Apa Maksud Pemansuhan Syarat Ekuiti 30% dalam Pendidikan Swasta
Perubahan syarat ekuiti Bumiputera dalam pendidikan merujuk kepada keputusan Kementerian Pendidikan untuk tidak lagi mewajibkan pemilikan minimum 30 peratus ekuiti Bumiputera bagi syarikat sendirian berhad yang mengendalikan institusi pendidikan swasta, sekali gus mengubah cara pusat tuisyen swasta dan institusi lain difikirkan, distrukturkan serta dirancang untuk berkembang, terutama dari segi kebijakan kepemilikan institusi dan penyertaan pelbagai pihak dalam industri pendidikan swasta.
Pada 21 September, Kementerian Pendidikan mengumumkan bahawa ketetapan pemilikan sekurang-kurangnya 30 peratus ekuiti Bumiputera tidak lagi menjadi syarat bagi syarikat sendirian berhad yang mengoperasikan institusi pendidikan swasta (IPS) bawah kementerian tersebut. Menurut kenyataan, langkah ini diambil untuk memenuhi keperluan semasa sektor pendidikan dan memastikan ruang penyertaan kekal terbuka kepada semua pihak yang mahu menyumbang kepada pembangunan pendidikan. Namun, proses keputusan menimbulkan tanda tanya apabila kementerian lain yang dikatakan terlibat dalam perbincangan kemudian menyatakan tidak mempunyai maklumat mengenai penyelarasan tersebut. Isunya bukan sekadar teknikal, tetapi bagaimana dasar ekuiti Bumiputera pendidikan patut disusun semula agar adil kepada semua sambil masih menyokong agenda pemilikan Bumiputera.
Pusat Tuisyen Swasta: Dua Dekad Bertahan di Celah Dasar
Hakikat yang sering terlepas pandang ialah pusat tuisyen swasta telah lama belajar hidup di celah-celah garis dasar yang tidak betul-betul dikuatkuasakan. Syarat 30 peratus ekuiti Bumiputera pernah ditetapkan untuk syarikat sendirian berhad yang mengendalikan IPS termasuk pusat tuisyen, tetapi selama kira-kira 20 tahun ia lebih berupa saranan atas kertas daripada syarat berkuat kuasa. Kesan sebenarnya bukan kepada lesen yang ditolak, tetapi kepada cara pengusaha menyusun struktur perniagaan mereka.
Tinjauan terhadap beberapa pengusaha pusat tuisyen yang beroperasi antara 12 hingga hampir 20 tahun menunjukkan satu corak jelas: kebanyakan mereka memilih milikan tunggal atau perkongsian, dan bukannya syarikat sendirian berhad. Pilihan ini secara praktikal mengelak keperluan ekuiti Bumiputera pendidikan, tetapi datang dengan risiko liabiliti peribadi yang besar. Seorang pengusaha mengakui bahawa jika berlaku kecederaan pelajar dan saman berjumlah jutaan ringgit, aset peribadi juga terdedah. Ini menggambarkan bagaimana kebijakan kepemilikan institusi yang berat kepada ekuiti Bumiputera dalam syarikat sendirian berhad boleh mendorong pengusaha kecil kekal dalam bentuk perniagaan yang kurang terlindung, semata-mata untuk terus beroperasi.
Skala Sebenar Industri Pendidikan Swasta dan Soal Pemilikan
Industri pendidikan swasta hari ini bukan lagi sektor pinggiran. Ia merangkumi prasekolah, sekolah rendah dan menengah, pendidikan teknikal dan vokasional, kolej dan universiti, pusat tuisyen, serta pelbagai perkhidmatan pendidikan lain. Mengabaikan soal pemilikan dalam ekuiti Bumiputera pendidikan di sektor sebesar ini adalah buta terhadap realiti ekonomi. Kita bercakap tentang sebuah industri yang bukan sahaja mengajar pelajar, tetapi membina modal, aset dan peluang kekayaan.
