PdPR Ketika Jerebu: Isu Sebenar Bukan Sekadar Cuti Sekolah
Pembelajaran jarak jauh merujuk kepada proses pengajaran dan pembelajaran yang berlaku di luar bilik darjah fizikal, biasanya melalui peranti digital dan internet, yang memerlukan murid mengurus masa, akses teknologi dan bimbingan orang dewasa bagi memastikan silibus tidak terputus walaupun sekolah ditutup kerana bencana seperti jerebu atau wabak penyakit. Penutupan sekolah jerebu di Johor mendedahkan satu hakikat pahit: kurang daripada 30 peratus murid sekolah rendah mengikuti Pengajaran dan Pembelajaran di Rumah (PdPR), berbanding sekitar 70 peratus pelajar sekolah menengah. Ini bukan sekadar angka, tetapi cerminan jurang sosial dan teknologi yang semakin melebar. Jika kita terus menganggap PdPR sebagai “pelan B” tanpa pelaburan serius, setiap kali jerebu melanda, generasi paling muda akan menjadi kumpulan yang paling rugi.
Mengapa Murid Sekolah Rendah Ketinggalan: Peranti Kurang, Ibu Bapa Tiada di Rumah
Apabila kurang 30 peratus murid sekolah rendah menyertai PdPR semasa penutupan sekolah jerebu, puncanya bukan sikap malas murid, tetapi struktur hidup keluarga hari ini. Murid sekolah rendah memerlukan bimbingan rapat, namun ramai ibu bapa bekerja di luar rumah dan tidak mampu memantau sesi pembelajaran jarak jauh secara langsung. Dalam banyak keluarga, satu telefon dikongsi beberapa anak, atau langsung tiada peranti sesuai untuk PdPR kekurangan peranti menjadi penghalang utama akses kelas dalam talian. Perbezaan kadar penyertaan antara sekolah rendah dan menengah – sekitar 30 peratus berbanding 70 peratus – menunjukkan murid lebih besar boleh belajar sendiri, tetapi adik-adik mereka terperangkap antara tuntutan kerja ibu bapa dan ketiadaan gajet yang memadai.
Ketimpangan Digital: Bila Teknologi Menentukan Siapa Boleh Belajar
Keterbatasan peranti bukan isu teknikal semata-mata, tetapi masalah keadilan pendidikan. Apabila pembelajaran jarak jauh bergantung pada telefon pintar, tablet atau komputer, murid daripada keluarga berpendapatan rendah berada pada titik paling lemah. Kekurangan peranti untuk mengakses pembelajaran dalam talian di Johor terbukti menyumbang kepada rendahnya penyertaan murid sekolah rendah dalam PdPR. Dalam erti kata lain, siapa yang ada gajet dan internet, terus belajar; siapa yang tiada, terputus. Ketimpangan akses teknologi ini memberi kesan langsung kepada kelancaran pembelajaran, terutama bagi calon peperiksaan besar seperti SPM yang memerlukan persediaan berterusan. Jika keadaan jerebu berlarutan, jurang pencapaian antara murid yang “online” dan yang tercicir akan semakin sukar ditutup, walaupun sekolah dibuka semula nanti.
Ibu Bapa Bekerja dan PdPR: Realiti Rumah Yang Tidak Menyerupai Bilik Darjah
Ramai ibu bapa bekerja PdPR dalam keadaan serba salah: mahu pastikan anak belajar, tetapi terikat dengan waktu pejabat. Semasa pandemik, lebih ramai ibu bapa berada di rumah dan boleh membimbing PdPR; keadaan sekarang berbeza apabila majoriti kembali bekerja di luar, menyebabkan anak sekolah rendah dibiarkan mengurus pembelajaran sendiri. Bagi murid yang belum mahir membaca, menulis atau mengendalikan aplikasi, ketiadaan orang dewasa di sisi menjadikan PdPR hampir mustahil. Ketiadaan individu untuk membimbing di rumah digabungkan dengan keterbatasan peranti menjelaskan mengapa kadar penyertaan begitu rendah. Menyalahkan ibu bapa semata-mata tidak adil; sistem pendidikan dan dasar pekerjaan belum benar-benar mengiktiraf bahawa rumah kini juga berfungsi sebagai “sekolah kecemasan” setiap kali jerebu atau bencana lain memaksa penutupan sekolah.
Apa Solusi Praktikal Untuk Keluarga Bekerja?
Beberapa cadangan sudah dikemukakan, termasuk penubuhan pasukan petugas untuk merancang langkah jika jerebu berterusan selepas 16 Oktober serta menetapkan SOP keselamatan sebelum murid kembali ke sekolah, seperti pemakaian pelitup muka dan menghadkan pergerakan di kawasan terbuka. Namun untuk pembelajaran jarak jauh, fokus mesti kepada dua perkara: peranti dan masa ibu bapa. Pertama, program pinjaman atau perkongsian peranti di peringkat sekolah dan komuniti perlu diaktifkan segera setiap kali penutupan sekolah jerebu diumumkan. Kedua, cadangan kelonggaran cuti – sama ada cuti tahunan atau cuti bencana – kepada ibu bapa bagi membimbing anak mengikuti PdPR wajar dipandang serius. Tanpa ruang masa rasmi, ibu bapa akan terus bergelut memilih antara kerja dan pendidikan anak. Jika kita menganggap pendidikan sebagai keutamaan nasional, dasar kerja juga mesti disusun semula untuk menyokongnya.
