Mengapa RCI dicadangkan
Mafia korporat ialah dakwaan kewujudan rangkaian yang menggunakan tekanan atau penyalahgunaan kuasa untuk menguasai syarikat dan kepentingan perniagaan. Dakwaan ini belum boleh dianggap sebagai fakta yang telah dibuktikan, maka cara menyiasatnya sama penting dengan hasilnya. Hassan Abdul Karim, Ahli Parlimen Pasir Gudang, menggesa kerajaan menubuhkan Suruhanjaya Siasatan Diraja (RCI) bagi menyiasat dakwaan rangkaian mafia korporat secara bebas. Beliau menyuarakan gesaan itu ketika membahaskan Rang Undang-Undang Perbekalan 2027 di Dewan Rakyat. Menurut Hassan, suruhanjaya sedemikian diperlukan supaya siasatan telus dan tidak terhad kepada satu sudut sahaja. Desakan itu wajar diberi perhatian kerana dakwaan tersebut turut menyentuh kemungkinan penglibatan agensi penguat kuasa. Apabila institusi yang mungkin disebut dalam dakwaan turut berperanan menyiasatnya, keyakinan orang ramai terhadap kebebasan proses menjadi taruhan.
Dakwaan yang dilaporkan dan perkara yang diketahui
Laporan dan dokumentari Bloomberg pada Februari 2026 mendakwa satu rangkaian tidak sah menggunakan pemerasan serta penyalahgunaan kuasa pegawai penguat kuasa untuk mengambil alih syarikat. Laporan itu turut mendakwa pemilik saham ditekan supaya menyerahkan ekuiti pada harga lebih rendah bagi menyelesaikan siasatan. Ini ialah dakwaan yang dilaporkan, bukannya kesimpulan siasatan bebas atau keputusan mahkamah. Perkara yang boleh dinyatakan sebagai tindakan rasmi ialah Polis Diraja Malaysia membekukan dan menyita aset bernilai kira-kira RM409.21 juta menerusi Op Viking susulan laporan tersebut. Menurut Menteri Dalam Negeri, tindakan itu melibatkan 404 akaun bank bernilai kira-kira RM85.62 juta, 417 akaun sistem depositori pusat dan 70 akaun dagangan saham berjumlah RM323.59 juta. Angka-angka ini menunjukkan skala tindakan penguatkuasaan, tetapi tidak dengan sendirinya membuktikan dakwaan rangkaian itu benar atau mengesahkan kesalahan mana-mana pihak.
Mengapa siasatan bebas penting
Isu ini bukan sekadar pertikaian antara pemain korporat. Hassan berkata dakwaan tersebut boleh memberi kesan kepada ekonomi, termasuk Bursa Malaysia, selain menjejaskan imej kerajaan dan perdana menteri. Jika pelabur atau pemilik syarikat meragui sama ada kuasa penguatkuasaan digunakan secara adil, kepercayaan terhadap pasaran dan institusi awam juga boleh terhakis. Sebab itu RCI mempunyai nilai dari segi keyakinan awam: sebuah siasatan bebas boleh menguji dakwaan, menilai bukti dan menjelaskan sama ada wujud salah laku atau tidak. Ia juga boleh membantu mengelakkan dua kesilapan—menganggap laporan sebagai bukti muktamad, atau menolak dakwaan serius tanpa penelitian. Hassan turut meminta kerajaan mengesahkan sama ada rangkaian itu wujud serta memulihkan integriti institusi yang dikaitkan dalam laporan. Namun, gesaan politik itu sendiri bukan pengesahan terhadap kandungan dakwaan.
Kesimpulan: bezakan syak wasangka daripada bukti
Gesaan Hassan Karim supaya ditubuhkan Suruhanjaya Siasatan Diraja berasaskan keperluan mendapatkan siasatan bebas terhadap dakwaan yang melibatkan kuasa penguatkuasaan dan urusan korporat. Tindakan pembekuan serta penyitaan aset dalam Op Viking ialah fakta yang dilaporkan; dakwaan pemerasan dan penggunaan kuasa untuk mengambil alih syarikat pula masih memerlukan pengesahan melalui proses penyiasatan. Perbezaan itu mesti kekal jelas dalam perbahasan awam. Menamakan individu atau institusi dalam laporan tidak membuktikan kesalahan, sama seperti tindakan menyita aset tidak dengan sendirinya mengesahkan kewujudan mafia korporat. Pendekatan paling bertanggungjawab ialah menilai bukti melalui proses yang telus dan bebas. Tanpa pemisahan tegas antara dakwaan dengan fakta, kepercayaan terhadap penyiasatan dan institusi yang terlibat boleh terus terjejas.
