Pencegahan Dadah Murid: Bermula dengan Intervensi Awal di Rumah
Pencegahan dadah murid ialah usaha berterusan untuk menghalang pelajar daripada terdedah, mencuba dan seterusnya bergantung kepada bahan terlarang melalui pendidikan, pengawasan dan sokongan psikososial yang tersusun, melibatkan keluarga, sekolah dan agensi berkaitan sejak peringkat tanda risiko paling awal. Dalam konteks ini, intervensi awal keluarga bukan pilihan tambahan, tetapi tunjang pencegahan. Ahli Dewan Undangan Negeri Kabong, Dato Mohd Chee Kadir menegaskan bahawa usaha membanteras penyalahgunaan dadah dalam kalangan murid mesti dilaksana secara bersepadu dengan penekanan kepada intervensi awal yang melibatkan keluarga, sekolah serta agensi berkaitan. Jika ibu bapa menyerahkan tanggungjawab sepenuhnya kepada sekolah, kita sebenarnya menunggu masalah meletup dahulu sebelum bertindak. Rumah ialah “barisan depan” pencegahan; tanpa penglibatan aktif keluarga, mana-mana kempen antidadah akan kekal sebagai slogan, bukan benteng sebenar.
Persekitaran Rumah sebagai Benteng Pertama: Peranan Keluarga
Intervensi awal keluarga bermaksud ibu bapa dan penjaga peka terhadap perkembangan emosi, sosial dan disiplin anak, lalu bertindak segera apabila wujud sebarang risiko, sebelum ia bertukar kepada penyalahgunaan yang serius. Rumah yang teratur, dengan komunikasi terbuka dan nilai jelas tentang bahaya dadah, mengurangkan ruang anak mencari jawapan di tempat yang salah. Dato Mohd Chee Kadir mengingatkan bahawa pencegahan awalan perlu dimulakan di rumah dan di sekolah melalui program serta aktiviti antidadah yang menghindarkan masalah dadah, sosial dan jenayah dalam kalangan pelajar. Jika keluarga mengambil sikap “tunggu dan lihat”, peluang emas untuk membetulkan haluan anak pada fasa awal akan hilang. Keluarga yang aktif bertanya, hadir ke program sekolah, dan sanggup berhubung dengan agensi seperti AADK menunjukkan kepada anak bahawa isu dadah bukan perkara remeh, tetapi garis merah yang tidak boleh dilintasi.
Kerjasama Sekolah–Ibu Bapa: Sistem Amaran Awal yang Kuat
Kerjasama sekolah ibu bapa bukan sekadar hadir ke hari sukan atau mesyuarat PIBG; ia sepatutnya menjadi sistem amaran awal untuk semua bentuk masalah pelajar termasuk dadah dan disiplin. Timbalan Menteri Pengangkutan Datuk Hasbi Habibollah menegaskan pengurusan sekolah dan ibu bapa memainkan peranan penting memastikan keselamatan serta kesejahteraan pelajar diutamakan, dan kedua-dua pihak perlu memperkukuh kerjasama bagi menangani perlakuan tidak betul di sekolah. Apabila guru berkongsi kebimbangan tentang tingkah laku pelajar dan ibu bapa benar‑benar menyiasat serta memantau di rumah, kita membina “radar berganda” yang sukar ditembusi oleh gejala dadah. Dalam era gajet, beliau mengingatkan bahawa ketagihan telefon pintar, tablet dan komputer boleh menjerumuskan anak kepada kandungan negatif jika tidak dikawal. Ini bukan amaran kosong; ruang digital longgar mudah menjadi pintu masuk promosi bahan terlarang, termasuk melalui budaya vape yang kelihatan seperti normal.
Peranan Agensi dan Program Bersepadu: Sokongan Luar untuk Keluarga
Keluarga yang prihatin sering bertanya: “Kami mahu cegah, tetapi bagaimana dan dengan siapa kami boleh bekerjasama?” Jawapannya jelas – intervensi berkesan berlaku apabila keluarga disokong oleh sekolah dan agensi khusus seperti Agensi Antidadah Kebangsaan (AADK), Jabatan Pendidikan Negeri Sarawak (JPNS) dan Pejabat Pendidikan Daerah (PPD). Kerjasama antara AADK, JPNS, PPD, pihak sekolah dan keluarga amat penting bagi memastikan risiko penyalahgunaan dadah dikenal pasti serta ditangani lebih awal. Kem Eksplorasi Potensi Murid (EPM) Siri 2/2026, anjuran AADK Negeri Sarawak dengan kerjasama JPNS dan PPD Saratok, menjadi contoh program bersepadu yang memperkukuh pendidikan pencegahan dadah sambil membentuk jati diri dan gaya hidup sihat dalam kalangan murid. Namun program sebegini hanya benar‑benar berkesan apabila ibu bapa bukan sekadar melepaskan anak hadir, tetapi berbual selepas program, meneruskan mesej antidadah di rumah dan sanggup merujuk anak kepada agensi jika wujud risiko.
Cabaran Trend Bahan Baharu dan Kesimpulan: Mengapa Keluarga Tidak Boleh Lalai
Satu kelemahan besar dalam pencegahan dadah murid hari ini ialah ramai ibu bapa masih bayangkan dadah dalam bentuk klasik, sedangkan trend penyalahgunaan bahan berubah pantas. Dato Mohd Chee Kadir menarik perhatian kepada kemunculan Bahan Psikoaktif Baharu (NPS) yang boleh disamarkan dalam pelbagai bentuk produk termasuk cecair atau peranti vape. Jika keluarga tidak mengikuti perkembangan ini, anak mungkin bereksperimen dengan sesuatu yang dianggap “sekadar vape” tetapi sebenarnya dadah moden. Di luar soal dadah, Datuk Hasbi Habibollah mengingatkan bahawa ketagihan gajet yang berlebihan dan tidak terkawal juga boleh membawa kepada masalah dalam kalangan pelajar. Kesimpulannya, intervensi awal keluarga bukan retorik, tetapi keperluan mendesak. Keluarga yang berpendidikan tentang risiko dadah, bekerjasama rapat dengan sekolah dan agensi, serta berani berkata “Tidak” kepada dadah di rumah, meletakkan anak di landasan lebih selamat daripada generasi yang menyerahkan nasib mereka kepada nasib semata‑mata.
