Reman bukan keputusan bersalah
Amang seksual terhadap kanak-kanak ialah perlakuan seksual yang dilarang terhadap individu bawah umur, dan dakwaan mengenainya perlu disiasat sambil melindungi mangsa serta menjaga hak orang yang dituduh. Dalam kes di Jerantut, seorang tenaga pengajar lelaki berusia 24 tahun direman selama enam hari, dari 30 Oktober hingga 4 November, untuk membantu siasatan berhubung amang seksual murid lelaki berusia tujuh tahun yang dikatakan berlaku berulang kali di bilik makmal komputer sebuah institusi pendidikan. Mangsa memaklumkan perkara itu kepada ahli keluarga pada 27 Oktober, lalu kes tersebut mendapat perhatian. Polis menyiasat suspek mengikut Seksyen 14(a) Akta Kesalahan-Kesalahan Seksual Terhadap Kanak-Kanak 2017. Namun, reman dan siasatan bukan sabitan: setakat maklumat yang tersedia, dakwaan belum diputuskan oleh mahkamah. Membezakan kedua-duanya penting untuk keadilan dan agar perbincangan awam tidak menambah mudarat kepada kanak-kanak.
Polis menyatakan siasatan akan dijalankan secara menyeluruh dan profesional, serta menasihatkan orang ramai supaya tidak membuat spekulasi, menyebarkan maklumat tidak sahih atau mendedahkan identiti mangsa dan pihak terlibat. Nasihat itu bukan perkara sampingan: privasi kanak-kanak mesti diutamakan, sementara bukti dan keterangan dikendalikan oleh pihak berkuasa.
Ikrar tegas, pelaksanaan masih dipersoalkan
Pada 2024, Menteri Pendidikan Fadhlina Sidek mengingatkan guru dengan slogan “You touch, you go”, tetapi laporan mengenai beberapa kes mendakwa kakitangan yang dituduh ada yang dipindahkan, direhatkan atau dinaikkan pangkat. Jurang antara amaran dan tindak balas pentadbiran menimbulkan soalan yang wajar: jika tindakan KPM bergantung pada budi bicara tanpa garis masa dan penjelasan yang jelas, bagaimana ibu bapa boleh yakin bahawa aduan ditangani dengan segera? Kes Jerantut belum membuktikan kegagalan mana-mana pihak, namun ia mengingatkan bahawa keselamatan murid sekolah tidak boleh bergantung pada slogan semata-mata.
Pekeliling Profesional Bil. 13 menetapkan guru besar perlu dalam tempoh 24 jam menghubungi ibu bapa atau penjaga, membuat laporan polis, merekodkan aduan dan menghantar laporan kepada pejabat pendidikan daerah. Jika guru yang dituduh, kes perlu dilaporkan kepada polis dan dirujuk kepada jabatan pendidikan negeri. Itu asas penting, tetapi garis masa selepas kes sampai ke jabatan negeri tidak dinyatakan dengan ketegasan yang sama. Laporan turut menyebut tiada kewajipan khusus untuk menggantung tugas sementara siasatan, perlindungan bertulis yang jelas bagi pegawai pelapor, atau kewajipan memaklumkan keputusan siasatan kepada pihak berkaitan.
Akauntabiliti perlu melindungi murid dan proses
Masalahnya bukan sekadar sama ada seseorang kakitangan dipindahkan atau direhatkan, tetapi siapa membuat keputusan, atas asas apa, dan bagaimana keputusan itu disemak. Pertukaran pentadbiran tidak sama dengan hukuman tatatertib; tanpa rekod dan penjelasan yang boleh diperiksa, orang ramai sukar menilai sama ada risiko kepada murid telah ditangani. Laporan mengenai kes lain turut membangkitkan dakwaan bahawa aduan tidak dikendalikan secara telus dan pegawai yang menyediakan laporan dikenakan tindakan pentadbiran. Dakwaan sedemikian memerlukan penelitian, bukan kesimpulan terburu-buru. Pada masa sama, institusi perlu mempunyai saluran aduan yang selamat serta melindungi pelapor daripada tekanan.
Bagi kes serangan seksual sekolah, tindakan berjaga-jaga sementara siasatan berjalan perlu berasaskan peraturan dan penilaian risiko, bukan dianggap sebagai bukti seseorang bersalah. KPM wajar memperjelas tempoh tindakan selepas aduan diterima, cara penempatan sementara diputuskan, perlindungan kepada pelapor dan penyampaian perkembangan kepada keluarga tanpa mendedahkan identiti mangsa. Laporan yang mempersoalkan keberkesanan ikrar itu juga menyatakan tiada laporan tentang pindaan peraturan atau pekeliling untuk menguatkuasakan ikrar dengan lebih tegas. Pihak berkuasa pendidikan yang berkaitan telah dihubungi untuk ulasan, namun bahan yang tersedia tidak memberikan jawapan mereka.
Ketegasan mesti dapat dibuktikan
Kes di Jerantut perlu dibaca dengan cermat: suspek sedang disiasat, dan belum wajar dilabel bersalah. Tetapi berhati-hati terhadap dakwaan tidak bermakna institusi boleh berdiam diri tentang prosedur dan perlindungan. Tindakan KPM akan dinilai bukan melalui slogan “You touch, you go”, tetapi melalui tindak balas yang pantas, alasan keputusan yang jelas, perlindungan terhadap murid dan pelapor, serta proses yang adil kepada semua pihak. Itulah ukuran akauntabiliti yang patut dituntut keluarga dan masyarakat—tanpa menyebarkan identiti mangsa atau mengganggu siasatan.
