Kelulusan perlu seiring kemampuan bekalan
Pusat data ialah kemudahan yang menyimpan, memproses dan mengedarkan data digital, dengan operasi yang memerlukan bekalan elektrik dan air secara berterusan. Pertumbuhannya penting untuk ekonomi digital, tetapi kelulusan tidak wajar diberi tanpa memastikan sumber utiliti mencukupi. Pada 28 Oktober, kerajaan memaklumkan bahawa keputusan bagi 24 permohonan pusat data baharu ditangguhkan sementara kecukupan bekalan elektrik dan air dinilai. Penilaian itu turut mengambil kira keperluan 117 pusat data yang sudah diluluskan. Pada hemat saya, langkah berhati-hati ini lebih bertanggungjawab daripada membenarkan projek bertambah dahulu, kemudian membiarkan pengguna dan industri lain menanggung tekanan pada grid atau bekalan air. Isyarat dasarnya jelas: pelaburan besar bukan alasan untuk mengetepikan had sumber. Kelulusan mesti mengikut kemampuan utiliti, bukannya sekadar jumlah permintaan pelabur.
Sasaran 30 peratus perlu disokong pelaksanaan
Kerajaan menetapkan pusat data menggunakan sekurang-kurangnya 30 peratus tenaga boleh baharu, dikira daripada jumlah kapasiti atau penggunaan tenaga. Fadillah Yusof berkata, sasaran itu bertujuan mengekalkan kestabilan bekalan elektrik dan mengelakkan kos industri dipindahkan kepada pengguna lain. Pusat data juga digalakkan mendapatkan bekalan hijau secara langsung melalui skim CRES, manakala Suruhanjaya Tenaga sedang membangunkan kerangka dan garis panduan untuk penggunaan tenaga boleh baharu serta kemudahan penjanaan sendiri. Syarat ini munasabah, tetapi angka 30 peratus hanya bermakna jika sumber hijau dan aturan pelaksanaannya benar-benar tersedia. Kerajaan turut menyatakan pusat data perlu mempunyai penjana sandaran bagi kawalan permintaan ketika sistem berada dalam keadaan kritikal. Maka, perancangan tenaga pusat data perlu menggabungkan sasaran hijau, sokongan sandaran dan pemantauan permintaan sebenar—bukan bergantung pada bekalan grid semata-mata.
Bekalan elektrik dan air bukan perkara sampingan
Sebelum mempertimbangkan kelulusan tambahan, kerajaan akan mendapatkan pandangan Tenaga Nasional Berhad tentang kecukupan bekalan elektrik dan margin rizab tenaga. Jika bekalan sedia ada tidak mencukupi, penjanaan di luar grid, termasuk tenaga solar bersama sistem penyimpanan bateri, akan diteliti. Pada masa yang sama, kerajaan negeri perlu mengesahkan bekalan air memadai; kawasan yang kekurangan air tidak akan diberi kelulusan bagi projek berkenaan. Inilah asas yang patut memandu keputusan: ketersediaan tanah sahaja tidak membuktikan sesebuah lokasi sesuai. Bekalan elektrik pusat data mesti dirancang tanpa menjejaskan keperluan sektor lain, manakala penggunaan air perlu dinilai sebelum projek bermula, bukan selepas tekanan muncul. Pendekatan ini juga lebih adil kepada penduduk, khususnya ketika gangguan bekalan atau keadaan kering menjadikan persaingan mendapatkan utiliti lebih ketara.
Kos mesti ditanggung pengendali, bukan rakyat
Semua pengendali pusat data perlu membayar penggunaan elektrik dan air mengikut kadar komersial berasaskan pasaran, tanpa subsidi kerajaan. Prinsip ini wajar: jika industri menggunakan sumber dalam skala besar, kosnya tidak patut dipindahkan kepada pengguna biasa. Kerajaan turut menaikkan penalti bagi kapasiti tenaga yang ditempah tetapi tidak digunakan, bagi membendung permintaan bayangan apabila kapasiti dipohon jauh melebihi penggunaan sebenar. Selain itu, permohonan baharu dikenakan syarat kandungan tempatan minimum 30 peratus, meliputi bidang seperti pembinaan, operasi, peralatan dan penyelenggaraan. Syarat-syarat ini memberi imbangan yang lebih baik antara peluang pelaburan dengan tanggungjawab kepada ekonomi dan pengguna. Namun, ukuran akhirnya tetap pada pelaksanaan: penggunaan sebenar mesti dipantau, komitmen tenaga hijau mesti dipenuhi, dan kos utiliti mesti kekal pada pengendali.
Kelulusan bersyarat lebih baik daripada tergesa-gesa
Penangguhan terhadap 24 permohonan baharu bukan penolakan terhadap industri pusat data; ia peringatan bahawa pertumbuhan perlu sepadan dengan kemampuan bekalan. Kerajaan merancang untuk terus memantau perkembangan sektor, menilai risiko dan mengemas kini perancangan penjanaan serta grid berdasarkan permintaan sebenar. Langkah seterusnya perlu memastikan garis panduan tenaga boleh baharu jelas dan keputusan bekalan air serta elektrik dibuat dengan telus. Pada masa yang sama, syarat pembayaran tanpa subsidi perlu dikekalkan supaya rakyat tidak menanggung kos operasi industri. Kesimpulannya, kelulusan yang bertanggungjawab bukan sekadar menarik pelaburan, tetapi memastikan setiap projek mempunyai bekalan yang mencukupi, menyumbang kepada peralihan tenaga dan tidak menjejaskan pengguna lain. Dalam soal ini, disiplin sebelum kelulusan jauh lebih baik daripada pembetulan selepas masalah berlaku.
