Krisis elektrik di Tongod: bila sekolah bergantung pada lilin
Krisis gangguan bekalan elektrik sekolah di Tongod merujuk kepada situasi apabila kerosakan dua transformer utama menyebabkan tiga sekolah menengah berasrama bergelap selama beberapa hari, memaksa pelajar mengulang kaji pelajaran menggunakan cahaya lilin dan bergantung kepada genset sekolah yang tidak mencukupi untuk menyokong operasi pendidikan harian.
Apa yang berlaku di Tongod bukan sekadar gangguan sementara, tetapi isyarat jelas bahawa infrastruktur elektrik sekolah kita terlalu rapuh untuk menampung keperluan semasa. Kerosakan dua transformer utama sejak minggu lalu telah menjejaskan tiga sekolah menengah berasrama – SMK Tongod, SMK Penangah dan SMK Entilibon – sehingga pelajar asrama terpaksa belajar menggunakan cahaya lilin. Dalam konteks peperiksaan SPM dan STPM yang semakin hampir, keadaan ini bukan lagi isu teknikal, tetapi isu keadilan pendidikan. Bagaimana pelajar boleh bersaing secara adil jika asas pembelajaran mereka, iaitu elektrik, pun tidak terjamin?
Kerosakan transformer dan genset yang tidak memadai
Punca utama krisis ini jelas: kerosakan dua transformer utama yang membekalkan tenaga ke daerah Tongod sejak minggu lalu. Transformer 11/33kW yang sudah berusia dan mungkin melebihi kapasiti sebenar kini gagal menampung peningkatan jumlah pengguna, termasuk bangunan kerajaan dan rumah persendirian yang semakin bertambah setiap tahun. Dalam keadaan genting ini, empat unit mobile genset dengan kapasiti keseluruhan 2,000kW digerakkan sebagai sokongan sementara. Namun, kapasiti ini diakui sendiri tidak mencukupi untuk menampung keperluan pengguna dan operasi pendidikan tiga sekolah menengah tersebut.
Kenyataan ini patut dijadikan petikan wajib setiap kali kita bercakap tentang keutamaan infrastruktur: “Walaupun empat unit janakuasa bergerak dengan kapasiti keseluruhan 2,000 kilowatt (kW) telah ditempatkan di Tongod sebagai bekalan sementara, kapasiti itu masih tidak mencukupi untuk menampung keperluan pengguna.” Ia menunjukkan pendekatan tampal sulam – tambah genset bila rosak – tidak lagi memadai. Tanpa pelan naik taraf menyeluruh, gangguan seperti ini akan berulang dan pelajar terus menjadi mangsa.
Pembelajaran tanpa elektrik: kesan kepada pelajar dan guru
Gambaran pelajar asrama menyalakan lilin setiap malam untuk mengulang kaji pelajaran bukan romantik, tetapi menyedihkan. Mereka terpaksa belajar dalam keadaan panas, gelap dan tidak selamat, sedangkan rakan sebaya di tempat lain menikmati pencahayaan baik, kipas, komputer dan akses internet. Ada pelajar yang bukan sahaja bergelap di asrama, malah di rumah juga terpaksa menggunakan cahaya lilin kerana ketiadaan bekalan elektrik sejak minggu lalu. Ini ialah pembelajaran tanpa elektrik yang menjejaskan fokus, kesihatan mata dan kesejahteraan emosi pelajar.
Lebih membimbangkan, gangguan bekalan elektrik yang kerap sejak bulan lalu turut mengganggu urusan pentadbiran beberapa jabatan kerajaan di daerah berkenaan. Jika jabatan kerajaan sendiri tidak boleh berfungsi dengan baik, bayangkan tekanan yang ditanggung guru dan pentadbir sekolah untuk memastikan proses pengajaran dan pembelajaran terus berjalan. Asrama bergelap beberapa hari ketika calon SPM dan STPM bakal menduduki semester akhir jelas menafikan hak pelajar kepada persekitaran belajar yang selamat dan kondusif.
Tanggungjawab utiliti tenaga: genset hari ini, naik taraf esok
Desakan wakil rakyat Kuamut supaya pengurusan utiliti tenaga menambah bilangan mobile genset di tiga sekolah terbabit adalah langkah minimum yang perlu dilakukan segera. Genset sekolah mesti dianggap keutamaan, bukan pilihan, sekurang-kurangnya sehingga kerja pembaikan kerosakan transformer utama selesai. Pelajar yang bakal menduduki SPM dan STPM tidak boleh dibiarkan terus belajar dalam kegelapan hanya kerana kelewatan tindakan teknikal.
Namun, penyelesaian jangka pendek ini tidak boleh menjadi alasan untuk menangguh pembaharuan struktur. Pegawai Pembangunan Masyarakat Kuamut menegaskan keperluan mengganti transformer baharu berkapasiti lebih besar bagi memastikan kestabilan bekalan elektrik jangka panjang. Petikan yang wajar diulang dalam setiap mesyuarat perancangan ialah: “Transformer sedia ada mungkin tidak lagi mampu menampung peningkatan permintaan elektrik susulan pertambahan bangunan kerajaan dan kediaman penduduk.” Tanpa pelan naik taraf infrastruktur elektrik sekolah yang jelas, kita hanya menunggu krisis seterusnya.
Darurat pendidikan: jadikan sekolah lokasi kritikal tenaga
Krisis di Tongod perlu dilihat sebagai darurat pendidikan, bukan sekadar masalah teknikal. Gangguan bekalan elektrik sekolah telah membuktikan bahawa tanpa perancangan rapi, pelajar akan terus menjadi mangsa pertama setiap kali infrastruktur gagal. Asrama bergelap, pelajar belajar guna lilin, peperiksaan semakin hampir – semua ini cukup untuk meyakinkan kita bahawa sekolah berasrama mesti dikategorikan sebagai lokasi kritikal yang perlu diberi keutamaan bekalan tenaga.
Ke hadapan, pihak berkuasa tenaga dan pembuat dasar pendidikan perlu duduk semeja merangka pelan menyeluruh: audit infrastruktur elektrik sekolah, jadual penyelenggaraan berkala, penambahan genset sekolah di kawasan berisiko, serta naik taraf transformer di daerah yang berkembang pesat. Tokyo Hasim Omar sudah memberi amaran bahawa transformer sedia ada berkemungkinan berusia dan melebihi kapasiti sebenar. Jika amaran seperti ini terus diabaikan, kita bukan sahaja gagal menjaga infrastruktur, tetapi mengkhianati masa depan pelajar yang bergantung pada cahaya – bukan lagi lilin, tetapi sistem elektrik yang boleh dipercayai.
