Buli Bukan Lagi “Kes Terpencil”: 4,289 Kes Dalam Separuh Tahun
Kes buli sekolah merujuk kepada sebarang tingkah laku agresif berulang yang melibatkan ketidakseimbangan kuasa antara pelaku dan mangsa, sama ada secara fizikal, lisan, bukan lisan atau melalui ruang digital, yang berlaku di kawasan sekolah, asrama atau persekitaran berkaitan pendidikan dan menjejaskan keselamatan serta kesejahteraan emosi murid. Kementerian Pendidikan merekodkan 4,289 kes salah laku buli di sekolah dan asrama bagi tempoh Mac hingga Ogos, satu angka yang menafikan naratif bahawa buli hanyalah “nakal budak-budak”. Angka ini bukan sekadar statistik buli 2026; ia cermin budaya diam dan normalisasi keganasan yang sudah lama dibiarkan berakar. Apabila ribuan kes muncul dalam tempoh enam bulan, persoalan utama bukan lagi sama ada buli wujud, tetapi mengapa sistem pengawasan dan pencegahan buli sekolah masih bocor di terlalu banyak tempat.
Lebih penting, pendedahan ini dibuat melalui jawapan bertulis Menteri Pendidikan di Dewan Rakyat, susulan soalan mengenai kes buli selepas Akta Antibuli 2026 berkuat kuasa dan inkues kematian Arwah Zara Qairina. Ini menunjukkan isu ini sudah naik ke tahap dasar tertinggi, namun hakikat di lapangan tetap pahit: ribuan murid masih terdedah kepada risiko menjadi mangsa atau pelaku. Realitinya, setiap angka dalam statistik ini ialah seorang anak yang mungkin trauma, tercicir pelajaran, atau membawa luka psikologi ke alam dewasa. Jika masyarakat masih menganggap buli sebagai “proses mengajar jadi kuat”, kita sebenarnya sedang menghalalkan keganasan terhadap generasi sendiri.
Buli Fizikal Pelajar Mendominasi: Apa Yang Disorok Di Sebalik Angka
Daripada 4,289 kes buli yang direkodkan, 2,480 melibatkan buli fizikal, diikuti 1,386 kes buli lisan, 243 kes buli bukan lisan dan 180 kes buli siber. Apabila buli fizikal pelajar menjadi kategori tertinggi, ia memberi isyarat jelas bahawa sekolah dan asrama masih gagal menjadi ruang selamat asas: tubuh murid sendiri. Statistik ini menolak mitos bahawa ancaman utama datang daripada buli siber; realitinya, tangan, kaki dan objek di sekeliling murid masih digunakan sebagai senjata. Dalam konteks kes buli sekolah, ini bermakna pengawasan di koridor, bilik darjah, tandas dan dorm asrama masih mempunyai banyak “zon buta” yang tidak dipantau secara berkesan.
Lebih membimbangkan, angka buli lisan dan bukan lisan – seperti ejekan, pengasingan sosial dan bahasa tubuh mengugut – menunjukkan budaya memalukan dan mengawal rakan sebaya sudah menjadi norma. Buli siber pula, walaupun jumlahnya 180 kes, berpotensi besar kerana kesannya berpanjangan dan boleh berlaku 24 jam. Jika kita hanya fokus kepada pergaduhan yang meninggalkan lebam, kita akan terlepas trauma senyap yang memakan keyakinan diri murid sedikit demi sedikit. Sistem disiplin yang hanya menghukum selepas insiden berlaku tidak lagi memadai; kita perlukan budaya sekolah yang menolak buli dalam semua bentuk, termasuk “gurauan” yang merendahkan maruah.
Jawapan Kementerian: CCTV, MyPWA dan Portal Aduan Anonim – Cukupkah?
Menteri Pendidikan menegaskan kementerian memandang serius setiap kejadian buli dan sedang mengukuhkan penguatkuasaan, pengawasan persekitaran sekolah dan asrama, perlindungan mangsa, intervensi psikososial serta pembentukan karakter murid. Antara langkah konkrit, CCTV dipasang di 200 sekolah berasrama pada 2025 dengan peruntukan RM3 juta, disusuli 333 sekolah lagi pada 2026 dengan RM5 juta, dan sasaran Fasa 3 pada 2027 untuk 1,000 sekolah dengan peruntukan RM15 juta. Ini pelaburan besar yang menunjukkan kesediaan kerajaan memantau ruang fizikal secara lebih sistematik. Namun, kamera tidak boleh menggantikan empati dan keberanian warga sekolah untuk menegur dan melapor.
Selain itu, 300 Personal MySTEP Pembantu Warden Asrama (MyPWA) ditempatkan di sekolah berasrama mulai 1 April 2026 bagi membantu lebih 10,000 warden sedia ada, khususnya untuk pengawasan waktu malam. Portal Aduan Buli juga ditambah baik dengan fungsi aduan secara anonim, memberi ruang lebih selamat kepada murid dan saksi untuk tampil. Ini selari dengan keperluan intervensi masa nyata – setiap aduan mesti disiasat mengikut tatacara dan diikuti tindakan yang sesuai. Namun, tanpa latihan konsisten kepada guru, warden dan pentadbir tentang cara mengendalikan aduan tanpa menyalahkan mangsa, semua mekanisme ini berisiko menjadi prosedur di atas kertas, bukan perlindungan sebenar di lapangan.
Daripada Audit Keselamatan Kepada Budaya Sekolah Selamat
Kementerian telah melaksanakan Audit Keselamatan Asrama melibatkan 850 sekolah, dan meneruskan usaha ini melalui Tinjauan Keselamatan dan Kesejahteraan Murid (TKKM) serta Bimbingan In-Situ: Keselamatan dan Kesejahteraan Murid (BKKM). Langkah ini bertujuan mengenal pasti keperluan penambahbaikan dan memastikan tindakan susulan diambil. Dari sudut dasar, ini satu perkembangan positif: pencegahan buli sekolah tidak lagi dilihat sebagai isu disiplin semata-mata, tetapi juga isu reka bentuk persekitaran, prosedur dan kesejahteraan emosi. Namun, audit dan tinjauan hanya berguna jika dapatan diterjemah kepada perubahan nyata – contohnya, menambah warden di blok berisiko, menyusun semula jadual rondaan, atau mengubah suai ruang yang sering menjadi lokasi buli.
Menteri turut mengingatkan bahawa pemantauan keselamatan tidak boleh bergantung pada kemudahan fizikal sahaja; kepekaan terhadap perubahan tingkah laku murid dan tindakan segera terhadap aduan adalah komponen penting. Di sinilah peranan guru, rakan sebaya dan ibu bapa menjadi penentu. Kes buli tidak akan turun hanya dengan lebih banyak CCTV atau borang aduan; ia memerlukan budaya sekolah yang jelas: tiada toleransi terhadap buli, tiada lagi alasan “tradisi senior-junior”, dan tiada lagi mangsa yang dipersalahkan kerana “lemah”. Jika 4,289 kes ini dijadikan titik perubahan, sekolah dan asrama boleh menjadi ruang yang benar-benar selamat. Jika tidak, kita akan terus mengira angka, sementara luka sebenar kekal tersembunyi di hati murid.
