Had laju rendah mesti melindungi murid
Had laju zon sekolah ialah peraturan yang mengehadkan kelajuan kenderaan kepada maksimum 30 km/j di kawasan sekitar sekolah bagi mengurangkan risiko kepada kanak-kanak dan pengguna jalan raya yang rentan. Keperluan itu terasa mendesak selepas seorang murid lelaki Tahun 5 berusia 11 tahun cedera parah apabila dilanggar kereta ketika melintas di hadapan Sekolah Kebangsaan Darau, Manggatal, Kota Kinabalu, pada 26 Oktober 2026. Kejadian berlaku kira-kira jam 6.10 pagi, dan mangsa mengalami pendarahan di kepala sebelum dibawa ke Hospital Likas untuk rawatan lanjut. Pesuruhjaya Kanak-Kanak menyatakan kebimbangan dan simpati kepada murid serta keluarganya, sambil menggesa kerajaan mempercepat pewartaan dan pelaksanaan had 30 km/j di seluruh negara. Seruan ini wajar dilihat sebagai langkah perlindungan asas, bukan tindak balas sementara terhadap satu kemalangan.
Lintasan sahaja tidak menjamin keselamatan
Murid itu sedang menggunakan laluan pejalan kaki dan melintas dari kanan ke kiri apabila kereta menghampiri dari arah pekan Manggatal. Menurut polis, jarak yang terlalu dekat menyebabkan pemandu berusia 69 tahun itu tidak sempat mengelak sebelum melanggar mangsa di lorong kanan. Perincian ini penting: lintasan pejalan kaki tidak cukup melindungi jika kelajuan, jarak penglihatan dan reka bentuk jalan tidak memberi ruang untuk pemandu berhenti. Had 30 km/j yang disyorkan Pertubuhan Kesihatan Sedunia di jalan yang dikongsi pejalan kaki dan kenderaan memberi pemandu lebih masa bertindak, mengurangkan jarak membrek serta risiko pelanggaran. Namun, had di atas papan tanda tanpa pemantauan bukan jaminan. Keselamatan jalan raya memerlukan jalan yang dibina dengan mengambil kira hakikat bahawa kanak-kanak mungkin sukar menilai kelajuan dan jarak kenderaan; tanggungjawab utama tidak patut diletakkan pada mereka.
Pewartaan perlu disusuli pelaksanaan yang jelas
Pada 22 Oktober 2026, Menteri Pengangkutan memaklumkan bahawa kementerian berkaitan sedang mengusahakan pewartaan had 30 km/j, meliputi 250 meter sebelum dan 250 meter selepas pintu masuk sekolah. Pesuruhjaya Kanak-Kanak mengalu-alukan perkembangan itu, tetapi meminta kerajaan memperincikan baki langkah, tarikh kuat kuasa dan jadual pelaksanaan. Desakan ini munasabah kerana dasar yang belum mempunyai tarikh, sempadan dan pihak bertanggungjawab sukar dikuatkuasakan secara konsisten. Sempadan zon pula perlu mengikut laluan sebenar murid, termasuk pintu pagar lain dan perjalanan ke perhentian bas. Perlindungan hendaklah meliputi sesi petang, aktiviti kokurikulum dan waktu lain yang berkaitan dengan sekolah, bukan terhad kepada waktu masuk pagi. Kementerian Pengangkutan perlu menyelaras tindakan dengan Kementerian Kerja Raya, Kementerian Pendidikan, polis, kerajaan negeri, pihak berkuasa tempatan dan pengendali jalan.
- Utamakan sekolah berhampiran jalan sibuk, tanpa kemudahan pejalan kaki selamat atau yang dikenal pasti berisiko tinggi.
- Sediakan lintasan pejalan kaki bertingkat, laluan bersambung, kawasan perlindungan, papan tanda dan penandaan jalan yang jelas.
- Wujudkan kawasan mengambil dan menurunkan murid yang selamat serta kawalan trafik yang sesuai.
- Tempatkan petugas lalu lintas terlatih apabila perlu, dan laksanakan penguatkuasaan had laju secara bersasar, khususnya pada waktu puncak.
Pencegahan tidak boleh menunggu tragedi seterusnya
Pesuruhjaya Kanak-Kanak turut merujuk beberapa insiden lain melibatkan murid sepanjang 2026, termasuk kes maut dan kecederaan di sekolah atau dalam perjalanan ke sekolah. Ini bukan bukti statistik bahawa kemalangan di zon sekolah sedang meningkat, dan tidak setiap insiden berpunca daripada pemanduan melebihi had laju. Namun, ketidakpastian itu bukan alasan untuk menangguhkan langkah pencegahan. Pendekatan Sistem Selamat yang berpusatkan kanak-kanak perlu menggabungkan reka bentuk jalan yang selamat, had kelajuan sesuai, kemudahan pejalan kaki dan penguatkuasaan tegas; pendidikan keselamatan sahaja tidak memadai. Kanak-kanak dan keluarga juga perlu mempunyai saluran mudah untuk melaporkan bahaya, manakala undang-undang sedia ada mesti terus dikuatkuasakan sementara proses pewartaan berjalan. Kesimpulannya, had 30 km/j hanya akan bermakna apabila disertai infrastruktur, pemantauan dan jadual pelaksanaan yang jelas. Perjalanan ke sekolah tidak sepatutnya menjadi risiko yang perlu ditanggung murid.
