Pendigitalan sekolah pedalaman: lebih daripada sekadar Internet
Pendigitalan sekolah pedalaman digital ialah usaha terancang untuk menyediakan akses pembelajaran Internet, peranti dan kandungan digital yang relevan kepada murid di kawasan luar bandar dan pondok, termasuk latihan guru, sokongan teknikal serta infrastruktur rangkaian yang stabil supaya jurang digital pendidikan dengan sekolah bandar dapat dikurangkan secara nyata dan berkekalan.
Isunya mudah: sama ada murid di kampung, pulau dan pondok mendapat peluang pembelajaran digital yang setara dengan rakan di bandar. Kerajaan kini memperluas inisiatif pendigitalan ke sekolah pondok di seluruh negara bagi memastikan institusi ini tidak ketinggalan dalam arus teknologi dan kecerdasan buatan. Ini langkah penting, tetapi bukan jaminan automatik bahawa jurang digital pendidikan akan tertutup. Tanpa latihan guru, penyelenggaraan peralatan dan kandungan yang sesuai, menambah talian Internet hanya akan menjadikan sekolah pedalaman digital pada nama, bukan pada amalan. Pendigitalan mesti dinilai pada perubahan sebenar dalam bilik darjah: adakah murid lebih faham, lebih kreatif dan lebih yakin menghadapi dunia digital?
Bajet, pondok dan JENDELA: angka besar, cabaran lebih besar
Keputusan kerajaan meneruskan pendigitalan sekolah pondok selepas projek rintis di enam negeri menunjukkan kesediaan politik untuk mengangkat institusi tradisional ke dunia digital. Namun komitmen ini mesti disokong oleh rangkaian yang boleh dipercayai. Di sinilah Pelan Jalinan Digital Negara (JENDELA) menjadi tulang belakang pendigitalan infrastruktur sekolah, dengan fokus memperluas dan meningkatkan kualiti jalur lebar mudah alih dan tetap di kawasan berdepan kekangan liputan.
Dalam fasa JENDELA 2, sebanyak 2,700 lokasi disasarkan dengan peruntukan RM780 juta, termasuk 1,000 lokasi kumpulan pertama di mana Sarawak merangkumi 33.7 peratus dan Sabah 35.2 peratus. "Setakat 1 Mac 2026, liputan Internet di kawasan berpenduduk di Sarawak telah mencapai 98.41 peratus, meningkat daripada 73.67 peratus sebelum JENDELA". Angka ini mengagumkan, tetapi pengalaman murid bergantung pada isu yang lebih halus: kesesakan rangkaian, gangguan teknikal dan kemampuan keluarga memiliki peranti serta melanggan perkhidmatan.
Teknologi sekolah luar bandar: Smart Board, satelit dan realiti bilik darjah
Pendigitalan sekolah pedalaman tidak boleh terhad kepada kabel dan menara. Lawatan Pembantu Menteri Pendidikan, Sains, Teknologi dan Inovasi Sabah, Jordan Jude Ellron, ke China untuk meneroka Smart Board bagi sekolah pulau dan pedalaman menunjukkan usaha mencari teknologi sekolah luar bandar yang sesuai konteks. Perbincangan dengan syarikat Hisense turut menumpu kepada latihan guru dan kakitangan ICT serta perkhidmatan selepas jualan—pengakuan jelas bahawa peralatan tanpa sokongan hanya akan berakhir sebagai hiasan dinding.
Inisiatif Smart Board ini disasar dilaksana pada 2027 untuk sekolah pulau dan pedalaman Sabah, dengan tujuan menjadikan pembelajaran STEM lebih menarik dan mudah difahami murid. Pada masa sama, JENDELA 2 menggabungkan pelbagai teknologi, termasuk Wi-Fi melalui satelit, bagi kawasan yang sukar dihubungkan. Pendekatan fleksibel ini penting kerana penyelesaian yang sesuai untuk kawasan padat tidak semestinya praktikal untuk kampung terpencil atau penempatan yang dipisah sungai dan bentuk muka bumi mencabar.
Jurang digital pendidikan: masalah budaya, latihan dan kandungan
Jurang digital pendidikan antara bandar dan pedalaman bukan hanya persoalan ada atau tiada Internet. Bagi banyak komuniti luar bandar, soalan asasnya ialah sama ada capaian itu konsisten setiap hari. Tetapi walaupun liputan meluas, pengalaman murid tetap bergantung pada latihan guru, budaya sekolah dan sokongan teknikal. Tanpa keyakinan guru, Smart Board akan kembali kepada kapur dan papan hitam; tanpa teknikal yang cekap, makmal komputer akan cepat rosak dan ditinggalkan.
Internet kini menjadi saluran utama kepada pendidikan, pekerjaan, perniagaan, perbankan, perkhidmatan kerajaan dan komunikasi. Untuk pelajar, ia membuka akses pembelajaran Internet kepada bahan tanpa sempadan; untuk usahawan luar bandar, ia ruang memasarkan produk; untuk masyarakat umum, ia memudahkan urusan kesihatan dan perkhidmatan digital lain. Namun jika kandungan yang disuap ke sekolah pedalaman digital tidak relevan dengan realiti setempat—contohnya modul keusahawanan yang mengabaikan ekonomi desa—jurang pengetahuan dan motivasi akan kekal.
Pendekatan holistik: dari menara ke minda murid
JENDELA sendiri diingatkan supaya tidak dilihat sebagai projek pembinaan menara semata-mata. Pendigitalan infrastruktur sekolah perlu bergerak seiring dengan latihan guru, penyelenggaraan, dan reka bentuk kurikulum yang menggabungkan teknologi secara bermakna. Teknologi seperti satelit dan sistem tenaga solar dicadangkan untuk kawasan yang sukar dihubungkan, tetapi nilai sebenar peluasan Internet hanya wujud apabila ia diterjemah kepada manfaat kepada masyarakat—terutama murid.
Kesimpulannya, merapatkan jurang digital pendidikan memerlukan keberanian untuk menilai kejayaan bukan pada jumlah menara atau peratus liputan, tetapi pada perubahan dalam kehidupan murid luar bandar. Sekolah pondok yang kini diberi keutamaan pendigitalan mesti "berdiri sama tinggi" dalam teknologi tanpa kehilangan identiti ilmu tradisi. Jika setiap ringgit infrastruktur disusuli pelaburan pada manusia—guru, pelajar dan komuniti—barulah sekolah pedalaman digital menjadi realiti, bukan slogan.
