Buli sekolah bukan lagi isu disiplin kecil
Buli sekolah ialah perbuatan menyakiti, mengugut atau memalukan pelajar lain secara berulang dengan tujuan menguasai atau menakut-nakutkan mangsa, dan ia merangkumi tindakan fizikal, verbal, sosial serta digital yang boleh membawa kecederaan, trauma dan dalam kes ekstrem meragut nyawa mangsa jika tidak dikawal. Kematian seorang pelajar di Kuala Pilah yang dipercayai ada kaitan dengan kejadian dipukul telah menggegarkan masyarakat dan menimbulkan persoalan serius tentang keselamatan pelajar di sekolah. Dalam nada tegas, kerajaan diingatkan supaya tidak lagi melihat buli sekolah sebagai masalah disiplin biasa apabila ia sudah berkait dengan keganasan dan kehilangan nyawa. Sekolah sepatutnya menjadi tempat paling selamat, tetapi insiden sebegini membuktikan sistem pencegahan dan tindakan antibuli kita masih bocor dan memerlukan pembetulan segera.
Pemantauan asrama dan CCTV: teknologi bukan sekadar hiasan
Tumpuan baharu KPM pada pemantauan asrama dan pemasangan CCTV ialah pengakuan bahawa buli sekolah sering berlaku di kawasan tersembunyi, jauh daripada pandangan guru. Kementerian menambah 300 Pembantu Warden Asrama (MyPWA) di sekolah berasrama seluruh negara sejak 1 April, dengan matlamat meningkatkan keselamatan dan mengurangkan beban guru terutama pada waktu malam. Pada masa sama, pemasangan CCTV diperluas ke 333 sekolah, khususnya di kawasan berisiko seperti tangga, koridor dan bilik persediaan (prep) bagi mengurangkan blind spot yang sering menjadi lokasi buli tersembunyi. Langkah ini tepat, tetapi keberkesanannya bergantung pada dua perkara: adakah rakaman dipantau secara aktif, dan adakah sekolah berani menggunakan bukti tersebut untuk mengambil tindakan antibuli yang tegas, bukan sekadar menegur secara lisan.
Aduan tanpa nama, laporan wajib polis: tiada lagi budaya tutup kes
Selama ini, ramai murid dan ibu bapa yakin bahawa melapor tidak akan mengubah apa-apa, malah mungkin mengundang balas dendam. Di sinilah reformasi saluran aduan oleh KPM menjadi titik perubahan penting. Portal Aduan Buli kini diperkukuh dengan fungsi aduan tanpa nama bagi melindungi identiti pengadu dan saksi, di samping saluran SISPAA, telefon dan WhatsApp yang memang sedia ada. Saluran aduan tanpa nama ini hanya akan berkesan jika pentadbir sekolah dipertanggungjawabkan. Menteri Pendidikan telah memberi amaran bahawa tindakan tegas akan diambil terhadap pentadbir atau guru yang cuai atau sengaja melindungi kes buli demi menjaga reputasi sekolah. Lebih penting, kes yang mempunyai unsur jenayah tidak lagi boleh disapu di bawah karpet sebagai ‘kes disiplin’ kerana ia wajib dilaporkan kepada polis untuk tindakan lanjut.
Ketegasan undang-undang: daripada garis panduan kepada tanggungjawab sah
Isyarat paling jelas bahawa kerajaan mahu bergerak ke fasa baharu dalam tindakan antibuli ialah penggubalan Akta Antibuli 2026. KPM terlibat bersama Bahagian Hal Ehwal Undang-Undang dan akta ini akan membolehkan mangsa membawa aduan ke Tribunal Antibuli, menjadikan pengurusan buli tidak lagi bergantung pada budi bicara garis panduan sekolah semata-mata, sebaliknya mewujudkan tanggungjawab undang-undang kepada institusi pendidikan. Dalam masa sama, KPM sudah menyediakan garis panduan khusus pengurusan salah laku buli dan menegaskan pendirian tidak berkompromi terhadap pelaku. Menurut kenyataan yang dikaitkan dengan pimpinan politik, “apabila buli melibatkan keganasan fizikal sehingga mengakibatkan kecederaan parah atau kehilangan nyawa, ia mesti ditangani sebagai perkara yang serius dan memerlukan tindakan tegas”. Ketegasan undang-undang ini wajib diterjemah kepada hukuman jelas dan konsisten, bukan digoncang oleh tekanan pihak tertentu.
Mengakhiri budaya ‘senior ajar junior’ demi keselamatan sekolah
Punca budaya buli sekolah sering diselindungkan di sebalik alasan ‘senior ajar junior’, seolah-olah kekerasan ialah sebahagian proses mendewasakan pelajar. Menteri Pendidikan menegaskan bahawa istilah ini tidak boleh dijadikan alasan bila ia melibatkan perbuatan memukul, mengugut atau memalukan murid. KPM melaksanakan intervensi antibuli melalui pendekatan SAFE dengan penglibatan ibu bapa dan komuniti, seiring Garis Panduan Pengurusan Sekolah Selamat yang diperkenalkan. Namun realitinya, tanpa keberanian warga sekolah untuk melapor dan sokongan sosial terhadap mangsa, semua garis panduan akan tinggal di atas kertas. Seruan seorang Ahli Parlimen bahawa kerajaan mesti bertindak tegas dan tidak menunggu lebih ramai pelajar menjadi korban sepatutnya menjadi garis moral untuk semua pihak. Jika keselamatan sekolah diangkat sebagai keutamaan, setiap pelajar berhak pulang ke rumah dalam keadaan selamat, bukan dengan luka dan ketakutan.
