Kadar Melangit di Empat Negeri: Krisis Yang Tidak Lagi Boleh Disembunyikan
Krisis penyalahgunaan dadah di empat negeri dengan kadar penyalahgunaan tinggi merujuk kepada situasi di mana Terengganu, Kelantan, Kedah dan Perlis mencatat angka penagihan jauh melebihi purata nasional, sekali gus menuntut strategi pencegahan dadah regional yang berpandukan data tepat, pemetaan hotspot penyalahgunaan dadah dan intervensi tersasar agar sumber, penguatkuasaan dan usaha pemulihan tidak lagi dibazirkan kepada tindakan umum yang tidak menyentuh akar masalah sebenar. Data sehingga Jun menunjukkan kadar nasional penyalahgunaan dadah dan bahan ialah 381 orang bagi setiap 100,000 penduduk. Terengganu merekodkan 735, Kelantan 694, Kedah 669 dan Perlis 646 bagi jumlah penduduk yang sama. Di peringkat daerah, situasinya lebih parah: Langkawi mencecah 1,570 kes per 100,000 penduduk, Pendang 1,278, Kuala Krai 926, Gua Musang 833 dan Bachok 829. Angka sebegini bukan lagi “isu sosial biasa”; ia tanda jelas kegagalan pendekatan lama yang kabur dan tidak berasaskan bukti.
Mengapa Pendekatan Berasaskan Data dan Hotspot Kini Wajib, Bukan Pilihan
Apabila penagihan tertumpu di kantong geografi tertentu, pendekatan menyeluruh tanpa tumpuan khusus menjadi boros dan tidak berkesan. Menteri Dalam Negeri menegaskan Agensi Antidadah Kebangsaan digesa melaksanakan strategi pencegahan, penguatkuasaan dan pemulihan yang berasaskan data termasuk pemetaan kawasan hotspot penyalahgunaan dadah supaya intervensi lebih tepat. Ini bukan soal teknologi canggih semata-mata, tetapi disiplin dasar: kutip data mingguan dan bulanan, tafsir corak, dan bertindak mengikut risiko sebenar. Beliau menyatakan, melalui penggabungan data AADK dengan Polis Diraja dan Kementerian Kesihatan, pemetaan seluruh negara mengikut daerah berisiko dan hotspot serta unjuran aktiviti dadah boleh dibangunkan. "Daripada data yang dikumpulkan setiap minggu dan mengikut bulan, kita boleh buat rujukan, pemetaan dan membangunkan model untuk menjangkakan trend di sesuatu kawasan," katanya. Jika ini dilaksana secara konsisten, balai polis, klinik dan pejabat daerah mendapat gambaran jelas di mana perlu digandakan rondaan, program komuniti dan kempen kesedaran.
Piu Piu dan Dadah Sintetik: Generasi Muda di Garisan Bahaya
Krisis sebenar bukan sekadar angka, tetapi siapa yang terlibat. Majoriti kes melibatkan dadah sintetik seperti methamphetamine dan bahan perangsang amphetamine-type stimulants (ATS), yang dalam bahasa jalanan sering dirujuk sebagai “piu piu”. Sehingga Jun, 75 peratus kes yang direkodkan membabitkan dadah sintetik ini, manakala profil mengikut jenis bahan menunjukkan 84 peratus individu terlibat mengambil dadah sintetik kumpulan ATS. Ini menggambarkan budaya baharu penagihan yang bukan lagi tertumpu kepada ganja atau heroin semata-mata. Lebih membimbangkan, kumpulan paling ramai terlibat berada pada umur 15 hingga 39 tahun, iaitu usia produktif yang sepatutnya membina keluarga dan masa depan. Latar pendidikan pula didominasi oleh mereka berkelulusan SPM dan ke bawah, sementara kelompok penganggur, bekerja sendiri dan pekerja swasta menyumbang peratusan tertinggi penglibatan. Dengan kata lain, dadah sintetik piu piu sedang menghakis tenaga kerja muda, menambah pengangguran dan meruntuhkan mobiliti sosial. Menangani penagihan tanpa menyentuh isu pendidikan dan peluang pekerjaan bermakna menutup mata terhadap punca struktur.
Pencegahan Regional dan Ekosistem Pemulihan: Bangunkan Semula Hidup, Bukan Sekadar Bangunan
Empat negeri berkadar penyalahgunaan tinggi juga berkongsi ciri ekonomi: pertumbuhan yang lebih perlahan berbanding purata nasional, sekali gus mengehadkan peluang pekerjaan. Menteri Dalam Negeri sendiri mengakui hubungan jelas antara tahap pendidikan, peluang pekerjaan dan gejala penyalahgunaan dadah: semakin baik pendidikan dan pekerjaan, semakin rendah gejala penagihan. Maka pencegahan dadah regional tidak boleh terhad kepada ceramah dan operasi tangkapan; ia mesti sejajar dengan dasar pendidikan, latihan vokasional dan pembangunan ekonomi setempat. Di Karak, beliau menyempurnakan Majlis Penyerahan Projek Membina, Meroboh dan Menaik Taraf Pusat Pemulihan Penagihan Narkotik (PUSPEN) yang berkapasiti 500 orang dan menyediakan rawatan, detoksifikasi, kaunseling serta latihan vokasional seperti kimpalan, jahitan dan pertanian. Projek ini melibatkan pelaburan keseluruhan RM68 juta dan digambarkan sebagai sebahagian ekosistem pemulihan bersepadu, bukan sekadar projek fizikal. "Kita bukan sekadar membina bangunan. Kita sedang membina semula kehidupan," tegasnya. Ini model pemulihan yang wajar ditiru di negeri-negeri panas dadah, dengan penekanan kepada kemahiran, pekerjaan dan maruah.
Akta Baharu dan Tanggungjawab Bersama: Menjadikan Data Sebagai Asas Gerakan Anti Dadah
Di sebalik angka suram, ada perkembangan positif yang patut disokong, bukan dicurigai. Pindaan Akta Penagih dan Penyalah Guna Dadah dan Bahan (Rawatan dan Pemulihan) 1983 [Akta 283] membenarkan individu tampil secara sukarela untuk mendapatkan rawatan dan pemulihan tanpa dilayan sebagai penjenayah. Sejak pindaan berkuat kuasa pada Ogos 2025, semakin ramai yang tampil sendiri untuk dirawat. Ini mengubah naratif penagihan daripada hukuman kepada pemulihan, satu langkah penting jika masyarakat mahu melihat penagih sebagai pesakit yang boleh diselamatkan, bukan beban kekal. Namun, undang-undang mesra pemulihan tanpa strategi AADK data dan pemetaan hotspot hanya akan melahirkan pusat rawatan yang penuh tetapi kampung yang terus dibanjiri pengedar. Ancaman dadah juga diingatkan tidak boleh dilihat sebagai masalah individu atau keluarga semata-mata, kerana kesannya menjangkau keselamatan dan masa depan negara. Perjuangan melawan dadah memerlukan kerjasama pelbagai pihak, bukan dipikul kementerian tunggal. Kesimpulannya, jika empat negeri ini mahu keluar daripada perangkap statistik suram, semua pemain – kerajaan pusat, kerajaan negeri, komuniti dan majikan – mesti menerima satu prinsip asas: dasar anti dadah mesti berasaskan data, tertumpu kepada hotspot dan disokong ekosistem pemulihan yang memulihkan manusia, bukan sekadar memindahkan masalah dari satu daerah ke daerah lain.
