Akauntabiliti bermula dengan maklumat yang tepat
Aplikasi TuJu ialah aplikasi berkaitan lebuh raya yang berada di bawah jagaan Kementerian Kerja Raya (KKR) dan Lembaga Lebuhraya Malaysia (LLM), dengan fungsi yang kini menjadi persoalan awam. Fahmi Fadzil menegaskan pengurusan tertinggi LLM perlu bertanggungjawab sekiranya maklumat tentang keupayaan aplikasi itu mengelirukan kerajaan. Pendirian ini wajar: apabila agensi membentangkan maklumat kepada kerajaan, ketepatan bukan perkara sampingan yang boleh dipisahkan daripada tanggungjawab organisasi. Fahmi turut menyatakan bahawa apa-apa maklumat yang wakil LLM sampaikan dalam mesyuarat berkaitan TuJu perlu dipertanggungjawabkan oleh organisasi tersebut. Ini bukan bermaksud kesalahan telah dibuktikan. Namun, ia menetapkan prinsip yang patut jelas sejak awal: wakil boleh menyampaikan maklumat, tetapi institusi mesti menjawab jika maklumat itu tidak tepat.
Kontroversi yang menuntut penjelasan
Isu ini memuncak selepas Perdana Menteri Anwar Ibrahim pada 20 Oktober menggalakkan orang ramai beralih daripada Waze kepada TuJu, sambil membangkitkan kebimbangan keselamatan negara berhubung kaitan Waze dengan Israel. Tidak lama kemudian, Pengerusi LLM Hasni Mohammad menjelaskan bahawa TuJu dibangunkan untuk menambah baik perkhidmatan di lebuh raya bertol, bukannya bersaing secara langsung dengan Waze atau berfungsi sebagai aplikasi navigasi penuh. Perbezaan antara gambaran awal dengan penjelasan itu menjadikan mutu maklumat yang dibentangkan kepada kerajaan perkara utama, bukan pertikaian istilah. Fahmi berkata beliau tidak menghadiri mesyuarat berkenaan dan tidak dapat mengesahkan maklumat yang dibentangkan. Maka, tuntutan akauntabiliti perlu disusuli semakan terhadap rekod taklimat dan penjelasan rasmi, bukannya andaian tentang siapa yang bersalah.
Kesan kepada pengguna tidak boleh diketepikan
Perdebatan tentang maklumat TuJu bukan isu pentadbiran semata-mata kerana pengguna berdepan sendiri dengan mutu aplikasi itu. TuJu menerima rungutan tentang masalah teknikal dan kelemahan fungsi navigasinya, manakala Anwar mengakui pada 23 Oktober bahawa aplikasi tersebut masih belum sempurna. Dalam masa yang sama, kerajaan mengehadkan penggunaan Waze dalam kalangan penjawat awam, tetapi aplikasi navigasi lain termasuk Google Maps masih dibenarkan. Apabila orang ramai diminta mempertimbangkan pilihan navigasi baharu, penjelasan yang jitu tentang kemampuan dan batas aplikasi menjadi asas kepercayaan. Pengurusan LLM sewajarnya menjelaskan dengan terang apa yang TuJu boleh lakukan, khususnya jika maklumat itu digunakan dalam keputusan kerajaan. Pengguna tidak patut menanggung kekeliruan akibat jurang antara promosi, taklimat rasmi dan prestasi sebenar aplikasi.
KKR perlu menjelaskan langkah seterusnya
Apabila ditanya sama ada kerajaan telah memanggil LLM untuk memberikan penjelasan, Fahmi meminta pertanyaan mengenai tindakan terhadap agensi itu dirujuk kepada KKR, kementerian yang bertanggungjawab terhadap LLM. Beliau juga berkata pihak berwajib perlu menentukan tindakan yang sesuai kerana beliau tidak menghadiri mesyuarat tersebut. Susulan yang diketahui setakat ini ialah arahan Anwar supaya TuJu dinaik taraf; sebarang kos berkaitan, menurut Hasni, tertakluk pada perjanjian LLM dengan pemaju, Prosignal Consortium Sdn Bhd. Namun, penambahbaikan aplikasi dan siasatan terhadap ketepatan taklimat ialah dua perkara berbeza. KKR perlu memastikan kedua-duanya tidak bercampur: pengguna memerlukan aplikasi yang berfungsi, sementara orang ramai berhak tahu sama ada kerajaan menerima gambaran yang tepat. Kesimpulannya, akauntabiliti pengurusan LLM mesti diterjemahkan kepada penjelasan yang boleh disemak, bukan sekadar kenyataan tanggungjawab.
