Pendidikan yang membentuk insan
Pendidikan Islam awal ialah proses mendidik anak sejak kecil dengan nilai agama, akhlak dan adab supaya ilmu yang dipelajari membimbing cara mereka melayan diri sendiri serta orang lain. Seruan memperkukuh pendidikan berteraskan nilai Islam dari peringkat awal wajar diberi perhatian kerana kejayaan pendidikan tidak patut disempitkan kepada markah peperiksaan. Perdana Menteri, Datuk Seri Anwar Ibrahim, menyampaikan pandangan itu ketika merasmikan Skim Usahawan Bangkit negeri Kelantan di Lembah Sireh pada Sabtu. Beliau menegaskan bahawa pembentukan sahsiah menuntut komitmen kerajaan, ibu bapa, guru dan institusi pendidikan. Gesaan ini bukan alasan untuk meremehkan akademik, tetapi peringatan bahawa ilmu tanpa panduan akhlak dan adab boleh gagal membina hubungan yang selamat dan saling menghormati. Pendidikan sepatutnya mengajar anak bukan sekadar apa yang perlu diketahui, malah bagaimana menggunakan ilmu dengan bertanggungjawab.
Gejala sosial menuntut perhatian
Buli, penderaan dan jenayah dalam masyarakat menjadi antara sebab pendidikan berteraskan nilai Islam disaran diperkukuh dari peringkat awal. Isu ini tidak boleh dipandang sebagai salah laku terpencil yang selesai dengan hukuman semata-mata; ia juga mengundang pertanyaan tentang nilai yang dipupuk di rumah dan sekolah. Anwar turut menyebut buli, dadah dan isu kesihatan mental sebagai perkara yang perlu ditangani, termasuk penderaan serta kejadian bunuh diri yang memerlukan perhatian serius. Hubungan antara pendidikan dengan gejala sosial bukan bermaksud setiap masalah berpunca daripada kekurangan didikan agama. Namun, apabila anak diajar menghormati maruah orang lain, mengawal tindakan dan meminta bantuan, mereka mempunyai asas yang lebih baik untuk berdepan konflik. Sebab itu, akhlak dan adab perlu dianggap sebahagian daripada mutu pendidikan, bukan pelengkap selepas keputusan akademik diumumkan.
Nilai Islam perlu diamalkan, bukan sekadar diajar
Pertambahan sekolah agama, maahad tahfiz dan institusi pendidikan Islam sahaja tidak menjamin perubahan sahsiah jika nilai Islam tidak dihayati dalam kehidupan harian. Kandungan pelajaran perlu diterjemahkan menjadi amalan: bercakap dengan hormat, menolak perbuatan membuli, menjaga keselamatan rakan dan berani melaporkan penderaan. Di sinilah peranan pendidik penting—bukan sekadar menyampaikan pengetahuan, tetapi menunjukkan teladan dan mewujudkan suasana yang membuatkan murid berasa selamat. Pada masa sama, keluarga dan sekolah perlu saling menyokong, bukan meletakkan seluruh tanggungjawab kepada satu pihak. Pendekatan yang menyatukan pengajaran, teladan dan tindakan apabila berlaku salah laku lebih meyakinkan daripada menambah institusi tanpa memastikan nilai yang diajar benar-benar membentuk tingkah laku.
Asas sahsiah bermula di rumah
Ibu bapa perlu memainkan peranan lebih besar dalam mendidik anak di rumah dan tidak menyerahkan pembentukan sahsiah sepenuhnya kepada sekolah. Ini tuntutan praktikal kepada keluarga: teladan harian, perbualan terbuka dan perhatian terhadap perubahan tingkah laku anak ialah sebahagian daripada pendidikan, bukan urusan sampingan. Guru pula memerlukan kerjasama keluarga apabila timbul masalah, supaya teguran dan sokongan tidak bercanggah antara rumah dengan sekolah. Tanggungjawab bersama ini penting dalam menangani isu seperti buli dan penderaan, yang boleh melibatkan mangsa, pelaku serta pemerhati. Pendidikan Islam awal akan lebih bermakna apabila anak melihat nilai yang sama diamalkan oleh orang dewasa di sekeliling mereka. Seruan ini patut menjadi dorongan untuk menilai semula ukuran kejayaan pendidikan: pencapaian akademik perlu disertai akhlak, adab dan nilai kemanusiaan yang nyata dalam kehidupan.
