Apa Itu Pertaruhan Cip Huawei dalam Projek AI Berdaulat
Pertaruhan cip Huawei AI dalam strategi AI berdaulat merujuk kepada langkah kerajaan menilai penggunaan pemproses Ascend 910C bagi projek infrastruktur AI berskala besar yang diletakkan dalam sempadan negara, dengan matlamat mengawal sepenuhnya data sensitif serta mengurangkan kebergantungan kepada pembekal teknologi Amerika, di tengah tekanan geopolitik dan kebimbangan eksport dari Washington yang mengaitkan pembekal tidak dipercayai dengan ancaman keselamatan dan risiko kawalan data oleh undang-undang asing. Kerajaan sedang menimbang untuk membeli perkakasan AI Huawei bagi menggerakkan inisiatif RM2 bilion yang mahu menjadikan negara sebagai broker utama pusat data AI. Perdana Menteri menegaskan sasaran membina keupayaan teknologi tempatan, bukan sekadar menjadi pengguna teknologi luar. Ini bukan keputusan teknikal semata-mata, tetapi pilihan politik dan ekonomi yang bakal membentuk hala tuju ekosistem teknologi lokal.
Motivasi Strategik: Kedaulatan Data dan Infrastruktur AI
Inti strategi AI berdaulat ialah kedaulatan data dan kawalan ke atas infrastruktur AI Malaysia. Kerajaan mahu memastikan data kerajaan, ketenteraan dan risikan kekal dalam sempadan negara, di bawah bidang kuasa undang-undang sendiri. Kebimbangan besar datang daripada Cloud Act Amerika Syarikat, yang membenarkan mahkamahnya memaksa syarikat teknologi menyerahkan data elektronik walaupun disimpan di luar negara. Dengan kata lain, selagi infrastruktur AI bergantung pada vendor AS, risiko campur tangan undang-undang asing kekal wujud. Telekom Malaysia dipilih melalui tender awam untuk mengurus rangka tulang projek berdaulat ini, dan sudah menggunakan peralatan Huawei dalam rangkaian awan, sementara perkhidmatan pengkomputeran AI sedia ada bergantung pada perkakasan Nvidia. Strategi terkini mahu mengangkat peranan tempatan daripada sekadar pengguna kepada pembangun ekosistem teknologi lokal.
Tekanan Washington dan Risiko Keselamatan Siber Teknologi
Menilai cip Huawei Ascend 910C untuk infrastruktur AI Malaysia bukan keputusan bebas daripada geopolitik. Pegawai pentadbiran Trump telah memberi amaran kepada rakan global bahawa penggunaan pemproses Ascend 910C boleh melanggar peraturan eksport AS. Washington berhujah bahawa pembekal yang tidak dipercayai membawa ancaman keselamatan apabila mengendalikan risikan sensitif, dan sedang menyediakan pakej perkakasan serta pembiayaan alternatif untuk negara membangun. Pada masa sama, pentadbiran Trump mempunyai sejarah panjang konflik dengan Huawei, dan langkah memilih akselerator AI China berbanding cip AS dijangka mencetuskan kemarahan politik. Tekanan ini bukan abstrak: pada 2025, kenyataan timbalan menteri mengenai rancangan 3,000 cip Ascend untuk sistem AI nasional ditarik balik selepas reaksi AS, dengan penjelasan bahawa inisiatif itu milik sektor swasta. Keputusan semasa akan diuji semula melalui rundingan Majlis Keselamatan Negara di Washington.
Menimbang Prestasi, Risiko Komersial dan Ekosistem Teknologi Lokal
Dari sudut teknologi tulen, cip Huawei AI belum menandingi prestasi akselerator Nvidia, tetapi sekatan AS terhadap jualan ke syarikat China menjadikannya alternatif yang semakin relevan. Di sinilah dilema timbul: membina infrastruktur AI berdaulat dengan Huawei mungkin mengurangkan risiko Cloud Act, tetapi mendedahkan ekosistem kepada ketidakpastian eksport, sekatan sekunder dan persepsi keselamatan yang negatif di mata rakan Barat. Risiko komersialnya termasuk potensi perubahan dasar AS yang menjejaskan akses kepada alat pembangunan, pembiayaan dan kerjasama teknologi jangka panjang. Kerajaan dilapor mempertimbang tender tambahan yang membenarkan pengeluar cip AS seperti Nvidia dan AMD bersaing langsung untuk kontrak AI berdaulat. Ini wajar, kerana ekosistem teknologi lokal hanya akan kukuh jika keputusan dibuat atas penilaian teknikal, keselamatan siber teknologi dan keberlanjutan industri, bukan tekanan politik semata-mata.
Ke Mana Haluan Strategi AI Berdaulat?
Apa pun keputusan, penggunaan cip Huawei AI bagi projek berdaulat RM2 bilion akan menjadi tanda aras bagaimana negara mengimbangi kedaulatan digital dengan realiti geopolitik. Jika kerajaan memilih Ascend 910C, ia menghantar mesej jelas bahawa kawalan ke atas data dan keupayaan membina ekosistem teknologi lokal lebih penting daripada keselesaan politik dengan Washington. Jika sebaliknya memilih pakej AS, risiko Cloud Act dan kebergantungan kepada vendor luar kekal perlu ditangani dengan mekanisme undang-undang dan teknikal yang kukuh. Dalam kedua-dua senario, pelaburan besar dalam infrastruktur AI Malaysia hanya berbaloi jika disertai strategi jangka panjang: pemindahan teknologi, pembangunan bakat tempatan, dan rangka kerja keselamatan siber teknologi yang telus. Kesimpulannya, cip mana yang dipilih jauh kurang penting berbanding satu perkara asas: adakah keputusan itu menguatkan kedaulatan, atau menambah satu lagi lapis pergantungan.
