Krisis kaunselor sekolah: apabila 1,000 pelajar berkongsi dua telinga
Krisis kaunselor sekolah merujuk kepada keadaan di mana jumlah kaunselor sekolah kekurangan berbanding populasi pelajar, menyebabkan pengesanan awal masalah mental gagal berfungsi sebagai benteng pertama melindungi kesihatan mental pelajar dan membuka ruang kepada insiden keganasan, kecederaan serta kehilangan nyawa yang sebenarnya boleh dicegah. Dalam banyak sekolah, gambaran paling kasar ialah dua kaunselor perlu menangani sekitar 1,000 pelajar, menjadikan sebarang idea tentang pengesanan awal masalah mental lebih banyak masuk dalam kategori angan-angan berbanding realiti. Nisbah ini bukan sekadar angka; ia adalah petanda bahawa sistem pendidikan meletakkan beban emosi pelajar di pinggir keutamaan. Selagi kesihatan mental pelajar dilihat sebagai isu disiplin dan bukan isu struktur, kita sedang menunggu tragedi seterusnya berlaku di kawasan sekolah.
Data NHMS 2023: amaran terang yang masih dipandang sebagai bayang
Apabila angka mula bercakap, alasan mula hilang kredibiliti. Dapatan Tinjauan Kebangsaan Kesihatan dan Morbiditi (NHMS) 2023 menunjukkan masalah kesihatan mental dalam kalangan kanak-kanak berusia lima hingga 15 tahun meningkat lebih dua kali ganda kepada 16.5 peratus berbanding 7.9 peratus pada 2019, iaitu melibatkan nisbah satu daripada enam kanak-kanak. Petikan ini sendiri patut diulang di setiap bilik mesyuarat: “Data telah memberikan amaran. Kita perlu bertanya lebih jauh untuk memahami isu ini.” Namun di sekolah, realiti masih sama – kaunselor sekolah kekurangan, pelajar beratur panjang menunggu sesi, dan kebanyakan yang senyap terus tidak dikesan. Dalam keadaan tekanan psikologi turut menular dalam kalangan penjawat awam dengan 55,169 daripadanya direkod berisiko tinggi melalui sistem MyPsyD, jelas beban kesihatan mental bukan fenomena terpencil. Generasi muda menyerap tekanan keluarga, sekolah dan masyarakat, tetapi sistem sokongan di sekolah belum dinaik taraf mengikut lonjakan statistik.
Tragedi di sekolah: daripada isu disiplin kepada red alarm nasional
Rentetan insiden keganasan dan kehilangan nyawa di kawasan sekolah mutakhir ini wajar menjadi "red alarm" kepada negara agar tidak lagi memandang ringan krisis kesihatan mental generasi muda sebagai isu disiplin semata-mata. Tragedi kematian pelajar perempuan berusia 16 tahun di sebuah sekolah di Yong Peng, Johor, yang kini disiasat di bawah Seksyen 302 Kanun Keseksaan atas kesalahan membunuh, bukan kejadian terasing. Ia mencerminkan betapa rapuh ekosistem psikologi di sekeliling remaja: keluarga yang tertekan, guru yang terbeban, rakan sebaya yang sama-sama bergelut, dan dunia digital yang tidak dipantau. Bila hanya dua kaunselor cuba memantau 1,000 pelajar, ruang untuk menangkap tanda amaran menjadi terlalu sempit. Bukan semua kemarahan akan bertukar menjadi keganasan, tetapi setiap insiden ganas lazimnya bermula dengan emosi yang tidak dibimbing. Menggelar tragedi sebegini sebagai “budak nakal” ialah menutup mata terhadap sistem yang gagal.
Mengapa Infrastruktur Psikologi Nasional bukan pilihan, tetapi keperluan
Dalam keadaan sistem sekolah jelas tidak mampu memikul beban kesihatan mental pelajar secara bersendirian, gesaan untuk menubuhkan Infrastruktur Psikologi Nasional datang tepat pada masanya. Persatuan Psychologi menuntut pelaksanaan segera pendekatan "seluruh masyarakat" menerusi rangka kerja yang menghubungkan keluarga, sekolah dan komuniti dengan sistem perkhidmatan kesihatan psikologi profesional secara langsung. Tujuan utamanya jelas: melicinkan proses pengesanan awal masalah mental, intervensi, rujukan serta pemantauan berterusan tingkah laku berisiko. Ini bermakna guru bukan lagi dibiarkan meneka, kaunselor tidak lagi menjadi benteng tunggal, dan ibu bapa tidak lagi bergantung pada firasat semata-mata. "Jangan hanya bertindak selepas tragedi berlaku" bukan slogan ringan; ia pengakuan bahawa harga yang dibayar apabila tanda risiko tidak ditangani lebih awal adalah nyawa dan masa depan anak-anak.
Kesan jangka panjang dan ke mana hala tuju kita patut digerakkan
Apabila kesihatan mental pelajar diabaikan, kesannya tidak berhenti di pagar sekolah. Remaja yang membesar tanpa sokongan psikologi berisiko membawa corak tingkah laku tidak sihat ke alam dewasa: kesukaran mengurus tekanan kerja, hubungan yang toksik, serta kebergantungan kepada cara pelarian seperti ketagihan. Data MyPsyD yang merekodkan puluhan ribu penjawat awam berisiko tinggi hanya mengesahkan bahawa apa yang tidak diselesai di bangku sekolah akan muncul semula di pejabat kerajaan, kilang, hospital dan mana-mana tempat kerja. Soalnya, adakah kita sanggup terus menerima sistem di mana dua kaunselor memikul 1,000 jiwa muda dan berharap semuanya baik? Jalan ke hadapan memerlukan keberanian politik dan perubahan budaya: menilai semula nisbah kaunselor-pelajar, melatih guru dengan asas psikologi, memantau dunia digital anak-anak, dan menyokong penubuhan Infrastruktur Psikologi Nasional sebagai tulang belakang baharu ekosistem pendidikan. Masa prihatin telah tamat; kini masa bertindak.
