Definisi Buli dan Gambaran Mengejutkan Statistik Terkini
Buli di sekolah ialah tingkah laku berulang yang melibatkan penyalahgunaan kuasa oleh pelajar terhadap pelajar lain melalui keganasan fizikal, kata-kata menghina, ancaman, pengasingan sosial atau serangan siber, yang menjejaskan keselamatan pelajar sekolah dan kesihatan mental mereka dalam jangka masa panjang. Dalam tempoh Mac hingga Ogos, sebanyak 4,289 kes salah laku buli direkodkan di sekolah dan asrama, angka yang tidak wajar dianggap sebagai “sekadar nakal” lagi. Hakikat bahawa ribuan kes muncul dalam hanya enam bulan menunjukkan budaya buli masih berakar dan usaha pencegahan buli sekolah belum cukup menggoncang sistem. Jika masyarakat terus memandang remeh, kita sedang menerima normal baharu di mana keganasan fizikal pelajar menjadi sebahagian rutin pembelajaran, bukan lagi pengecualian.
Keganasan Fizikal Mendominasi: Apa Maknanya Untuk Keselamatan Pelajar
Daripada 4,289 kes buli sekolah yang direkodkan, 2,480 melibatkan buli fizikal, menjadikannya bentuk salah laku paling dominan berbanding 1,386 kes buli lisan, 243 kes bukan lisan dan 180 kes buli siber. Angka ini bukan sekadar statistik buli 2026; ia bukti bahawa tubuh pelajar masih menjadi sasaran utama kemarahan, kuasa dan hierarki palsu di sekolah. Apabila keganasan fizikal pelajar menjadi kebiasaan, mesej yang diserap generasi muda ialah: siapa kuat, dia berkuasa. Ini menjejaskan keselamatan pelajar sekolah dan menanam trauma yang sukar dipulihkan, daripada ketakutan hadir ke kelas hingga simptom gangguan emosi yang berpanjangan. Sistem disiplin yang terlalu fokus pada hukuman tanpa pemulihan emosi dan pembentukan empati jelas gagal memutuskan kitaran ini. Kita perlu mengakui bahawa setiap lebam dan luka adalah kegagalan kolektif, bukan sekadar salah seorang pelajar.
Akta Antibuli, CCTV dan MyPWA: Cukupkah Pendekatan Berasaskan Kawalan?
Pendedahan angka kes buli ini dibuat melalui jawapan bertulis Menteri Pendidikan di Dewan Rakyat, susulan persoalan mengenai pelaksanaan Akta Antibuli dan pemantauan asrama selepas inkues kematian Arwah Zara Qairina. Tindak balas kementerian jelas berasaskan kawalan: pemasangan CCTV di 200 sekolah berasrama pada 2025 dengan peruntukan RM3 juta, diikuti 333 sekolah lagi pada 2026 dengan RM5 juta, dan rancangan memperluas ke 1,000 sekolah pada 2027 dengan RM15 juta. Serentak, 300 Personal MySTEP Pembantu Warden Asrama (MyPWA) ditempatkan untuk membantu lebih 10,000 warden sedia ada dalam aspek keselamatan dan kebajikan murid, khususnya pada waktu malam. Langkah ini penting, tetapi jika fokus terlalu berat pada kamera dan warden, kita berisiko menjadikan sekolah seperti zon kawalan, bukan komuniti pembelajaran yang menyembuhkan. Kawalan tanpa budaya saling menjaga hanya mengesan buli, bukan mencegahnya.
Audit Keselamatan, Portal Aduan dan Kesan Terhadap Kesihatan Mental Pelajar
Kementerian melaksanakan Audit Keselamatan Asrama melibatkan 850 sekolah, disusuli Tinjauan Keselamatan dan Kesejahteraan Murid (TKKM) serta Bimbingan In-Situ: Keselamatan dan Kesejahteraan Murid (BKKM) bagi mengenal pasti keperluan penambahbaikan dan tindakan susulan di peringkat sekolah. Portal Aduan Buli turut ditambah baik dengan fungsi aduan secara anonim, membuka ruang kepada mangsa dan saksi untuk melapor tanpa takut dikenali. Ini langkah ke arah perlindungan mangsa dan intervensi psikososial, tetapi kesan buli terhadap kesihatan mental pelajar memerlukan lebih daripada borang dan audit. Pelajar yang dibuli sering memendam rasa malu, bersalah dan tidak percaya kepada guru, lalu menutup mulut walaupun saluran aduan wujud. Tanpa guru dan warden yang peka terhadap perubahan tingkah laku murid serta bertindak segera terhadap aduan, seperti diingatkan kementerian, semua mekanisme ini mudah menjadi prosedur atas kertas, bukan pelindung sebenar emosi pelajar.
Daripada Disiplin ke Empati: Halatuju Sebenar Pencegahan Buli Sekolah
Menteri menegaskan bahawa usaha menangani buli tidak boleh terhad kepada tindakan disiplin semata-mata, tetapi perlu merangkumi penguatkuasaan, pengawasan, perlindungan mangsa, intervensi psikososial dan pembentukan karakter murid. Pernyataan ini wajar dijadikan kompas halatuju pencegahan buli sekolah. Realitinya, budaya “diam demi nama baik sekolah” masih kuat, dan pelajar belajar bahawa melapor bermakna mengkhianati rakan, bukan mempertahankan keselamatan pelajar sekolah. Jika kita serius, sekolah perlu mengangkat empati sebagai nilai teras: program rakan sebaya yang terlatih, sesi kaunseling yang tidak memalukan, dan guru yang menegur keganasan fizikal pelajar dengan tegas tetapi memulihkan, bukan sekadar menghukum. Setiap aduan mesti disiasat mengikut tatacara dan diikuti intervensi bersesuaian, tetapi lebih penting, setiap pelajar mesti percaya bahawa suara mereka akan didengar. Kesimpulannya, menurunkan angka 4,289 bukan tugas kementerian sahaja; ia ujian moral seluruh ekosistem pendidikan.
