Kesiapsiagaan perlu mendahului serangan
Kesiapsiagaan keselamatan siber ialah keupayaan negara untuk menjangka, mencegah dan menghadapi pencerobohan digital yang boleh mengganggu sektor serta institusi penting. Inilah asas yang perlu diperkukuh ketika ancaman siber menjadi semakin kompleks dan canggih. Perdana Menteri Datuk Seri Anwar Ibrahim menggesa kerajaan mengutamakan langkah proaktif berbanding menunggu serangan berlaku, ketika menjadi moderator Forum Ilmuwan Malaysia MADANI Siri 14 di Kuala Lumpur pada malam sebelumnya. Seruan itu wajar dilihat sebagai tuntutan terhadap perubahan cara berfikir: pertahanan siber tidak boleh bergantung pada tindak balas selepas kerosakan dikesan. “Kita mesti bina kekuatan untuk menjangka serangan. Jangan tunggu reaktif. Kita perlu bersedia untuk menjangkakannya terlebih dahulu,” kata Anwar.
Desakan itu penting kerana serangan berpotensi menyasarkan pelbagai sektor, termasuk perbankan dan institusi penting negara. Apabila sistem yang menyokong fungsi utama terdedah, persediaan awal menjadi soal daya tahan negara, bukan sekadar urusan teknikal. Kerajaan perlu memastikan kepakaran dan keupayaan sedia ada mampu mengesan risiko serta bertindak sebelum ancaman berkembang menjadi gangguan yang lebih besar.
Ancaman tidak memilih tahap kemajuan
Anggapan bahawa negara dengan ekonomi dan sistem keselamatan canggih kebal daripada serangan siber tidak lagi munasabah. Anwar mengingatkan bahawa negara maju di Eropah juga berdepan serangan serius, meskipun memiliki infrastruktur keselamatan dan ekonomi yang canggih. Pengajaran utamanya jelas: kemajuan teknologi sahaja tidak menjamin keselamatan. Ancaman siber berubah bentuk, dan serangan boleh menggunakan pelbagai kaedah yang tidak semuanya dapat dikesan pada peringkat awal.
Oleh itu, kesiapsiagaan perlu melampaui pemasangan sistem perlindungan. Negara mesti sentiasa menilai kelemahan, memperbaharui keupayaan dan memastikan pihak yang mengurus sistem penting tahu bagaimana bertindak apabila amaran muncul. Menunggu petunjuk yang jelas sebelum bersiap sedia ialah pendekatan berisiko, terutama apabila ancaman boleh tersembunyi sehingga kesannya mula dirasai.
Penyelarasan kerajaan mesti membawa hasil
Kerajaan telah mengadakan mesyuarat Majlis Keselamatan Negara untuk meneliti kepakaran dan keupayaan sedia ada dalam menghadapi ancaman keselamatan siber. Taklimat terperinci turut diberikan kepada Ahli Parlimen. Ketua Setiausaha Negara Tan Sri Shamsul Azri Abu Bakar pula bertemu ketua setiausaha kementerian, ketua pengarah dan pegawai kanan bagi menyelaraskan persediaan menghadapi kemungkinan pencerobohan siber. Langkah ini menunjukkan isu tersebut sedang ditangani merentas institusi, bukan diserahkan kepada satu agensi semata-mata.
Namun, mesyuarat dan taklimat hanya bermakna jika diterjemahkan kepada tindakan yang boleh diuji. Penyelarasan perlu memperjelas tanggungjawab, memperkukuh perkongsian maklumat dan memastikan tindak balas tersusun apabila berlaku serangan. Kesimpulannya, seruan Anwar tepat pada masanya: dalam menghadapi ancaman siber yang semakin canggih, negara mesti membina keupayaan untuk menjangka dan mencegah, bukannya menunggu serangan sebelum bertindak.
