Keselamatan penting, tetapi keputusan tidak boleh mengejut
Penutupan sekolah ketika jerebu ialah langkah melindungi murid daripada udara tercemar, melalui keputusan pihak berkuasa berdasarkan tahap pencemaran dan keadaan setempat. Namun, perlindungan kesihatan tidak sepatutnya datang bersama keputusan yang berubah-ubah tanpa penjelasan dan persediaan.
Corak yang berulang—sekolah dibuka, ditutup pada keesokan hari, kemudian dibuka semula sebelum ditutup lagi—menunjukkan bahawa isu utama bukan sama ada sekolah patut ditutup. Kementerian Pendidikan menetapkan aktiviti luar bilik darjah dihentikan apabila Indeks Pencemaran Udara (IPU) melebihi 100, manakala sekolah di kawasan terjejas boleh ditutup apabila bacaan melebihi 200, tertakluk pada tindakan dan nasihat pihak berkaitan. Ambang ini memberi panduan, tetapi pelaksanaannya perlu lebih terancang.
Keperluan itu mendesak kerana jerebu berkemungkinan kembali pada awal tahun depan, sekitar penghujung Monsun Timur Laut, apabila cuaca kering susulan kesan Super El Niño boleh meningkatkan risiko kebakaran hutan dan tanah gambut. Dengan ancaman berulang, tindakan ad hoc bukan lagi memadai.
Ketidakpastian memindahkan beban kepada keluarga
Apabila keputusan diumumkan pada saat akhir, ibu bapa terpaksa mencari penjaga, memohon cuti kecemasan atau mengubah urusan kerja. Beban ini bukan soal keselesaan semata-mata: ketidakpastian mengganggu penjagaan anak, produktiviti pekerjaan dan kesinambungan pembelajaran murid. Pengumuman yang tidak disertai pelan sokongan juga menambah tekanan emosi serta kesukaran logistik.
Keluarga mungkin boleh merancang jika penutupan diumumkan untuk beberapa hari berdasarkan ramalan, tetapi sukar menyesuaikan diri apabila sekolah dibuka hari ini, keputusan esok bergantung pada bacaan malam ini, dan lusa statusnya berubah lagi. Kos akibat ketidakpastian itu ditanggung paling berat oleh keluarga yang kurang pilihan dari segi penjagaan dan pekerjaan.
Kesihatan murid tetap keutamaan. Pendedahan kepada udara tercemar boleh menyebabkan batuk, sakit tekak, mata pedih atau berair, hidung berair dan kesukaran bernafas, khususnya bagi kanak-kanak yang menghidap asma. Sebab itulah keputusan perlu pantas apabila berbahaya, tetapi juga disampaikan dengan jelas dan seboleh mungkin lebih awal.
PdPR ketika jerebu perlu lebih daripada pengumuman
Apabila sekolah tidak dapat beroperasi secara bersemuka, Pengajaran dan Pembelajaran di Rumah (PdPR) sering menjadi pilihan untuk meneruskan pembelajaran. Namun, mengumumkan PdPR bukan pelan yang lengkap. Akses kepada peranti, sambungan internet, ruang belajar dan bantuan orang dewasa tidak sama bagi setiap murid.
Dasar PdPR ketika jerebu perlu menetapkan bentuk tugasan, saluran komunikasi, jadual yang munasabah dan bahan alternatif bagi murid yang menghadapi kekangan digital. Guru dan ibu bapa juga memerlukan arahan yang konsisten tentang sama ada pembelajaran diteruskan, ditangguhkan atau disesuaikan. Tanpa garis panduan ini, murid berisiko tercicir dan ibu bapa sekali lagi dipaksa menyelesaikan kekosongan sistem.
Kementerian wajar menggunakan ramalan pencemaran bagi tempoh 48 hingga 72 jam untuk membantu menetapkan keputusan penutupan yang lebih stabil. Ramalan bukan jaminan keadaan tidak berubah, tetapi boleh menjadi asas untuk memberikan notis awal, menjelaskan ketidakpastian dan menyediakan pilihan pembelajaran yang sesuai.
Dasar yang boleh diramal lebih melindungi semua
Dasar sekolah jerebu perlu menggabungkan ambang IPU dengan arah aliran pencemaran, ramalan udara, tempoh pendedahan dan keadaan setempat. Bacaan angka kekal penting, tetapi keputusan tidak wajar bergantung pada satu ukuran tanpa melihat sama ada kualiti udara sedang merosot atau pulih. Penerangan tentang asas keputusan dan masa semakan seterusnya juga patut disampaikan serentak kepada sekolah dan keluarga.
Kementerian Pendidikan perlu menilai semula mekanisme penutupan sekolah supaya lebih responsif, tersusun dan mengambil kira realiti keluarga. Ibu bapa pula boleh memantau maklumat kualiti udara melalui saluran rasmi APIMS dan METMalaysia untuk merancang aktiviti keluarga dengan lebih selamat. Namun, pemantauan oleh keluarga tidak boleh menggantikan tanggungjawab pihak berkuasa menyediakan arahan yang jelas.
Kesimpulannya, penutupan sekolah ketika jerebu memang wajar apabila kesihatan murid terancam, tetapi perubahan mendadak tanpa pelan PdPR yang berfungsi menambah beban dan risiko keciciran. Dasar yang baik mesti melindungi kesihatan, memberi ruang kepada keluarga untuk merancang dan memastikan pembelajaran boleh diteruskan secara adil. Sudah tiba masanya tindakan beralih daripada keputusan harian yang sukar dijangka kepada pelan yang konsisten, telus dan bersedia lebih awal.
