Dakwaan serius, tetapi siasatan masih berjalan
Status halal ayam merujuk kepada kepatuhan sumber dan proses penyembelihannya terhadap syarak serta keperluan pensijilan halal yang berkenaan. Dalam kes di Puchong, perkara utama yang perlu dipegang pengguna ialah dakwaan terhadap bekalan masih disiasat, bukan bukti bahawa semua ayam daripada premis itu atau semua restoran terlibat tidak halal. MAIS mengesyaki ayam mentah dari pusat penyembelihan dan pemprosesan yang diserbu dipercayai telah diedarkan ke restoran milik orang Islam. Pemeriksaan awal pula mendapati kaedah rendaman air berarus elektrik digunakan, dengan voltan yang dipercayai terlalu tinggi hingga menyebabkan ayam mati sebelum disembelih. Lebih 6.5 tan ayam dirampas, manakala premis diarahkan tutup selama dua minggu sementara siasatan dijalankan. Kebimbangan itu wajar, tetapi pengguna patut membezakan syak wasangka daripada keputusan rasmi.
Jika ayam mati akibat renjatan elektrik atau rendaman air panas sebelum disembelih, Mufti Pulau Pinang, Prof Madya Datuk Dr Mohd Sukki Othman, menjelaskan bahawa ia dikategorikan sebagai bangkai dan haram dimakan; pemotongan leher selepas kematian tidak menjadikan daging itu halal. Namun, sama ada keadaan itu berlaku pada bekalan tertentu perlu ditentukan melalui siasatan dan bukti, bukan andaian terhadap semua produk atau premis.
Pengguna yang tidak tahu tidak menanggung dosa
Panduan agama kepada pengguna yang tidak tahu berbeza daripada penilaian terhadap pihak yang membekal atau menjual ayam. Mufti Pulau Pinang menyatakan umat Islam yang pernah membeli dan memakan ayam tanpa mengetahui ia disembelih tidak mengikut hukum syarak tidak menanggung dosa kerana perbuatan itu tidak disengajakan. Mereka juga tidak diwajibkan membayar kaffarah, menggantikan makanan yang telah dimakan atau melakukan amalan tertentu untuk menyucikan diri. Pengalaman lalu itu juga tidak dengan sendirinya menjadikan tubuh haram atau membatalkan ibadah yang telah dilakukan.
Maka, hukum makan ayam yang statusnya tidak diketahui bukan alasan untuk panik atau menuduh semua bekalan tercemar. Mufti turut mengingatkan agar orang ramai tidak membuat kesimpulan bahawa semua ayam yang pernah diproses premis itu ialah bangkai; perkara tersebut mesti dibuktikan oleh pihak berkuasa. Sikap berwaspada perlu, tetapi waswas tanpa bukti tidak membantu pengguna membuat keputusan yang lebih baik.
Langkah praktikal untuk pengguna dan pengusaha
Selepas mengetahui dan mendapat pengesahan bahawa bekalan ayam tidak halal, umat Islam wajib berhenti memakannya, menurut Mufti Pulau Pinang. Bagi pengguna, langkah munasabah ialah mengutamakan pembelian daripada pembekal yang mempunyai pensijilan halal sah dan sumber bekalan yang jelas. Jangan anggap makanan pasti halal semata-mata kerana pemilik premis beragama Islam; pengakuan penjual sahaja juga bukan pengganti semakan.
Pemilik restoran pula memikul tanggungjawab lebih besar untuk mengetahui dari mana ayam restoran Islam diperoleh dan siapa yang menyembelihnya. MAIS meminta pengusaha makanan yang menerima bekalan daripada syarikat berkenaan menghentikan penggunaannya dan membuat laporan kepada JAIS, JAKIM atau polis. JAIS bersama agensi kerajaan lain akan meneruskan operasi bersepadu, sementara penutupan premis selama dua minggu memberi ruang kepada siasatan mengikut bidang kuasa agensi terbabit. Pengguna yang mempunyai maklumat berkaitan wajar menyalurkannya kepada pihak berkuasa, bukan menyebarkan dakwaan yang belum disahkan.
Kesimpulan: tegas pada bukti, tenang pada perkara lalu
Kes ini menuntut dua sikap serentak: penguatkuasaan tegas terhadap dakwaan penyembelihan yang tidak sah dan kefahaman yang tepat tentang pengguna yang termakan ayam tanpa mengetahui statusnya. Siasatan terhadap bekalan yang disyaki tidak halal belum membuktikan semua ayam daripada premis berkenaan atau semua restoran yang mungkin menerimanya melanggar syarak. Pada masa sama, selepas status bekalan disahkan, pengguna dan pengusaha perlu berhenti menggunakannya serta bekerjasama dengan pihak berkuasa. Semak pensijilan dan sumber bekalan untuk pilihan seterusnya; bagi makanan yang telah dimakan tanpa pengetahuan, panduan mufti jelas bahawa pengguna tidak berdosa dan tidak perlu melakukan kaffarah.
