Skala besar, keutamaan yang perlu diterjemahkan
Pembinaan sekolah baharu ialah usaha menyediakan bangunan dan prasarana pendidikan untuk memenuhi keperluan murid, manakala sekolah gantian menggantikan premis lama atau tidak lagi sesuai demi persekitaran pembelajaran yang lebih selamat dan berfungsi. Sebanyak 131 projek pembinaan sekolah baharu dan sekolah gantian diluluskan di seluruh negara bagi tempoh 2023 hingga 2027, dengan kos keseluruhan RM14.789 bilion. Menteri Pendidikan, Datuk Seri Fadhlina Sidek, berkata Sabah dan Sarawak diberi keutamaan untuk merapatkan jurang pendidikan dengan Semenanjung. Keutamaan itu wajar, tetapi ukuran kejayaan bukan bilangan projek atau jumlah peruntukan semata-mata. Yang lebih penting ialah sama ada kemudahan sekolah yang dibina benar-benar menyelesaikan masalah keselamatan, akses dan keselesaan di lokasi yang memerlukannya. Bagi kawasan luar bandar, bangunan yang sesuai boleh menentukan sama ada murid dapat belajar dengan tenang dan guru dapat mengajar dengan berkesan.
Jadual kelulusan menunjukkan usaha itu bergerak secara berperingkat: sembilan projek diluluskan pada 2023, 26 pada 2024, 44 pada 2025 dan 38 pada 2026; baki 14 dijadualkan diluluskan pada 2027. Pembangunan dan naik taraf pula akan mengambil kira keselamatan, keadaan fizikal bangunan serta keperluan semasa. Pendekatan berfasa masuk akal, namun pemantauan dan penyampaian maklumat kepada komuniti sekolah mesti seiring dengan jadual kerja. Keutamaan kepada Sabah dan Sarawak perlu kelihatan pada hasilnya, bukan tinggal sebagai kenyataan dasar.
SK Nanga Temalat: keselamatan selepas ancaman banjir
Pengalaman SK Nanga Temalat di Sarawak menunjukkan mengapa pembinaan semula sekolah perlu dinilai dari sudut kehidupan harian murid. Selepas sekian lama berdepan cabaran banjir, sekolah itu kini mempunyai bangunan baharu yang lebih selamat dan selesa untuk 94 murid, termasuk murid prasekolah. Menteri Kerja Raya, Datuk Seri Alexander Nanta Linggi, berkata pembangunan tersebut turut memberi ketenangan kepada ibu bapa yang mengharapkan suasana pembelajaran kondusif. Harapan itu bukan perkara sampingan: keselamatan bangunan ialah syarat asas untuk pembelajaran yang konsisten.
Kemudahan baharu merangkumi blok pentadbiran empat tingkat, dua blok berek berkembar jenis C serta asrama lelaki dan perempuan yang masing-masing mampu menempatkan 30 penghuni. Daripada 94 murid, 28 tinggal di asrama; sekolah itu turut mempunyai 17 guru. Projek yang dibangunkan menerusi Projek Pembangunan Semula Sekolah Daif di Sarawak itu siap pada 18 September. Contoh ini memperlihatkan nilai sebenar sekolah gantian: bukan sekadar bangunan yang kelihatan baharu, tetapi tempat belajar dan tinggal yang lebih sesuai dengan keadaan setempat. Keperluan seperti risiko banjir patut diberi perhatian sejak peringkat perancangan, bukan selepas kerosakan mengganggu persekolahan.
SMK Lake meluaskan ruang untuk belajar
Di Bau, projek pembangunan semula SMK Lake bernilai RM78.8 juta bakal menyediakan kemudahan pembelajaran lebih moden dan kondusif kepada lebih 1,300 warga sekolah. Timbalan Menteri Belia dan Sukan merangkap Ahli Parlimen Mas Gading, Mordi Bimol, berkata prasarana yang lebih selesa dan berkualiti penting untuk menyokong pelajar serta guru. Projek ini merangkumi 42 bilik darjah baharu, kompleks asrama yang boleh menempatkan sehingga 300 pelajar, makmal, pusat sumber dan bengkel. Gabungan ruang pengajaran dan kemudahan sokongan menjadikan pembangunan ini lebih bermakna daripada sekadar menambah kapasiti kelas.
Pelaksanaan secara berfasa membolehkan bangunan sedia ada terus digunakan ketika pembinaan berjalan, sekali gus membantu sesi pengajaran dan pembelajaran diteruskan. Sijil Pendudukan Separa bagi fasa pertama dikeluarkan pada 17 Ogos 2026. Cara kerja ini penting kerana projek besar tidak sepatutnya memaksa murid menanggung gangguan yang tidak perlu. Namun, penyerahan kemudahan perlu disusuli penyelenggaraan yang baik supaya bilik darjah, asrama dan makmal terus selamat serta berfungsi. Keperluan masyarakat Bau dan kawasan sekitar juga mengingatkan bahawa sekolah yang dirancang dengan baik memberi manfaat melangkaui pagar sekolah.
Ukur kejayaan pada pengalaman murid
Kelulusan 131 projek ialah skala pelaburan yang besar, tetapi angka itu belum dengan sendirinya merapatkan jurang pendidikan. Kejayaan bergantung pada pemilihan sekolah yang paling memerlukan, kemajuan kerja yang dipantau dan kemudahan yang kekal terjaga selepas diserahkan. SK Nanga Temalat memperlihatkan kepentingan keselamatan ketika berdepan banjir; SMK Lake pula menunjukkan bagaimana bilik darjah, asrama dan ruang sokongan boleh memenuhi keperluan komuniti sekolah yang besar. Kedua-duanya menjadikan dasar pembinaan sekolah lebih mudah dinilai melalui kesan nyata kepada murid, guru dan ibu bapa.
Baki 14 projek yang dijadualkan diluluskan pada 2027 perlu bergerak bersama pelaksanaan yang telus dan mengambil kira keadaan setempat. Sabah dan Sarawak memang wajar diutamakan, tetapi keutamaan itu mesti diterjemahkan kepada bangunan selamat, ruang belajar yang sesuai serta perkhidmatan penyelenggaraan yang berterusan. Pada akhirnya, ukuran paling penting bukan berapa banyak projek diumumkan, tetapi sama ada murid boleh belajar dengan lebih selamat, selesa dan konsisten.
