Adab mesti dibina bersama kecemerlangan
Pendidikan Islam ialah proses membimbing ilmu, adab dan akhlak agar seseorang mampu membuat pilihan yang berhemah serta menghormati orang lain dalam kehidupan seharian. Perdana Menteri Anwar Ibrahim menyeru supaya pendidikan berteraskan nilai Islam diperkukuh sejak peringkat awal bagi menangani peningkatan gejala sosial seperti buli, penderaan dan jenayah. Seruan itu wajar dibaca sebagai peringatan bahawa kejayaan pendidikan tidak boleh diukur melalui pencapaian akademik dan penguasaan teknologi semata-mata. Jika murid cemerlang dalam pelajaran tetapi masih menyakiti rakan, ada jurang penting dalam pembentukan mereka. Anwar menyampaikan pandangan itu ketika berucap pada Majlis Perasmian Skim Usahawan Bangkit Negeri Kelantan di pekarangan Aeon Mall, Lembah Sireh. Bagi keluarga dan sekolah, kesannya dekat: pendidikan perlu membantu anak mengenal batas, memahami akibat perbuatan dan melayan orang lain dengan bermaruah.
Isu buli bukan sekadar masalah disiplin
Isu buli tidak patut dianggap sebagai kenakalan kecil yang selesai dengan hukuman selepas kejadian. Ia menandakan bahawa nilai hormat, belas ihsan dan tanggungjawab belum cukup tertanam dalam hubungan sesama murid. Anwar mengingatkan bahawa mengejar kemajuan dan pelajaran tidak membawa makna jika buli dan penderaan terhadap rakan masih berlaku. Pandangan ini tepat: sekolah perlu bertindak terhadap salah laku, tetapi pencegahan juga menuntut pendidikan yang menerangkan mengapa perbuatan itu salah dan bagaimana mangsa serta saksi patut mendapatkan bantuan. Beliau turut menyebut kejadian bunuh diri sebagai perkara yang memerlukan perhatian serius, bersama isu buli dan penderaan. Itu menegaskan bahawa keselamatan dan kesejahteraan murid tidak boleh diserahkan kepada satu pihak sahaja. Ibu bapa, guru, pendidik dan masyarakat perlu mengambil bahagian dalam membentuk suasana yang tidak menormalisasi kekerasan.
Penghayatan lebih penting daripada pertambahan institusi
Memperluas sekolah agama, maahad tahfiz dan institusi pendidikan Islam boleh membuka ruang pembelajaran, tetapi bilangan institusi bukan ukuran tunggal kejayaan. Anwar menegaskan bahawa pertambahan itu perlu disusuli penghayatan nilai Islam dalam kehidupan supaya keruntuhan akhlak dapat ditangani. Penekanan ini penting kerana pendidikan agama yang terpisah daripada tindakan harian berisiko menjadi hafalan tanpa kesan. Nilai Islam perlu terlihat pada cara murid menyelesaikan perselisihan, mengawal kata-kata dan mengakui kesalahan. Tanggungjawab membentuk generasi berakhlak pula bukan tugas kerajaan sahaja; ibu bapa, guru, pendidik dan semua pihak perlu turut serta. Pendekatan bersama ini lebih berkesan daripada mengharapkan sekolah memikul seluruh beban, sedangkan anak-anak turut belajar daripada teladan orang dewasa di rumah dan dalam masyarakat.
Ilmu agama perlu melahirkan sikap berhati-hati
Pendidikan Islam juga perlu membina kefahaman yang matang, bukan keyakinan untuk menghukum orang lain secara terburu-buru. Anwar menegur sikap mudah melabel sesama Islam sebagai munafik atau mengkafirkan mereka kerana perbezaan pandangan, sambil menyatakan bahawa sikap itu tidak mencerminkan akhlak dan keperibadian yang dituntut agama. Beliau menyarankan pengukuhan ilmu, kesedaran dan kefahaman Islam secara menyeluruh bagi menangani kecenderungan tersebut. Teguran ini berkait rapat dengan pembentukan sahsiah: adab bukan sekadar larangan membuli secara fizikal, tetapi juga kesediaan menjaga maruah orang lain melalui kata-kata. Pendidikan yang mengajar nilai Islam dengan hikmah patut membentuk murid yang mampu berbeza pendapat tanpa mengaibkan atau menjatuhkan hukuman agama terhadap orang lain.
Kesimpulannya, pendidikan berteraskan nilai Islam mesti bermula awal dan diterjemahkan dalam hubungan seharian, bukan terhenti pada mata pelajaran atau pertambahan institusi. Gejala sosial seperti buli, penderaan dan jenayah menuntut usaha bersama kerajaan, sekolah, keluarga serta masyarakat. Apabila ilmu disertai adab, empati dan kefahaman agama yang matang, pendidikan lebih berpeluang membina generasi yang bukan sahaja berjaya, malah tahu menghormati dan melindungi orang lain.
