Apa Sebenarnya Isu Penutupan Sekolah Akibat Jerebu?
Penutupan sekolah akibat jerebu merujuk kepada keputusan menghentikan operasi persekolahan secara fizikal di kawasan tertentu apabila bacaan pencemaran udara mencapai tahap tidak sihat, dengan tujuan melindungi kesihatan murid sambil cuba meminimumkan gangguan terhadap proses pembelajaran harian mereka.
Inti perdebatan hari ini mudah: adakah wajar penutupan sekolah jerebu ditentukan dari hari ke hari, atau patut diumumkan lebih awal untuk memberi kepastian kepada keluarga? Kementerian Pendidikan (KPM) mengakui keresahan ibu bapa terhadap pengumuman yang dibuat secara harian dan mengarahkan supaya sebarang keputusan dimaklumkan seawal mungkin bagi membantu persediaan mereka. Namun, Menteri Pendidikan Datuk Seri Fadhlina Sidek tetap mempertahankan pendekatan fleksibel ini kerana bacaan Indeks Pencemaran Udara (IPU) berubah mengikut masa dan lokasi, dan keputusan KPM mesti mengikut keadaan kawasan semasa. Di sinilah bermulanya cabaran sebenar: keseimbangan antara kesihatan murid dan kesinambungan pembelajaran.
Pendekatan Harian KPM: Fleksibel, Tetapi Meletihkan Ibu Bapa
KPM kini membuat keputusan penutupan sekolah jerebu secara harian, bergantung kepada IPU di setiap kawasan. Dari sudut kesihatan murid jerebu, pendekatan ini masuk akal: jika kualiti udara bertambah baik, murid tidak kehilangan masa belajar tanpa sebab. Di bawah garis panduan sedia ada, sekolah mesti ditutup apabila IPU melebihi 180, atau apabila bacaan kekal melebihi 150 selama tiga hari berturut-turut. Ini adalah protokol operasi sekolah yang jelas di atas kertas.
Namun di lapangan, ibu bapa menanggung beban logistik dan emosi. Mereka menggesa kepastian lebih awal kerana perlu merancang kerja, penjagaan anak dan pengangkutan. KPM sedar akan kesukaran ini dan berjanji mengumumkan keputusan seawal mungkin. Bagi murid asrama, kementerian menyarankan mereka kekal di asrama sepanjang tempoh penutupan sekolah bagi mengurangkan ulang-alik ibu bapa, selagi keadaan disahkan selamat dan kebajikan terjamin. Pendekatan ini pragmatik, tetapi komunikasi perlu lebih konsisten dan mudah diakses agar fleksibiliti tidak bertukar menjadi kekeliruan.
Kesihatan Murid vs Kelangsungan Pembelajaran: Pengajaran Pahit Era COVID-19
KPM menegaskan bahawa keutamaan utama ialah keselamatan dan kesihatan murid, tetapi kelangsungan pembelajaran tidak boleh dikorbankan begitu sahaja. Dalam satu kenyataan, Fadhlina mengingatkan bahawa pengalaman COVID-19 menunjukkan betapa besar kesan gangguan persekolahan terhadap pembelajaran, dan usaha menangani keciciran masih berjalan hingga kini. Petikan yang wajar diulang ialah: “Masa pembelajaran yang hilang bukan mudah untuk diganti, apatah lagi kemudahan Pengajaran dan Pembelajaran di Rumah (PdPR) tidak sama bagi setiap murid.”
Di sinilah dilema polisi: jika sekolah ditutup terlalu lama demi kesihatan, jurang pembelajaran akan melebar, terutama bagi murid yang lemah akses kepada pembelajaran jarak jauh dan PdPR. Jika sekolah kekal dibuka ketika jerebu teruk, risiko kesihatan murid jerebu – khususnya yang mempunyai masalah pernafasan – meningkat. Keseimbangan ini bukan slogan; ia menuntut keputusan yang tepat masa, berdasarkan data IPU yang dipantau melalui 68 stesen kualiti udara di seluruh negara.
Peranan Agensi, Protokol Operasi Sekolah dan Keperluan Pelan Jangka Panjang
Pengurusan jerebu bukan tugas KPM seorang. Jabatan Alam Sekitar memantau kualiti udara dan menangani pencemaran, manakala Kementerian Kesihatan memberi panduan risiko kesihatan kepada masyarakat. KPM pula menumpukan kepada keselamatan murid dan operasi sekolah berdasarkan keadaan semasa. Pertemuan KPM dengan Agensi Pengurusan Bencana Negara (NADMA), Majlis Keselamatan Negara (MKN), Kementerian Kesihatan dan Jabatan Alam Sekitar membincangkan bagaimana keputusan operasi sekolah boleh seimbang antara perlindungan kesihatan dan kelangsungan pembelajaran.
NADMA dijangka mengeluarkan kenyataan bagi memperjelas penyelarasan tindakan dan prosedur pengurusan jerebu selaras Pelan Tindakan Jerebu Kebangsaan. Ini langkah penting, tetapi ia perlu diterjemah kepada protokol operasi sekolah yang mudah difahami: apa berlaku apabila IPU naik mendadak, siapa berkuasa membuat keputusan KPM kawasan, dan bagaimana maklumat disalurkan kepada ibu bapa. KPM berjanji akan terus memantau situasi melalui Jabatan Pendidikan Negeri dan Pejabat Pendidikan Daerah serta memperbaiki penyampaian maklumat. Janji ini mesti diikuti pelaksanaan yang telus dan konsisten.
Ke Hadapan: Menyusun Semula Cara Kita Belajar Ketika Jerebu
Isunya kini bukan sama ada penutupan sekolah jerebu perlu atau tidak, tetapi sejauh mana kita bersedia mengekalkan pembelajaran apabila sekolah ditutup. KPM sudah mengakui bahawa akses kepada pengajaran dan pembelajaran di rumah tidak sama bagi semua murid, menjadikan pembelajaran jarak jauh satu cabaran yang tidak rata kesannya. Jika jerebu menjadi fenomena berulang, kita tidak boleh bergantung kepada keputusan harian tanpa pelan pembelajaran yang lebih tersusun.
Keputusan harian KPM ada logiknya dari sudut data IPU dan kesihatan murid jerebu, tetapi ia perlu disokong oleh tiga perkara: garis masa pengumuman yang konsisten, protokol operasi sekolah yang mudah difahami, dan strategi pembelajaran alternatif yang mengurangkan keciciran murid paling terkesan. Keseimbangan antara kesihatan dan pembelajaran bukan kompromi sekali-sekala; ia mesti menjadi prinsip tetap setiap kali jerebu kembali. Tanpa itu, kita berisiko mengulangi kesilapan era pandemik – kali ini bukan kerana virus, tetapi kerana asap di udara.
