Bayaran selesai, tetapi persoalan belum terjawab
Bayaran denda Najib ialah pelunasan denda yang menjadi syarat pengampunan bersyarat, diproses di Pejabat Pendaftar Mahkamah Tinggi sebelum baki hukuman boleh dijalani melalui tahanan di rumah. Peguamnya, Muhammad Farhan Shafee, mengesahkan denda RM50 juta itu telah dibayar di mahkamah, manakala UMNO turut menyatakan proses pembayaran kepada Mahkamah Tinggi selesai pada pagi berkenaan. Berita ini menutup persoalan sama ada bayaran dibuat, tetapi belum menjawab dengan jelas siapa yang menguruskan wang dan bagaimana sumbangan dihimpunkan. Perbezaan itu penting: pengesahan transaksi bukan penjelasan tentang sumber atau pengendalian dana. Ketika orang ramai menyumbang melalui Tabung Solidariti Najib, ketelusan sewajarnya melangkaui pengumuman bahawa sasaran telah dicapai.
Dari syarat pengampunan ke kaunter mahkamah
Kronologi bermula pada 18 September, apabila pengampunan bersyarat diperkenankan dengan syarat Najib membayar denda untuk menjalani baki hukuman secara tahanan di rumah sehingga 23 Ogos 2028. Pada hari yang sama, UMNO melancarkan Tabung Solidariti Najib bagi membantu mengumpulkan dana. Pada hari pembayaran, Farhan tiba di kompleks mahkamah kira-kira 11.30 pagi dan masuk ke Pejabat Pendaftaran Jenayah Mahkamah Tinggi bersama pegawai khas Najib, Ahmad Lutfi Azhar. Farhan membawa beg hitam berkunci; selepas urusan selesai, peguam mengesahkan denda telah dibayar dan berkata pihaknya menunggu surat perintah pembebasan tahanan untuk diserahkan kepada Jabatan Penjara Malaysia. Urutan ini menjelaskan prosedur yang kelihatan, tetapi bukan siapa yang membawa atau menyerahkan dana bagi pihak Najib.
Tabung mencapai sasaran, keluarga tidak dimaklumkan
Setiausaha Agung UMNO, Asyraf Wajdi Dusuki, berkata kutipan Tabung Solidariti Najib telah mencapai sasaran dan mencukupi. Beliau turut mengumumkan akaun khas tabung ditutup kerana tiada lagi keperluan mendapatkan sumbangan awam bagi tujuan itu. Namun, kenyataan tersebut tidak memperincikan jumlah kutipan, pihak yang mengendalikan pembayaran akhir atau hubungan tepat antara wang tabung dengan transaksi di mahkamah. Rosmah Mansor pula berkata beliau tidak mengetahui bayaran itu dan keluarganya tidak dimaklumkan. Jurang maklumat ini menjadikan persoalan tentang pengurusan dana lebih ketara, bukan bukti bahawa berlaku salah laku. Bagi penyumbang, penutupan akaun patut disusuli penjelasan yang mudah disemak tentang penggunaan sumbangan dan cara sasaran dikira.
Konteks hukuman dan perkara yang perlu dipastikan
Najib dijatuhi hukuman penjara 12 tahun dan denda RM210 juta selepas didapati bersalah dalam kes SRC International melibatkan RM42 juta. Pada 2024, hukuman penjara dikurangkan kepada enam tahun dan denda kepada RM50 juta. Syarat pengampunan menetapkan bahawa kegagalan mematuhinya boleh membatalkan pengampunan bersyarat dan menghendaki baki hukuman diteruskan di penjara. Maka, selesainya bayaran ialah perkembangan besar dari sudut pelaksanaan syarat, tetapi bukan penamat kepada keperluan penjelasan awam. Kehadiran pegawai khas Najib dan pemimpin UMNO di kaunter, bersama beg berkunci yang dibawa peguam, mencetuskan persoalan tentang peranan setiap pihak; butiran itu sendiri tidak membuktikan siapa pemilik atau pengurus wang. Kesimpulannya, pengesahan peguam menjawab bahawa bayaran dibuat. Penjelasan bertulis tentang sumber dan pengendalian dana pula diperlukan untuk menutup ruang spekulasi.
