Ekonomi kreatif Sabah: definisi baharu untuk pertumbuhan baharu
Ekonomi kreatif Sabah ialah gabungan aktiviti seni, kandungan digital, muzik, perfileman, seni persembahan dan pembangunan harta intelek yang dijadikan sumber pendapatan, peluang kerja kreatif serta keusahawanan seni Sabah, dengan sokongan dasar kerajaan dan kerjasama penggiat industri untuk membina ekosistem kreatif negeri yang berdaya saing. Sabah memilih untuk menjadikan ekonomi kreatif sebagai sektor ekonomi baharu bukan kerana ia trend, tetapi kerana ia peluang nyata untuk pekerjaan dan perniagaan belia. Dalam keadaan pasaran kerja tradisional yang semakin tepu, sektor ini menawarkan ruang mobiliti sosial yang lebih terbuka kepada anak muda berbakat, termasuk mereka di luar pusat bandar. Soalnya kini bukan lagi sama ada Sabah perlu membina ekonomi kreatif, tetapi sejauh mana negeri ini berani menjadikannya salah satu tonggak utama pertumbuhan.
Mengapa kerajaan melihat ekonomi kreatif sebagai sektor strategik
Keputusan kerajaan negeri mengangkat ekonomi kreatif Sabah sebagai sektor baharu datang dengan asas data yang jelas. Menurut Akaun Satelit Budaya dan Kreatif 2024 oleh Jabatan Perangkaan, industri budaya dan kreatif menyumbang RM130.7 bilion atau 6.8 peratus KDNK, dengan eksport produk kreatif mencecah RM63 bilion dan meningkat 12.4 peratus berbanding tahun sebelumnya. Ini bukan angka kecil; ia bukti bahawa kreativiti ialah ekonomi, bukan hobi. Jika negeri lain boleh menjana nilai sebegitu, tiada alasan Sabah terus melihat seni dan kandungan digital sebagai aktiviti sampingan. Menteri bertanggungjawab menegaskan bahawa sektor ini mampu mewujudkan pekerjaan dan keusahawanan kepada golongan muda, dan di sinilah keberanian politik diuji: adakah bajet, dasar dan institusi akan disusun semula untuk menyokong fakta ini, atau angka tersebut sekadar dijadikan hiasan ucapan.
Seruan kolaborasi: penggiat kreatif sebagai rakan strategik, bukan penonton
Langkah paling penting dalam membina ekosistem kreatif negeri ialah mengubah hubungan kerajaan–penggiat daripada top-down kepada rakan strategik. Dalam kunjungan hormat delegasi Pertubuhan Gabungan Persatuan Kreatif Sabah (KREATIF SABAH) yang diketuai Chester Pang ke Wisma MUIS, kerajaan secara terbuka mengakui bahawa pembangunan ekonomi kreatif Sabah memerlukan kerjasama erat antara kerajaan, persatuan, penggiat industri, golongan belia dan sektor swasta. Seruan supaya penggiat seni dan kreatif berganding bahu membangunkan ekosistem ekonomi kreatif yang berdaya saing bukan retorik kosong; ia pengakuan bahawa dasar tanpa input industri akan gagal menyentuh realiti lapangan. Townhall Penggiat Seni dan Kreatif yang dicadangkan ialah ujian awal: jika ia menjadi ruang dialog sebenar, bukan sekadar sesi bergambar, Sabah berpeluang melahirkan dasar yang lebih tepat kepada keperluan studio kecil, kolektif seni dan pencipta kandungan bebas.
Hab Kreatif Tawau: ujian besar untuk ekosistem kreatif negeri
Cadangan Hab Kreatif Tawau (Tawau C-Hub) ialah simbol paling jelas bahawa ekonomi kreatif Sabah sedang bergerak dari slogan ke infrastruktur. KREATIF SABAH mencadangkan Tawau C-Hub sebagai ruang untuk penghasilan karya, latihan, pembangunan bakat, kolaborasi, keusahawanan dan pemasaran produk kreatif. Kerajaan pula menyatakan akan meneliti cadangan ini sebagai pusat pembangunan bakat, penghasilan karya dan keusahawanan bagi memperkukuh ekosistem ekonomi kreatif di negeri ini. Di sinilah peluang dan risiko bertemu. Jika Tawau C-Hub dilaksanakan dengan tumpuan kepada akses belia luar bandar, bimbingan perniagaan dan jaringan pasaran, ia boleh menjadi model hub kreatif Tawau yang mengubah bakat pinggiran menjadi usahawan kandungan. Namun jika ia sekadar bangunan tanpa program berterusan, ia akan menjadi monumen baharu kepada peluang yang terlepas.
Menjadikan ekonomi kreatif tonggak sebenar, bukan pelengkap kosmetik
Hakikatnya, ekonomi kreatif Sabah hanya akan menjadi pemacu pertumbuhan baharu jika disepadukan dalam strategi kepelbagaian ekonomi negeri, bukan diletak di tepi sebagai projek sampingan. Menteri berkaitan sendiri mengakui industri budaya dan kreatif mempunyai potensi besar untuk menjadi pemacu pertumbuhan ekonomi baharu melalui kandungan digital, seni persembahan, perfileman, muzik dan harta intelek. Namun beliau juga menegaskan bahawa semua cadangan perlu diteliti mengikut fungsi agensi, keutamaan program dan kemampuan kewangan. Di sinilah pilihan dasar menjadi jelas: sama ada negeri berani mengalihkan sebahagian sumber daripada sektor lama kepada sektor kreatif, atau terus bergantung kepada model lama yang semakin tertekan. Jika Sabah serius, kita akan melihat lebih banyak peluang kerja kreatif, lebih ramai usahawan seni Sabah, dan ekosistem kreatif negeri yang mampu bersaing di peringkat nasional dan antarabangsa, bukan sekadar di pentas tempatan.
