Kesepakatan untuk melancarkan pentadbiran
Perjanjian Keyakinan dan Perbekalan (CSA) ialah persetujuan politik yang menyokong kelangsungan pentadbiran kerajaan melalui kerjasama antara pihak kerajaan dengan wakil pembangkang dalam sistem demokrasi berparlimen. Pada 29 Oktober, Kerajaan MADANI memeterai CSA bersama Bersatu dan beberapa Ahli Parlimen pembangkang, dengan Perdana Menteri Datuk Seri Anwar Ibrahim menyifatkannya sebagai landasan untuk mengukuhkan kestabilan politik. Tujuannya bukan sekadar meredakan ketegangan di Dewan Rakyat: Anwar berkata persetujuan itu memberi ruang kepada urusan pentadbiran dan agenda pembangunan, termasuk Belanjawan 2027, dilaksanakan demi rakyat. Dari sudut ini, CSA boleh menjadi langkah pragmatik. Namun, kestabilan tidak patut dinilai melalui kelancaran kerajaan semata-mata; manfaatnya mesti sampai kepada rakyat dan pengawasan demokrasi perlu kekal.
Perjanjian itu turut menetapkan peruntukan pembangunan kepada wakil Bersatu yang menandatanganinya pada kadar sama seperti Ahli Parlimen kerajaan. Enam wakil berkenaan ialah Tan Sri Muhyiddin Yassin, Datuk Radzi Jidin, Datuk Ali Biju, Datuk Suhaimi Abdullah, Nazri Abu Hassan dan Datuk Azman Nasrudin. Peruntukan kawasan sepatutnya berasaskan keperluan penduduk, bukan ganjaran kerana sokongan politik. Di sinilah ukuran keadilan CSA: adakah rakyat di kawasan pembangkang memperoleh layanan setara, dan adakah penggunaan dana boleh diperiksa?
Isyarat kematangan, dengan syarat semak imbang kekal
Penyokong CSA melihatnya sebagai tanda politik yang lebih matang: perbezaan pandangan tidak semestinya menghalang kerjasama apabila kepentingan negara dan rakyat menjadi keutamaan. Keterbukaan Kerajaan MADANI kepada Ahli Parlimen pembangkang juga boleh mengurangkan ketidakpastian pentadbiran. Timbalan Perdana Menteri Datuk Seri Ahmad Zahid Hamidi mencadangkan supaya CSA diperluas kepada parti lain, manakala beliau menyifatkan kerjasama rentas parti sebagai perkembangan positif. Tetapi meluaskan perjanjian tidak dengan sendirinya menjamin mutu demokrasi. Jika sokongan politik menjadi syarat untuk menerima hak pembangunan, prinsip kesaksamaan akan terhakis. Semua wakil rakyat yang dipilih wajar mendapat layanan adil, sementara pembangkang yang menandatangani CSA tetap perlu mengkritik kelemahan kerajaan dan menjalankan tugas semak imbang.
Timbalan Presiden Parti AMANAH Negara, Datuk Seri Dr Mujahid Yusof Rawa, mengingatkan bahawa CSA ialah mekanisme yang sah tetapi bukan “cek kosong” untuk kerajaan mengetepikan agenda reformasi. Beliau menggesa peruntukan kawasan diagihkan secara sama rata, telus dan boleh diaudit, serta menegaskan bahawa komitmen reformasi mesti menjadi sebahagian daripada ikatan perjanjian. Pendirian ini tepat: sokongan politik hanya mempunyai nilai awam jika ia disertai tuntutan terhadap kerajaan, bukannya sikap berdiam diri. Kestabilan patut memberi ruang untuk menunaikan janji, bukan melindungi kerajaan daripada penelitian.
Kestabilan mesti menghasilkan reformasi
Ujian sebenar Perjanjian CSA ialah sama ada ia mendorong reformasi kerajaan yang boleh diukur. Mujahid menyebut had dua penggal bagi jawatan Perdana Menteri serta pemisahan peranan Peguam Negara dan Pendakwa Raya sebagai perubahan yang perlu mempunyai garis masa pelaksanaan yang jelas. Beliau turut meminta teks penuh CSA diterbitkan kepada umum dan laporan kemajuan reformasi dibentangkan kepada Parlimen. Langkah itu akan membolehkan orang ramai menilai sama ada persefahaman tersebut membawa hasil, bukannya sekadar jaminan politik. Tanpa ketelusan dan tarikh pelaksanaan, janji reformasi mudah ditangguhkan ketika kestabilan sudah tercapai.
Sementara itu, Timbalan Presiden PAS, Datuk Seri Tuan Ibrahim Tuan Man, memberi amaran supaya CSA tidak menjadi budaya politik baharu negara. Beliau berpandangan peruntukan perlu disediakan kepada semua Ahli Parlimen yang dipilih, tanpa mengira parti atau kedudukan mereka sebagai kerajaan mahupun pembangkang. Teguran itu mengingatkan bahawa layanan sama rata tidak sepatutnya bergantung pada perjanjian sokongan. Kesimpulannya, CSA boleh membantu mengekalkan kestabilan politik, tetapi bukan matlamat akhir. Nilainya bergantung pada keterbukaan, peruntukan yang adil, semak imbang yang berterusan dan reformasi yang benar-benar dilaksanakan.
