Kemitraan sekolah-industri bukan lagi pilihan, tetapi keperluan
Kemitraan sekolah industri ialah usaha sistematik menghubungkan institusi pendidikan dengan sektor industri dan pelajar untuk menyelaras bimbingan kerjaya, pengiktirafan kemahiran pelajar serta laluan karir pelajar, supaya pendidikan formal dan pendidikan tidak formal bertemu keperluan ekonomi semasa dan masa hadapan dalam satu ekosistem yang lebih fleksibel dan boleh diakses awal. Program SPEAK Sarawak dan inisiatif IFE muncul sebagai contoh jelas bahawa pendekatan tradisional – sekadar beri senarai kursus – sudah tidak memadai. Pelajar mahu tahu apa kemahiran yang diperlukan, di mana peluang pekerjaan wujud dan bagaimana mereka boleh masuk lebih awal ke dunia teknikal dan industri. Jika sekolah gagal menyediakan jambatan itu, mereka akan terus ketinggalan di belakang kehendak pasaran kerja yang bergerak pantas.
SPEAK: Talent Bridge 2030 – bimbingan kerjaya berasaskan realiti industri
Sistem Pesanan Kerjaya (SPEAK): Talent Bridge 2030 Siri Kuching sengaja direka sebagai platform untuk memperkukuh hubungan antara institusi pendidikan, sektor industri dan pelajar. Ini bukan sekadar program motivasi; ia cuba membetulkan cara sekolah melihat bimbingan kerjaya. Dato Sri Roland Sagah Wee Inn menegaskan bahawa kaunseling masa kini tidak boleh berhenti pada senarai kursus, sebaliknya perlu beri pendedahan jelas tentang laluan kerjaya, kemahiran diperlukan dan peluang pekerjaan yang tersedia. Siri SPEAK di Kuching hanyalah satu daripada jelajah yang telah bergerak ke Miri, Sibu dan Sri Aman, menunjukkan komitmen jangka panjang, bukan projek sekali jalan. Pandangan yang tegas di sini ialah: tanpa maklumat kerjaya yang praktikal dan berasaskan perkembangan industri semasa, pelajar akan membuat keputusan pendidikan dalam ruang vakum – dan itu merugikan bakat muda.
IFE: Mengangkat pendidikan tidak formal ke peringkat yang diiktiraf
Jika SPEAK menghubungkan pelajar dengan industri, inisiatif IFE pula mengangkat pendidikan tidak formal supaya diiktiraf secara rasmi. Seramai 105 peserta menerima Sijil Pengiktirafan Pendidikan Tidak Formal Sarawak (IFE) – Kemahiran dan Produktiviti sebagai pengiktirafan terhadap kemahiran serta pengalaman yang diperoleh menerusi pembelajaran tidak formal. Menurut Roland Sagah, ramai masyarakat memperoleh kemahiran berharga melalui pengalaman bekerja, keusahawanan, penglibatan komuniti dan pengalaman hidup, dan inisiatif ini menyediakan ruang supaya kemahiran tersebut diiktiraf serta dihargai. Ini satu langkah berani: sistem pendidikan mengakui bahawa pembelajaran sepanjang hayat di luar bilik darjah patut mempunyai nilai setara dengan kelayakan formal. Lebih penting, pengiktirafan ini bukan simbolik; ia diposisikan sebagai asas kepada laluan pendidikan tidak formal dan formal, termasuk TVET dan kelayakan akademik.
Dari pengalaman ke kelas: laluan pendidikan untuk penjagaan warga emas
Kesan paling nyata IFE ialah pada 17 peserta dalam bidang Penjagaan Warga Emas yang kini mendapat laluan pendidikan formal menerusi kaedah pembelajaran hibrid. Kerjasama antara CENTEXS, Rumah Seri Kenangan Kuching dan MissiCare Elderly Care Centre membuka pintu kepada mereka yang selama ini belajar melalui kerja dan pengalaman praktikal, tetapi tidak memiliki sijil formal. Inilah contoh bagaimana pengiktirafan kemahiran pelajar dan masyarakat diterjemah kepada peluang sebenar: bukan sekadar sijil gantung di dinding, tetapi tiket ke program pengajian, peningkatan kemahiran dan pembinaan kerjaya. Dengan sokongan kerajaan termasuk peruntukan RM473,761 melalui Yayasan Sarawak dan CENTEXS untuk melaksanakan program ini, mesejnya jelas – laluan karir pelajar tidak lagi perlu lurus dan sempit. Pengalaman di lapangan kini boleh menjadi titik masuk ke dalam sistem pendidikan.
Mengapa pelajar patut rebut laluan alternatif ini sekarang
SPEAK dan IFE bersama-sama mengubah landskap kemitraan sekolah industri dan cara kita melihat masa depan pelajar. SPEAK memperkukuh jambatan antara sekolah, industri dan pelajar supaya mereka dapat mengakses peluang yang tepat, selari dengan keperluan ekonomi masa hadapan. IFE pula mengisi jurang lama: kemahiran yang lahir daripada pengalaman tidak lagi terpinggir, malah boleh menjadi asas kepada pembelajaran sepanjang hayat dan laluan formal termasuk TVET. Pelajar yang bercita-cita mengejar karir teknikal dan industri sejak awal patut melihat inisiatif ini sebagai lorong pantas – mereka boleh mula mengumpul kemahiran, dapat pengiktirafan dan menyusun langkah kerjaya lebih awal daripada generasi sebelum ini. Kesimpulannya, siapa yang menunggu sistem lama menyesuaikan diri akan tertinggal; siapa yang menyertai ekosistem SPEAK–IFE hari ini sedang membina kerjaya dengan lebih realistik dan tersusun.
