Sasaran besar, kerja yang mesti bermula sekarang
Sasaran KDNK Sabah ialah matlamat untuk meningkatkan nilai keseluruhan kegiatan ekonomi negeri, dengan kerajaan menetapkan RM100 bilion menjelang 2030 sebagai ukuran kemajuan di bawah agenda Sabah Maju Jaya. Ketua Menteri Datuk Seri Hajiji Noor berkata pelbagai perancangan sedang digerakkan bagi mencapai matlamat itu.
Angka sasaran sahaja tidak menjadikan pertumbuhan sesuatu yang pasti. Ukuran sebenar ialah sama ada rancangan pembangunan industri, usaha menarik pelaburan dan penyediaan infrastruktur dapat bergerak seiring. Jika satu unsur tertinggal, peluang untuk mengembangkan kegiatan ekonomi juga boleh terjejas. Sebab itu, sasaran ini wajar dibaca sebagai tuntutan terhadap pelaksanaan, bukan sekadar slogan pembangunan.
Tenaga ialah prasyarat pelaburan
Keutamaan yang diumumkan—bekalan tenaga stabil, boleh dipercayai dan mampu milik—menepati persoalan yang akan diteliti pelabur sebelum membina kilang atau memulakan operasi besar. Mereka perlu tahu sama ada bekalan elektrik dan gas mencukupi, berapa kosnya serta bila bekalan tersedia. Ini menjadikan perancangan tenaga sebahagian daripada dasar menarik pelaburan, bukan urusan teknikal yang boleh diketepikan.
Menurut Hajiji, bekalan gas Sabah berpotensi meningkat daripada kira-kira 700 juta kaki padu standard sehari kepada 1,350 juta kaki padu standard sehari menjelang 2030, berdasarkan pelan jangka panjang yang dibentangkan kepada kerajaan negeri. Namun, unjuran bekalan perlu diterjemahkan kepada penghantaran yang boleh diharap, kos yang jelas dan infrastruktur yang siap pada waktunya. Tanpa kepastian itu, angka bekalan yang lebih tinggi belum tentu meyakinkan pelabur.
Manfaat mesti sampai ke wilayah dan pengguna
Cadangan membangunkan sumber gas di Pantai Timur Sabah berpotensi membuka ruang baharu untuk penjanaan elektrik dan pertumbuhan industri di wilayah itu. Potensi tersebut penting kerana kejayaan ekonomi Sabah 2030 tidak patut dinilai melalui jumlah KDNK semata-mata; peluang pekerjaan, bekalan tenaga yang lebih terjamin dan kegiatan ekonomi setempat juga perlu menjadi sebahagian daripada hasilnya.
Kerajaan negeri turut menyatakan kemajuan dalam penyertaan Sabah dalam sektor tenaga melalui Perjanjian Kerjasama Komersial dengan PETRONAS, yang dimeterai pada Disember 2021. Sabah Energy Corporation pula mengembangkan operasi menerusi Agenda Transformasi Tenaga Progresif 2030. Namun, pengumuman dan perjanjian hanya bernilai apabila projek bergerak ke peringkat pelaksanaan serta faedahnya dapat dirasai pengguna dan perniagaan.
Ujian sebenar ialah kelajuan pelaksanaan
Hajiji menggesa syarikat berkaitan kerajaan dan agensi negeri memperkukuh kerjasama supaya projek dapat dipercepat dan peluang pelaburan tidak terlepas. Seruan itu tepat: penyelarasan yang lemah boleh melambatkan infrastruktur, sedangkan pelabur memerlukan kepastian bekalan dan jadual. Kejayaan Sabah Maju Jaya bergantung pada keupayaan menyatukan perancangan industri, tenaga dan pelaksanaan projek di lapangan.
Sasaran KDNK Sabah sebanyak RM100 bilion memberi arah yang jelas, tetapi pencapaiannya menuntut lebih daripada unjuran dan hasrat. Bekalan gas yang dirancang perlu tersedia, tenaga mesti mampu milik, dan projek perlu disiapkan dengan tertib. Jika perkara itu dapat dilaksanakan, sasaran 2030 boleh menjadi pemangkin kepada pertumbuhan yang lebih meluas; jika tidak, ia kekal sebagai angka yang menarik tetapi sukar dicapai.
