Dakwaan yang menuntut penelitian, bukan kesimpulan terburu-buru
Sembelihan ayam halal ialah proses menyembelih ayam yang masih hidup dengan memenuhi syarat hukum syarak, dan statusnya bergantung pada keadaan haiwan ketika sembelihan dilakukan. Isu di sebuah kilang di Puchong bukan sekadar soal penggunaan alat, tetapi dakwaan bahawa kejutan elektrik mungkin menyebabkan ayam mati sebelum disembelih. Pihak berkuasa menyerbu premis itu selepas menerima maklumat dan membuat pemantauan. Pemeriksaan awal menimbulkan keraguan serius tentang pematuhan hukum syarak serta status produk, namun dakwaan mengenai punca kematian masih perlu disahkan. Membezakan keraguan terhadap kaedah stunning daripada keputusan tentang setiap ayam adalah penting: siasatan mesti menentukan apa yang berlaku, bukan menggantikan bukti dengan andaian.
Kilang itu didakwa menggunakan kaedah water bath stunning, iaitu kejutan rendaman air berarus elektrik, dan memproses kira-kira 40,000 ekor ayam sehari untuk pasaran Lembah Klang. Maklumat awal menyebut kejutan elektrik digunakan sehingga menyebabkan ayam mati sebelum proses sembelihan, tetapi punca kematian dan keadaan sebenar haiwan perlu disahkan melalui siasatan. Penggunaan kejutan elektrik ayam dengan sendirinya tidak menjawab persoalan status setiap ekor; perkara penentu ialah sama ada ayam masih hidup ketika disembelih.
Apa yang dinyatakan JAKIM tentang hukum sembelihan
Ketua Pengarah JAKIM, Datuk Dr Sirajuddin Suhaimee, menegaskan dakwaan ayam mati sebelum disembelih perlu disiasat bagi mengesahkan kaedah pengendalian dan punca kematian. Jika disahkan ayam itu mati sebelum sembelihan, ia tidak memenuhi syarat penyembelihan halal dan statusnya sama seperti bangkai. Prinsip ini memberi garis pemisah yang jelas dalam hukum sembelihan ayam: keraguan tentang kaedah stunning menuntut pemeriksaan, manakala kematian sebelum sembelihan—apabila terbukti—menentukan ayam itu tidak memenuhi syarat syarak.
Oleh itu, tidak tepat untuk menyamakan setiap penggunaan kejutan elektrik dengan bukti muktamad bahawa semua ayam tidak halal. Namun, dakwaan bahawa proses tersebut membunuh ayam sebelum sembelihan bukan perkara kecil yang boleh diketepikan. Syarat halal ayam mesti dinilai berdasarkan bukti tentang keadaan haiwan ketika disembelih, selain pematuhan prosedur dan keperluan pensijilan. JAKIM turut menyatakan premis itu bukan pemegang Sijil Pengesahan Halal Malaysia; tanpa lesen atau permit yang sah, syarikat berkenaan juga tidak layak memohon sijil tersebut.
Rampasan besar, kesan terus kepada pembeli
Dalam Op Taring Chiller, pihak berkuasa merampas 6,555 kilogram ayam mentah—lebih 6.5 tan—yang dianggarkan bernilai RM85,400. Seramai 12 lelaki warga Bangladesh dan Pakistan yang dipercayai terlibat dalam penyembelihan serta pemprosesan turut ditahan. Kilang itu didakwa membekalkan ayam kepada kedai makan, pasar raya dan kedai runcit di Putrajaya, Cyberjaya, Damansara, Puchong, Cheras dan Bangi. Maka, isu ini bukan urusan dalaman kilang semata-mata: bekalan yang dipersoalkan boleh sampai kepada pengguna melalui saluran harian.
Pihak berkuasa juga menyatakan premis itu dipercayai beroperasi lebih 10 tahun dan pernah diperiksa serta ditegur JAKIM berkaitan prosedur pengendalian dan penyembelihan. Dakwaan kegagalan mematuhi teguran menjadikan penguatkuasaan susulan amat penting, tetapi status produk tetap perlu ditentukan melalui siasatan dan rekod yang boleh disahkan. Pengguna pula wajar menyemak sumber serta status pensijilan ayam, tanpa membuat kesimpulan bahawa semua bekalan di pasaran terjejas.
Siasatan dan tindakan susulan mesti menjawab persoalan utama
JAIS mengambil tindakan mengikut Seksyen 3(1)(a) dan Seksyen 4(1) Perintah Perihal Dagangan (Takrif Halal) 2011. Langkah seterusnya perlu merangkumi pengesahan kaedah stunning, punca kematian ayam dan pengenalpastian bekalan yang sudah diedarkan. JAKIM menyatakan agensi berkaitan boleh bertindak mengikut bidang kuasa untuk menghentikan penjualan, mengasingkan stok serta melaksanakan penarikan balik atau penyitaan bekalan yang dikenal pasti.
Kesimpulannya, dakwaan tentang water bath stunning tidak patut dianggap sebagai keputusan muktamad terhadap semua ayam sebelum siasatan membuktikan apa yang berlaku. Namun, jika ayam mati sebelum disembelih, hukum syarak yang dinyatakan JAKIM jelas: haiwan itu tidak memenuhi syarat sembelihan halal. Ketegasan penguatkuasaan dan ketelusan hasil siasatan ialah cara paling wajar untuk melindungi keyakinan pengguna serta memastikan istilah sembelihan ayam halal tidak digunakan tanpa asas.
