Penangguhan bukan pembatalan
Penangguhan projek jalan luar bandar ialah pemberhentian sementara proses pelaksanaan, bukan keputusan muktamad untuk menggugurkan projek yang telah diluluskan. Perbezaan ini penting kerana ia menentukan sama ada kerja masih boleh diteruskan apabila dana tersedia.
Menteri di Jabatan Perdana Menteri (Hal Ehwal Sabah dan Sarawak), Datuk Mustapha Sakmud, menjelaskan projek pembangunan Sabah Sarawak yang dilaporkan dibatalkan sebenarnya ditangguhkan kerana peruntukan yang ada tidak mencukupi. Beliau turut menegaskan bahawa penangguhan surat penerimaan atau surat pelaksanaan tidak patut disamakan dengan pembatalan projek yang diluluskan. Penjelasan itu menyusul kenyataan Timbalan Perdana Menteri, Datuk Seri Dr Ahmad Zahid Hamidi, di Dewan Rakyat pada Isnin bahawa projek tertentu bagi 2026 telah diarahkan untuk dibatalkan walaupun peruntukan dikatakan telah disediakan. Percanggahan istilah ini bukan soal semantik semata-mata: kerajaan perlu menjelaskan status setiap projek dengan terang supaya penduduk dan kontraktor tahu sama ada kerja akan disambung atau digugurkan.
Mengawal tunggakan, tetapi menangguhkan manfaat
Menurut Mustapha, surat penerimaan ditangguhkan bagi mengelakkan tunggakan bayaran projek daripada terus terkumpul. Langkah itu mungkin menghalang kerja dimulakan sebelum wang untuk membayar pelaksanaannya benar-benar tersedia. Dari sudut pengurusan kewangan, lebih bertanggungjawab menahan permulaan kerja daripada membiarkan hutang bertambah tanpa kepastian pembayaran.
Namun, keputusan itu memindahkan sebahagian bebannya kepada penduduk. Apabila jalan yang dinantikan tidak dibina mengikut jadual, perjalanan harian dan akses kepada perkhidmatan kekal terjejas. Zahid sendiri menyatakan bahawa penduduk luar bandar di Sabah dan Sarawak terkesan apabila projek pembangunan tidak dapat dilaksanakan seperti dirancang. Maka, label “ditangguhkan” tidak seharusnya menjadi alasan untuk membiarkan projek tanpa jadual baharu, penjelasan tentang dana atau kemas kini kemajuan. Penangguhan boleh menjadi langkah sementara yang munasabah; tanpa ketelusan dan susulan, ia berisiko terasa seperti pembatalan kepada komuniti yang menunggu.
Peruntukan meningkat, kepastian masih diperlukan
Mustapha berkata kerajaan menambah RM500 juta bagi tahun ini, yang berpotensi membolehkan beberapa projek tertangguh dimulakan semula, tetapi pelaksanaannya masih bergantung pada kedudukan kewangan dan peruntukan yang diluluskan. Beliau turut menyatakan peruntukan bagi projek berkenaan berjumlah kira-kira RM2.11 bilion pada tahun ini dan RM2.27 bilion telah disediakan untuk 2027. Angka yang meningkat memberi ruang untuk berharap, tetapi jumlah peruntukan sahaja tidak membuktikan setiap projek mempunyai dana yang boleh disalurkan pada waktunya.
Bagi memastikan kesinambungan pembangunan Sabah Sarawak, kerajaan perlu memadankan peruntukan dengan aliran pembayaran, mengesahkan senarai projek tertangguh dan memaklumkan tarikh pelaksanaan yang dikemas kini. Mustapha juga berkata sebarang pelaksanaan mesti kekal dalam had peruntukan yang diluluskan dan permohonan tambahan perlu dibuat jika dana tidak mencukupi. Rakyat berhak menilai kemajuan melalui tindakan yang boleh diperiksa, bukan jaminan umum semata-mata. Kesimpulannya, projek ini belum digugurkan menurut penjelasan menteri, tetapi status tertangguh hanya bermakna jika disusuli pembiayaan, jadual yang jelas dan kerja yang akhirnya sampai ke kampung.
