singapura pula menunjukkan bahawa kenyataan dan keputusan operasi juga boleh menggoncang keyakinan terhadap sambungan rentas sempadan.
Kesimpulannya, kabel dasar laut ialah titik genting Internet global yang tidak boleh dianggap kebal atau terpisah daripada politik. Sama ada ancamannya datang daripada bom, kerosakan perang atau pertikaian tentang akses, akibat akhirnya dirasai pengguna biasa. Menjaga keselamatan kabel Internet memerlukan sikap bahawa infrastruktur digital ialah tanggungjawab bersama, bukan alat ugutan.
