STEM sebagai laluan mobiliti sosial untuk keluarga ATM
Pendidikan STEM keluarga ATM merujuk kepada usaha terancang memperkasa anak-anak dan ahli keluarga Angkatan Tentera melalui pendedahan Sains, Teknologi, Kejuruteraan dan Matematik yang praktikal, berorientasikan kerjaya serta disokong kerjasama institusi pengajian tinggi, industri dan yayasan, supaya kumpulan ini tidak tercicir daripada peluang ekonomi digital dan pekerjaan berteknologi tinggi pada masa hadapan. Program sebegini bukan sekadar aktiviti kokurikulum, tetapi strategi mobiliti sosial yang menyasar komuniti yang lazimnya berpendapatan sederhana atau rendah dan terikat dengan kehidupan dalam kem. Hakikatnya, akses pendidikan teknologi rendah masih menjadi jurang besar antara pelajar di bandar utama dengan anak-anak yang membesar dalam ekosistem tertutup seperti kem tentera. Di sinilah kerjasama universiti yayasan STEM muncul sebagai pemangkin: bukan menunggu pelajar datang ke kampus, tetapi membawa teknologi, pensyarah dan bengkel terus ke sekolah dalam kem. Pendekatan ini lebih radikal berbanding program STEM umum kerana ia mengiktiraf konteks sosial peserta dan cuba mengubahnya melalui ilmu.
Program SDK STEM: universiti turun ke kem, bukan sekadar slogan
Kerjasama antara Yayasan LTAT dan Universiti Sains Malaysia dalam Program Pendidikan STEM Sekolah Dalam Kem (SDK) menunjukkan bagaimana pendidikan tinggi boleh menyasar kumpulan khusus dengan cara yang teratur dan berfokus. Inisiatif ini menyasarkan tujuh buah sekolah dengan 401 pelajar SDK, satu angka yang kecil pada kertas tetapi besar dari segi kesan jika dilihat sebagai kumpulan perintis. Buat permulaan, 30 pelajar Tingkatan Empat Maktab Tentera Diraja diberi pendedahan teknologi dron, pengaturcaraan dan kecerdasan buatan melalui program intensif dua hari di Kem Sungai Besi. Kekuatan program ini ialah penekanan kepada pembelajaran hands-on: pelajar diuji melalui cabaran berkumpulan, kuiz pra dan pasca bengkel serta tugasan pengaturcaraan dron dan python dengan pengesanan sasaran menggunakan OpenCV. "Pembelajaran secara hands-on ini bukan sahaja membolehkan pelajar memahami bagaimana konsep Sains dan Matematik diterjemahkan kepada penyelesaian teknologi sebenar, malah menyemai minat berterusan terhadap STEM". Ini bukan ceramah motivasi, tetapi latihan teknikal sebenar yang mengukur kefahaman dan keupayaan pelajar.
K²T: membina asas ekonomi keluarga sebelum anak melangkah ke STEM
Jika SDK memberi tumpuan kepada anak-anak, Program Kemahiran Keluarga Tentera (K²T) pula menyentuh akar ekonomi keluarga ATM melalui kursus praktikal untuk ahli BAKAT dan anak-anak tentera. Program berteraskan pembelajaran sepanjang hayat ini menawarkan kursus bakeri, kuih tradisional, solekan, urutan badan dan kraf tangan bagi membantu peserta meningkatkan kebolehan diri serta membuka peluang menjana pendapatan tambahan. Sejak 2025, 113 kursus K²T melibatkan 3,085 peserta telah dan dijadual dilaksanakan sehingga November melalui rangkaian Kolej Komuniti di seluruh negara. Lawatan Pengerusi Jemaah Tertinggi BAKAT ATM, Puan Sri Siti Juana Md Ibrahim ke Business Centre Kolej Komuniti Hulu Langat menonjolkan keseriusan program ini, bukan sekadar projek atas kertas. Di KKHL, penyertaan ahli BAKAT melonjak daripada 35 peserta pada 2025 kepada 333 peserta tahun ini. Menurut Yayasan LTAT, kemahiran yang diperoleh bukan sahaja berguna dalam kehidupan seharian, malah berpotensi menjadi sumber pendapatan tambahan atau asas memulakan perniagaan. Tanpa kestabilan ekonomi keluarga, sukar untuk mengharapkan anak-anak fokus kepada pendidikan STEM jangka panjang.
Gabungan akademik, industri dan yayasan: model akses STEM yang patut ditiru
Apa yang membezakan pendidikan STEM keluarga ATM daripada program STEM komuniti kurang mampu yang lain ialah struktur kerjasama yang jelas. Yayasan LTAT bukan bergerak bersendirian; ia mengikat kerjasama dengan universiti, Kolej Komuniti dan pemain industri seperti Global Turbine Asia Sdn. Bhd. yang menyumbang kepada akses pendidikan STEM untuk pelajar. Sumbangan industri menjadikan kandungan lebih relevan dengan keperluan pasaran kerja sebenar, sementara universiti memastikan standard akademik dan pedagogi terjaga. Menurut kenyataan Yayasan LTAT, wakil Maktab Tentera Diraja dan MRSM Terendak akan menyertai pertandingan dron di peringkat antarabangsa, membuktikan keupayaan pelajar SDK untuk bersaing di pentas global. Ini isyarat penting: apabila akses pendidikan teknologi rendah ditangani melalui kerjasama universiti yayasan STEM, pelajar daripada komuniti yang sebelum ini terpinggir boleh melonjak terus ke arena antarabangsa. Yayasan LTAT juga menegaskan akan terus memperkukuh kerjasama strategik dengan pihak industri dan institusi pengajian tinggi supaya anak-anak warga ATM menguasai ilmu dan kemahiran teknologi sejajar perkembangan ekonomi digital.
Ke hadapan: daripada projek khas kepada ekosistem STEM inklusif
Melihat angka dan bentuk program, jelas bahawa pendidikan STEM keluarga ATM sedang bergerak daripada inisiatif terasing kepada satu ekosistem yang saling melengkapi. Di satu sisi, K²T memperkasa ibu bapa dan ahli BAKAT dengan kemahiran menjana pendapatan, dengan 36 kursus melibatkan 839 peserta hanya bagi tempoh Oktober hingga November tahun ini. Di sisi lain, SDK membawa teknologi dron, AI dan pengaturcaraan terus ke bilik darjah pelajar dalam kem. Kedua-duanya berkongsi matlamat: mengukuhkan kemandirian ekonomi dan pendidikan keluarga ATM secara berterusan. Namun, untuk menjadikan model ini benar-benar inklusif, beberapa perkara perlu dipantau: kesinambungan selepas bengkel, peluang sambungan pengajian di universiti, dan sokongan kewangan untuk keluarga yang mahu anak meneruskan kerjaya teknikal. Yayasan LTAT sudah menyatakan komitmen untuk terus memperkasa inisiatif K²T dan memperkukuh kerjasama strategik dengan industri serta institusi pengajian tinggi. Langkah seterusnya ialah menjadikan kerjasama universiti yayasan STEM ini rujukan nasional bagi bagaimana komuniti kurang berkemampuan boleh diberi akses sebenar kepada masa depan teknologi, bukan sekadar retorik.