Data rasmi menunjukkan 18,242 institusi pendidikan swasta wujud pada 2022 berbanding 11,722 pada 2015, berkembang pada kadar tahunan 6.5 peratus. Dalam tempoh sama, hasil sektor perkhidmatan pendidikan swasta meningkat daripada RM15.2 bilion kepada RM24.1 bilion, manakala nilai tambah industri naik daripada RM9.4 bilion kepada RM15.1 bilion. Tenaga kerja meningkat daripada 134,361 kepada 186,354 orang, dengan jumlah upah meningkat dan aset tetap bertambah daripada RM14.3 bilion kepada RM21 bilion. "Data Jabatan Perangkaan menunjukkan pendidikan swasta sudah menjadi sektor ekonomi dengan modal dan nilai tambah besar." Soalan kritikal yang timbul: dalam industri pendidikan swasta sebesar ini, sejauh mana Bumiputera menjadi pemilik, bukan sekadar pekerja?
Peluang dan Cabaran Selepas Pemansuhan Syarat Ekuiti Bumiputera
Pemansuhan syarat minimum 30 peratus ekuiti Bumiputera untuk syarikat sendirian berhad mengoperasikan IPS membawa dua mesej bercampur. Di satu sisi, pengusaha pusat tuisyen swasta dan institusi lain melihatnya sebagai pengurangan satu lagi keperluan pentadbiran yang tidak berkaitan langsung dengan kualiti pengajaran atau operasi. Mereka tidak lagi dipaksa mencari rakan kongsi semata-mata untuk memenuhi angka ekuiti. Di sisi lain, timbul kegusaran bahawa tanpa syarat pemilikan, agenda ekuiti Bumiputera pendidikan hilang tumpuan dalam industri pendidikan swasta.
Kebijakan kepemilikan institusi tidak boleh hanya bergantung pada satu angka 30 peratus dalam peraturan penubuhan syarikat. Menjadikan ekuiti Bumiputera pendidikan kukuh memerlukan pendekatan lebih kreatif dan bersasar. Antara idea yang dikemukakan ialah penubuhan Dana Ekuiti Pendidikan Bumiputera untuk melabur dalam syarikat pendidikan Bumiputera berpotensi, skim pembiayaan pengambilalihan institusi sedia ada, dan skim padanan pelaburan antara kerajaan, institusi kewangan serta pelabur. Pendekatan sebegini mengiktiraf bahawa keterbukaan pasaran dan mengekalkan pemilikan ekuiti Bumiputera bukan dua agenda yang saling bertentangan. Pengusaha tidak ditekan dengan syarat kaku, tetapi Bumiputera tetap diberi laluan nyata untuk memiliki industri.
Kesimpulan: Dari Syarat Statik ke Strategi Pemilikan Pintar
Pengalaman dua dekad pusat tuisyen swasta menunjukkan satu hakikat pahit: syarat ekuiti yang statik mendorong pengusaha kecil mencari jalan belakang melalui struktur milikan tunggal atau perkongsian, sambil menanggung risiko liabiliti tanpa had. Selepas syarat 30 peratus ekuiti Bumiputera digugurkan, pintu terbuka lebih luas untuk penstrukturan semula perniagaan, penubuhan syarikat sendirian berhad, dan pengembangan skala operasi tanpa beban angka pemilikan yang tidak fleksibel.
Namun pemansuhan syarat bukan alasan untuk melupakan agenda ekuiti Bumiputera pendidikan. Pendidikan swasta bukan sekadar membina modal insan, ia juga membina modal ekonomi dan nilai aset. Cabaran baru ialah beralih daripada logik "wajib 30 peratus" kepada strategi pemilikan pintar yang menggabungkan dana ekuiti, skim pembiayaan dan padanan pelaburan. Dalam kerangka ini, industri pendidikan swasta boleh kekal terbuka kepada semua pihak, pusat tuisyen swasta boleh berkembang dengan struktur perniagaan lebih terlindung, sementara Bumiputera mendapat ruang lebih tersusun untuk menjadi pemilik sebenar, bukan sekadar tenaga kerja. Masa depan pendidikan swasta bergantung kepada keberanian merombak dasar pemilikan, bukan mengunci diri pada syarat yang sudah tidak sesuai dengan realiti industri.
