Peranan berbeza, amanah yang saling melengkapi
Ulama dan umara ialah dua pihak dengan tanggungjawab berlainan yang perlu bekerjasama untuk menjaga kepentingan umat Islam: pemerintah menyediakan naungan institusi, sementara ulama menyampaikan panduan dan teguran berasaskan ilmu. Titah Sultan Selangor, Sultan Sharafuddin Idris Shah, menegaskan bahawa perbezaan tugas ini bukan alasan untuk bergerak secara terpisah. Baginda menyampaikan pendirian itu ketika merasmikan Multaqa Sultan Sharafuddin Idris Shah: Legasi Kesultanan Selangor dalam Memperkasa Islam di Alam Melayu. Pada pandangan yang wajar diberi perhatian, kekuatan institusi agama bukan terletak pada ketiadaan perbezaan pendapat, tetapi pada keupayaan mengurusnya dengan tertib. Raja memberikan naungan dan dukungan kepada institusi, manakala ulama perlu berani menasihati dengan benar serta menjaga ilmu daripada kepentingan yang boleh mencemarkan martabatnya.
Maksud kerjasama itu jelas: sokongan pemerintah tidak sepatutnya membungkam teguran, dan kebebasan ulama pula perlu disertai tanggungjawab serta adab. Baginda menekankan bahawa hubungan yang baik menghormati bidang kuasa dan mendahulukan kepentingan ummah, bukannya menutup ruang untuk nasihat. Inilah asas penting untuk memelihara Islam melalui institusi yang berfungsi dan perbahasan yang matang.
Legasi mesti diterjemahkan kepada institusi yang berkesan
Titah Sultan Selangor turut menggariskan tiga teras legasi Kesultanan Selangor dalam memperkasa Islam: kesinambungan pemerintahan dan usaha memartabatkan Islam, sistem pendidikan yang menyeluruh serta bersepadu, dan pembinaan institusi yang menterjemahkan hukum syarak kepada dasar, fatwa dan perkhidmatan untuk rakyat. Ketiga-tiganya saling berkait. Pendidikan membina kefahaman, ulama memberi bimbingan ilmu, manakala institusi memastikan prinsip agama dapat diterapkan dalam urusan masyarakat. Jika satu teras diabaikan, usaha yang lain sukar memberi kesan berkekalan.
Baginda menegaskan usaha meneruskan legasi itu perlu dibuat dengan bijaksana dan sesuai dengan tuntutan zaman. Sejarah pemerintahan terdahulu juga wajar dibaca bersama cabaran yang dihadapi, bukan sebagai kisah kejayaan yang terpisah daripada ujian; walaupun bentuk pemerintahan berubah, amanah memelihara Islam tetap dipertahankan. Penekanan ini penting kerana kesetiaan kepada legasi tidak bermaksud menolak perubahan. Sebaliknya, institusi perlu terus berwibawa ketika memenuhi keperluan semasa.
Komitmen yang dinyatakan merangkumi pengukuhan akidah Ahli Sunnah Wal Jamaah, kewibawaan fatwa, pentadbiran Islam, pendidikan dan pengembangan ilmu. Baginda turut berkenan melancarkan Buku Sheikhul Islam dan Mufti-Mufti Selangor (1930 hingga 2021), Buku Kompilasi Artikel Fatwa Tahun 2001–2005 (Jilid 1) serta Sistem e-Fatwa Jabatan Mufti Negeri Selangor. Pelancaran bahan rujukan dan sistem digital ini menunjukkan bahawa pemeliharaan ilmu memerlukan rekod, akses dan saluran rasmi yang boleh digunakan masyarakat.
Tanggungjawab rakyat dan generasi muda
Kerjasama ulama dan umara tidak terhad kepada hubungan antara institusi; kesannya bergantung juga pada cara orang ramai menerima dan menyebarkan ilmu. Sultan Sharafuddin mengingatkan masyarakat supaya tidak bergantung pada cebisan maklumat daripada video pendek yang mungkin tidak sahih atau lengkap. Baginda menggalakkan orang ramai merujuk sumber berautoriti dan belajar daripada ilmuwan yang diiktiraf. Nasihat ini amat relevan ketika maklumat agama tersebar pantas: perkongsian tanpa semakan boleh mengelirukan, sedangkan rujukan yang bertanggungjawab membantu menjaga kefahaman dan perpaduan.
Baginda turut menyeru rakyat memelihara perpaduan, menghormati institusi yang diamanahkan mengurus hal ehwal Islam, meneliti sejarah dengan jujur dan membahaskan perbezaan dengan adab. Harapan seterusnya ialah pertemuan para ilmuwan menghasilkan rumusan bernilai yang boleh diterjemahkan kepada tindakan berkesan, terutama untuk generasi muda. Tugas rakyat bukan sekadar menerima keputusan, tetapi turut mengemukakan cadangan yang berpijak pada realiti dan tidak menghakis rasa hormat.
Kesimpulannya, titah Sultan Selangor menawarkan ukuran kerjasama yang kukuh: pemerintah melindungi institusi, ulama menyampaikan nasihat yang bebas dan berilmu, sementara kedua-duanya menjaga adab serta bidang kuasa masing-masing. Kerjasama bukan bermakna semua pihak mesti sentiasa sependapat; ia bermakna teguran boleh disampaikan dan didengar demi kepentingan ummah. Dengan institusi yang berwibawa, ilmu yang dirujuk kepada sumber sahih dan perbahasan yang beradab, usaha memelihara Islam lebih berpeluang memberi manfaat kepada masyarakat kini dan generasi seterusnya.
