Lonjakan 4,289 Kes Buli: Isyarat Bahaya untuk Keselamatan Pelajar
Kes buli sekolah merujuk kepada semua bentuk salah laku yang melibatkan penyalahgunaan kuasa atau kedudukan oleh murid terhadap murid lain, sama ada melalui perbuatan fizikal, kata-kata, isyarat, pengasingan sosial atau penggunaan teknologi digital, sehingga menyebabkan mangsa mengalami kecederaan fizikal, tekanan emosi, ketakutan untuk hadir ke sekolah dan gangguan kepada proses pembelajaran harian mereka. Dalam tempoh Mac hingga Ogos, Kementerian Pendidikan merekodkan 4,289 kes salah laku buli di sekolah termasuk asrama, dengan 2,480 kes melibatkan buli fizikal, 1,386 kes buli lisan, 243 kes buli bukan lisan dan 180 kes buli siber. Angka ini bukan sekadar statistik; ia cerminan kegagalan kolektif kita melindungi keselamatan pelajar. Apabila ribuan murid terlibat dalam kes buli dalam masa enam bulan, jelas budaya “buat tak tahu” di sekolah sudah tidak boleh diterima lagi. Soalnya sekarang: adakah tindak balas kita setimpal dengan skala masalah, atau kita sekadar memadam api di permukaan?
CCTV Sekolah di Asrama: Perlu, Tetapi Bukan Ubat Ajaib
Kementerian memilih untuk mengukuhkan pemantauan fizikal melalui pemasangan CCTV sekolah di asrama sebagai salah satu strategi utama. Kamera litar tertutup telah dipasang di 200 sekolah berasrama pada 2025 dengan peruntukan RM3 juta, diikuti 333 sekolah berasrama pada tahun ini dengan peruntukan RM5 juta, dan Fasa 3 pada 2027 akan meluaskan pemasangan CCTV kepada 1,000 sekolah di seluruh negara dengan peruntukan RM15 juta. Ini pelaburan besar yang wajar kerana rakaman video boleh menjadi bukti, pencegah dan alat pemantauan. Namun, bergantung kepada CCTV semata-mata ialah kesilapan strategi. Buli sering berlaku di sudut ‘blind spot’, di bilik kecil atau ketika pengawas tiada. Kamera boleh merakam, tetapi ia tidak mengubah budaya senyap, rasa takut membuat laporan dan normalisasi buli sebagai “tradisi senior-junior”. Tanpa perubahan sikap warga sekolah, CCTV hanya menjadi saksi bisu.
Buli Fizikal Paling Tinggi: Kenapa Intervensi Sasaran Wajib Dilaksana
Daripada 4,289 kes buli sekolah yang direkodkan, kategori tertinggi ialah buli fizikal dengan 2,480 kes, diikuti buli lisan (1,386 kes), buli bukan lisan (243 kes) dan buli siber (180 kes). Buli fizikal bukan sekadar lebam dan luka; ia menghantar mesej bahawa kekerasan ialah cara sah untuk mengawal orang lain. Selagi kita tidak menyerang punca budaya ini, angka tidak akan turun. Program intervensi mesti disasar: latihan pengurusan kemarahan untuk pelaku, modul empati dan resolusi konflik untuk semua murid, serta pemantauan khusus di zon berisiko tinggi seperti asrama, tandas dan kawasan terpencil. Pentadbir sekolah juga perlu berani menamatkan ‘tradisi’ orientasi yang membuka ruang kepada buli fizikal berkedok aktiviti suai kenal. Jika buli fizikal dibiarkan sebagai “nakal biasa”, mesej kepada murid ialah undang-undang di sekolah boleh dirunding.
Penguatkuasaan, Aduan dan Perlindungan Mangsa: Ujian Sebenar Akta Antibuli
Pendedahan angka kes ini dibuat melalui jawapan bertulis Menteri Pendidikan di Dewan Rakyat, susulan soalan mengenai kes buli di sekolah dan asrama selepas Akta Antibuli 2026 berkuat kuasa serta penambahbaikan pemantauan asrama berkaitan inkues kematian Arwah Zara Qairina. Ini mengingatkan kita bahawa undang-undang hanya bermakna jika penguatkuasaan dan sistem aduan berfungsi. Kementerian menegaskan setiap aduan perlu diberi perhatian sewajarnya, disiasat mengikut tatacara ditetapkan dan diikuti tindakan serta intervensi yang bersesuaian. Kenyataan ini perlu diterjemah kepada prosedur yang jelas di sekolah: saluran aduan rahsia, garis masa siasatan, makluman kepada ibu bapa dan perlindungan mangsa daripada pembalasan. Tanpa kejelasan, murid akan terus memilih diam. Akta Antibuli akan dinilai bukan pada teksnya, tetapi pada keberanian sekolah bertindak terhadap pelaku, walaupun mereka pelajar popular atau anak orang berpengaruh.
Keselamatan Pelajar Mesti Berlapis: Teknologi, Guru dan Kaunseling Bergerak Serentak
Kementerian menyatakan pendekatan yang diambil meliputi penguatkuasaan, pengawasan persekitaran sekolah dan asrama, perlindungan mangsa, intervensi psikososial serta pembentukan karakter murid. Malah, ditegaskan bahawa pemantauan keselamatan tidak boleh bergantung pada kemudahan fizikal semata-mata; pengawasan warga sekolah, kepekaan terhadap perubahan tingkah laku murid dan tindakan segera terhadap aduan ialah komponen penting untuk persekitaran asrama yang selamat. Di sinilah kunci: keselamatan pelajar perlu pendekatan berlapis. Teknologi seperti CCTV sekolah membantu pengesanan, tetapi guru dan warden perlu dilatih mengenal tanda awal buli, manakala kaunselor mesti proaktif mendekati murid berisiko. Pembentukan karakter melalui pendidikan nilai dan aktiviti kokurikulum perlu dijadikan teras, bukan sisipan. Jika semua lapisan ini bergerak serentak, barulah mesejnya jelas: sekolah ialah zon selamat, bukan gelanggang kuasa untuk pembuli.
