Pembatalan besar selepas bantahan pengguna
Kompaun parkir ANPR ialah notis kesalahan parkir yang dikeluarkan selepas sistem pengecaman nombor pendaftaran kenderaan automatik mengesan kenderaan dan menyemak maklumatnya. Di Pulau Pinang, sebanyak 27,734 kompaun yang dikeluarkan melalui sistem ini dibatalkan, manakala RM203,170 dipulangkan kepada pengguna susulan kontroversi pelaksanaannya. Keputusan membatalkan kompaun itu wajar dilihat sebagai pengakuan bahawa penguatkuasaan automatik mesti disertai proses semakan yang meyakinkan, bukan sekadar bergantung pada teknologi.
Jumlah tersebut merangkumi 27,485 kompaun daripada Majlis Bandaraya Pulau Pinang (MBPP) dan 249 daripada Majlis Bandaraya Seberang Perai (MBSP). Sebelum pembatalan, kerajaan negeri mengarahkan kedua-dua majlis menghentikan pengeluaran kompaun melalui ANPR serta-merta untuk membolehkan pelaksanaan sistem itu disemak. Arahan tersebut dibuat selepas kerajaan mengambil kira maklum balas dan pandangan orang ramai. Bagi pengguna yang berasa tertekan dengan notis yang dikeluarkan sistem, pembatalan ini memberi kelegaan; bagi pihak berkuasa pula, ia menetapkan ukuran baharu tentang keadilan penguatkuasaan.
Siapa menerima bayaran balik kompaun?
Bayaran balik kompaun melibatkan 6,470 kompaun yang sudah dibayar, bukan keseluruhan 27,734 kompaun yang dibatalkan. Pecahannya: 6,441 kompaun MBPP dengan bayaran balik RM202,435, serta 29 kompaun MBSP bernilai RM735. Jumlah kedua-dua majlis itu ialah RM203,170. Perbezaan ini penting: pembatalan meliputi semua kompaun yang dinyatakan, tetapi pemulangan wang berkaitan kompaun yang telah diselesaikan bayaran.
Maklumat yang tersedia mengenal pasti jumlah, pihak berkuasa yang mengeluarkan kompaun dan nilai bayaran balik mengikut majlis. Namun, laporan itu tidak menerangkan kaedah pemulangan, tempoh pemprosesan atau sama ada pengguna perlu mengemukakan permohonan. Oleh itu, pemilik kenderaan yang telah membayar saman parkir Pulau Pinang berkaitan ANPR patut menyemak rekod pembayaran dan menghubungi majlis yang mengeluarkan kompaun untuk mendapatkan pengesahan tentang urusan bayaran balik. Jangan anggap proses atau saluran pembayaran balik sama bagi semua kes jika maklumat khusus belum diberikan.
Pengajaran daripada sistem kamera ANPR
Kamera ANPR menyemak nombor pendaftaran kenderaan dengan pangkalan data Jabatan Pengangkutan Jalan; sistem itu digunakan untuk mengesan kesalahan parkir dan mengeluarkan notis di lokasi. Namun, ketepatan pengesanan bukan satu-satunya ukuran yang patut dipenuhi. Pengguna juga perlu diberi masa yang munasabah untuk membayar parkir dan peluang semakan sebelum kompaun dikenakan. Laporan turut menyebut tempoh ihsan satu minit yang digunakan dalam ujian majlis serta keperluan pemandu membayar sebaik sahaja kenderaan diletakkan, termasuk ketika masih berada di dalam kenderaan. Aturan seperti ini mudah mencetuskan kebimbangan jika tidak diterangkan dengan jelas.
Pengerusi jawatankuasa negeri, H’ng Mooi Lye, berkata pengalaman pelaksanaan ANPR akan menjadi panduan untuk menambah baik teknologi penguatkuasaan pada masa depan. Langkah susulan yang dinyatakan termasuk ujian menyeluruh, SOP yang mengambil kira keadaan sebenar dan tempoh pembayaran, proses pengesahan sebelum kompaun dikeluarkan, serta ujian rintis dan penilaian risiko sebelum peluasan sistem. Hebahan tentang fungsi sistem, cara pembayaran dan proses penguatkuasaan juga perlu jelas. Tanpa perlindungan ini, teknologi yang bertujuan memudahkan penguatkuasaan boleh menambah kekeliruan dan menghakis kepercayaan.
Kelegaan perlu disusuli akauntabiliti
Pembatalan 27,734 kompaun dan pemulangan RM203,170 menyelesaikan sebahagian kesan kepada pengguna, tetapi angka itu juga menunjukkan betapa pentingnya semakan sebelum sistem digital digunakan untuk menghukum. Menurut H’ng Mooi Lye dalam jawapan bertulis di Dewan Undangan Negeri, pelaksanaan ANPR di bawah Penang Smart Parking termasuk dalam kontrak sedia ada antara MBPP, MBSP dan HeiTech Padu; kos pembangunan, perolehan, operasi serta penyelenggaraan ditanggung kontraktor. Kerajaan negeri turut menyatakan penggantungan sistem tidak menimbulkan implikasi kewangan kepada negeri kerana kos berkaitan ditanggung kontraktor.
Kos kontrak bukan alasan untuk mengetepikan pengalaman pengguna. Selepas kontroversi ini, keutamaan sepatutnya ialah proses bayaran balik yang mudah difahami, saluran pertanyaan yang jelas dan bukti bahawa sistem baharu telah diuji sebelum digunakan semula. Pengguna yang terlibat wajar mengesahkan status bayaran mereka dengan MBPP atau MBSP, khususnya jika kompaun sudah dibayar. Pembatalan ini langkah yang perlu, tetapi pemulihan kepercayaan bergantung pada tindakan susulan: penguatkuasaan automatik hanya boleh diterima apabila keputusan tepat, prosedurnya telus dan pengguna boleh mencabar kesilapan.
