Penipuan halal merosakkan kepercayaan pengguna
Penipuan sijil halal ialah perbuatan sengaja memalsukan atau menyalahgunakan pengesahan halal, atau menyembunyikan maklumat bahan dan proses, sehingga pengguna diperdaya tentang status sesuatu produk. Kes serius wajar menerima hukuman tegas kerana kesannya melangkaui urusan perniagaan: ia menyentuh hak pengguna Islam, keselamatan makanan dan kepercayaan terhadap sistem pensijilan. Mapim mencadangkan penjara minimum mandatori bagi kes penipuan halal yang serius dan terancang, tetapi menegaskan cadangan sebatan perlu diteliti lanjut. Pendekatan itu munasabah jika hukuman membezakan penipuan yang dirancang demi keuntungan daripada kesilapan teknikal atau kecuaian pentadbiran. Menghukum semua pelanggaran dengan cara sama boleh menjadi tidak adil; membiarkan penipuan berskala besar berakhir dengan hukuman ringan pula melemahkan pencegahan.
Mapim turut menekankan bahawa tahap kesalahan, niat, bukti, skala operasi dan kesan terhadap pengguna patut menentukan hukuman. Ini prinsip yang patut diterjemahkan dalam siasatan dan pendakwaan, bukan sekadar disebut selepas sesuatu kes mencetuskan kemarahan. Pengarah, pemilik dan pengurus yang mengarahkan atau mengetahui penipuan juga perlu dipertanggungjawabkan, bukannya membiarkan syarikat menjadi satu-satunya pihak yang menanggung akibat.
Undang-undang ada, pelaksanaan mesti meyakinkan
Hukuman kesalahan halal tidak bermakna maksimum di atas kertas semestinya berkesan. Di bawah Perintah Perihal Dagangan (Takrif Halal) 2011, syarikat boleh didenda sehingga RM5 juta bagi kesalahan pertama dan RM10 juta bagi kesalahan berikutnya. Individu pula boleh didenda sehingga RM1 juta atau dipenjara sehingga tiga tahun, atau kedua-duanya, bagi kesalahan pertama; bagi kesalahan berikutnya, dendanya sehingga RM5 juta atau penjara sehingga lima tahun, atau kedua-duanya. Bagi kesalahan di bawah Perintah Perihal Dagangan (Perakuan dan Penandaan Halal) 2011, denda syarikat boleh mencecah RM200,000 bagi kesalahan pertama dan RM500,000 bagi kesalahan berikutnya. Angka ini menunjukkan undang-undang menyediakan hukuman yang besar, tetapi kesan cegahannya bergantung pada penguatkuasaan yang konsisten.
Mapim mempersoalkan mengapa hukuman maksimum tidak semestinya diterjemahkan kepada hukuman setimpal dan menggesa siasatan serta pendakwaan dijalankan segera dan lengkap. Penyelarasan antara agensi agama, perdagangan, kesihatan, kastam dan pihak berkuasa tempatan juga perlu diperkukuh. Tanpa tindakan yang pantas dan jelas, hukuman berat berisiko kekal sebagai ancaman di atas kertas, sedangkan pengguna terus menanggung akibat kekeliruan.
Pelanggaran syarat perlu membawa akibat nyata
Gesaan Permim agar penalti lebih berat dikenakan terhadap pihak yang melanggar syarat pensijilan halal timbul susulan ketidakpatuhan piawaian dan prosedur yang dikesan melibatkan sebuah pembekal ayam di Puchong. Organisasi itu mencadangkan lesen perniagaan pesalah digantung atau dibatalkan, pesalah berulang disenarai hitam dan pemantauan diperketat sepanjang rantaian bekalan. Cadangan ini lebih berkesan daripada denda semata-mata jika dilaksanakan secara telus dan berdasarkan bukti. Penggantungan operasi pembekal berkenaan selepas pemeriksaan pantas oleh agensi terlibat menunjukkan tindakan segera boleh diambil apabila terdapat asas untuk berbuat demikian. Pada masa sama, mekanisme rayuan dan siasatan yang adil penting supaya kecuaian yang boleh diperbetulkan tidak disamakan dengan penipuan sengaja.
Penyalahgunaan sijil halal bukan isu teori. PSF Trading berkata pihak peniaga menggunakan nama syarikat dan sijil halalnya tanpa kebenaran, lalu mengelirukan pengguna serta mencabuli hak syarikat. Syarikat itu menyatakan akan mengambil tindakan undang-undang, termasuk jika perlu berdasarkan Seksyen 468 Kanun Keseksaan dan Akta Perihal Dagangan 2011. Kes ini mengingatkan pengguna supaya tidak menganggap setiap paparan sijil sebagai bukti sah tanpa semakan. Pihak berkuasa dan pemegang sijil pula perlu memastikan maklumat yang sah mudah disahkan.
Hukuman tegas mesti disertai sistem yang boleh dipercayai
Kesimpulannya, hukuman lebih berat wajar ditujukan kepada penipuan yang disengajakan dan terancang, manakala cadangan sebatan perlu diteliti lanjut—bukan diterima sebagai hukuman automatik bagi setiap pelanggaran. Penalti terhadap pelanggaran syarat pensijilan halal juga perlu nyata, termasuk tindakan terhadap lesen dan pesalah berulang, dengan ruang siasatan serta keputusan yang adil. Yang lebih penting, penguatkuasaan mesti konsisten dan merangkumi individu yang mengatur penipuan, syarikat yang meraih keuntungan serta rantaian bekalan yang membolehkan pelanggaran berlaku. Tanpa langkah itu, keyakinan pengguna dan reputasi sistem halal akan terus terdedah. Hukuman bukan sekadar membalas kesalahan; ia perlu melindungi pengguna dan memastikan sijil halal kekal sebagai pengesahan yang boleh dipercayai.
