Air dan tenaga menjadi kelebihan strategik
Pusat data ialah kemudahan yang menempatkan pelayan dan sistem digital, lalu memerlukan bekalan elektrik yang stabil serta air untuk menyejukkan peralatan dan menyokong operasi berterusan. Kelebihan sumber air Sarawak dan tenaga boleh baharu yang mencukupi menjadi faktor utama minat SoftBank terhadap pembangunan pusat data di negeri itu. Timbalan Perdana Menteri, Datuk Amar Fadillah Yusof, menyatakan perkara tersebut di Dewan Rakyat pada 28 Oktober, ketika menjawab soalan mengenai bekalan tenaga untuk pusat data. Tarikan ini masuk akal: pengendali teknologi memerlukan tenaga dalam jumlah besar, manakala sistem penyejukan perlu berfungsi tanpa gangguan. Sungai dan potensi tenaga hidroelektrik memberikan Sarawak asas yang sukar dipisahkan daripada perancangan pusat data. Namun, kelebihan alam semula jadi bukan jaminan kejayaan. Ia hanya bernilai jika bekalan dirancang dengan baik, air dirawat dan sungai dijaga.
Keperluan operasi menuntut sumber yang terurus
Pusat data dan industri teknologi tinggi seperti semikonduktor, kecerdasan buatan (AI) serta pembuatan maju memerlukan tenaga bersih dan air yang sesuai untuk sistem penyejukan. Premier Sarawak, Tan Sri Abang Johari Tun Openg, menyatakan sungai perlu dibersihkan dan airnya dirawat bagi menyokong tenaga hijau serta keperluan penyejukan industri berteknologi tinggi. Fadillah pula berkata sumber tersebut boleh menyokong keperluan operasi SoftBank. Ini menjadikan pengurusan air sebahagian daripada dasar ekonomi, bukannya urusan alam sekitar yang boleh diketepikan. Abang Johari turut menegaskan bahawa air dan tenaga ialah keperluan penting bagi pembangunan teknologi tinggi, dan pengurusan sungai yang baik boleh membantu menarik kegiatan ekonomi bernilai tinggi. Jika bekalan tercemar, tidak cekap atau terdedah kepada gangguan, tarikan pelaburan turut merosot. Sarawak perlu membuktikan bahawa bekalan yang banyak juga boleh diurus secara bertanggungjawab.
Minat SoftBank sebahagian daripada strategi teknologi
Minat terhadap pusat data Sarawak wajar dilihat dalam rancangan lebih luas untuk menarik pelaburan teknologi dan membina keupayaan tempatan. Laporan terdahulu menyebut SoftBank merancang pelaburan teknologi bernilai RM204 bilion di Malaysia, dengan tumpuan termasuk AI, pusat data dan teknologi baharu. Angka itu menunjukkan skala cita-cita, tetapi ia bukan bukti bahawa semua projek sudah dimuktamadkan atau akan dibina di Sarawak. Awal bulan lalu, SoftBank Group, Grab dan Petroleum Sarawak Berhad (PETROS) menandatangani perjanjian rangka kerja untuk meneroka infrastruktur AI dan ekosistem digital di negeri itu. Fadillah berkata SoftBank turut berminat terhadap pembangunan di selatan Sarawak, namun butirannya belum dimuktamadkan. Maka, pelaburan SoftBank masih perlu dinilai melalui langkah susulan yang nyata: projek yang diluluskan, bekalan tenaga yang tersedia dan manfaat ekonomi yang sampai kepada penduduk.
Peluang mesti diseimbangkan dengan penjagaan sungai
Sarawak mempunyai peluang untuk menghubungkan tenaga hidroelektrik, tenaga boleh baharu dan kemudahan digital dalam strategi menarik industri bernilai tinggi. Abang Johari turut mengetengahkan kepentingan sungai bagi penjanaan kuasa hidroelektrik dan sumbangan Sarawak kepada Grid Kuasa ASEAN. Namun, pengembangan industri tidak boleh mengabaikan kesan terhadap ekosistem dan masyarakat yang bergantung pada sungai. Pesanan supaya orang ramai tidak membuang sampah ke sungai berkait terus dengan kehidupan harian: pencemaran menjejaskan habitat akuatik dan mata pencarian komuniti setempat, khususnya nelayan. Penjagaan sungai juga perlu disertai pengurusan air yang cekap, termasuk rawatan dan penggunaan semula apabila sesuai. Pada akhirnya, Sarawak akan lebih meyakinkan pelabur jika dapat menunjukkan bahawa sumber air dan tenaga bersihnya bukan sekadar banyak, tetapi terpelihara dan boleh menyokong pertumbuhan jangka panjang.
