Dari keterujaan AI kepada persoalan keselamatan dan kawalan
Keselamatan AI merujuk kepada pendekatan, teknologi dan amalan yang memastikan sistem kecerdasan buatan berfungsi mengikut tujuan yang ditetapkan, tidak menyalah guna akses, melindungi data yang diuruskan, dan kekal boleh dipercayai walaupun beroperasi di atas rangkaian, infrastruktur awan dan perkhidmatan digital yang kompleks serta saling berhubung antara organisasi dan sempadan undang-undang. Dalam konteks ekonomi digital, keselamatan AI tidak lagi isu teknikal semata-mata, tetapi asas kepada kepercayaan pengguna dan kelangsungan perkhidmatan kritikal. Cyber Digital Services, Defence and Security Asia Exhibition and Conference (CyberDSA) 2026 membuka tirai di Pusat Pameran dan Perdagangan Antarabangsa Malaysia (MITEC) dengan menukar fokus perbualan industri: daripada apa yang AI boleh buat kepada apa yang mesti kita selamatkan, kawal dan tadbir apabila AI meresap ke setiap ruang ekonomi. Edisi keempat anjuran Aerosea Exhibitions Sdn Bhd ini menghimpunkan 160 syarikat dari 20 negara serta 9,000 pengunjung perdagangan dari 45 negara.
Keselamatan siber sebagai asas ekonomi digital, bukan lapisan tambahan
Naratif utama CyberDSA jelas: keselamatan siber bukan lagi benteng di hujung transformasi digital, tetapi syarat untuk transformasi itu berlaku dengan selamat. Dalam kehidupan seharian, urusan memindahkan wang, pengesahan identiti digital dan mendapatkan perkhidmatan dilakukan melalui telefon, dan pengguna bergantung pada sistem yang melindungi maklumat mereka serta terus berfungsi ketika berlaku gangguan. Jika sistem ini goyah, bukan sahaja transaksi terjejas, malah kepercayaan terhadap keseluruhan ekosistem digital turut runtuh. Di ruang pameran, penyedia keselamatan siber bertemu syarikat komunikasi, infrastruktur awan dan pembangun AI untuk menunjukkan bagaimana rangkaian, pangkalan data, peranti dan aplikasi perlu dilindungi sebagai satu ekosistem. Kehadiran nama seperti Cisco, Sophos, Maxis, MEASAT dan lain-lain mempamerkan bahawa cabaran hari ini bukan lagi melindungi satu sistem terpencil, tetapi mengamankan keseluruhan rantaian data dan rangkaian yang menjadi tulang belakang ekonomi digital.
Tadbir urus data dan keupayaan berdaulat: dari slogan kepada strategi
Tema "Advancing Secure AI, Strengthening Digital Trust and Safeguarding Data Sovereignty" bukan slogan kosong, ia mencerminkan keperluan tadbir urus data dan keupayaan berdaulat yang semakin mendesak. Apabila organisasi bergantung kepada infrastruktur awan, model AI dan ekosistem teknologi merentas bidang kuasa, persoalan di mana data berada, siapa boleh mengaksesnya dan undang-undang mana yang mengawal menjadi pertimbangan strategik, bukan isu teknikal semata-mata. Isunya meliputi keupayaan organisasi mengawal akses, penggunaan dan pengurusan data dalam sistem mereka. Di CyberDSA, topik teknologi berdaulat dan harta intelek milik sendiri yang dibentangkan syarikat seperti Aras Integrasi menunjukkan kesedaran bahawa keupayaan berdaulat bukan tentang menutup diri, tetapi membina kapasiti tempatan yang boleh dipercayai untuk menyokong ekosistem AI dan keselamatan siber. Penubuhan AI Malaysia Berhad sebagai agensi utama di bawah Kementerian Digital turut menempatkan tadbir urus, kepercayaan dan keupayaan nasional sebaris dengan inovasi dan penggunaan AI.
Mengawal ejen AI dan mengukuhkan pengesahan identiti digital
Perbincangan paling kritikal di CyberDSA ialah bagaimana mengawal model dan ejen AI yang beroperasi merentasi sistem organisasi. Forum pembukaan oleh CyberSecurity Malaysia meneliti cara melindungi sistem daripada ejen AI yang berkemampuan melaksanakan tugasan menggunakan aplikasi dan data mengikut akses yang diberi, termasuk kemungkinan bertindak di luar tujuan asal. Di sinilah keselamatan AI bertemu tadbir urus: akses perlu dihadkan, aktiviti AI dipantau, hasil kerjanya disemak dan kelulusan manusia diwajibkan sebelum tindakan sensitif dilaksanakan. Dalam masa sama, pengesahan identiti digital menjadi isu akar yang tidak boleh diabaikan. Tanpa mekanisme pengesahan yang kukuh, AI dan sistem keselamatan paling canggih sekalipun tidak mampu membezakan antara pengguna sah dan penyerang. Bagi rakyat, ukuran keselamatan digital akhirnya dirasa melalui keupayaan menyelesaikan transaksi, melindungi maklumat peribadi dan memulihkan perkhidmatan penting apabila terganggu.
Kepercayaan sebagai asas cita-cita AI dan masa depan keselamatan siber
Konferensi ini bukan sekadar tempat mempamerkan solusi, tetapi cerminan arah tuju ekosistem AI dan keselamatan siber. Dalam ucapan perasmian, YB Datuk Wilson Ugak Anak Kumbong menegaskan bahawa cita-cita menjadi "AI Nation" mesti disokong oleh keselamatan, kepercayaan dan keupayaan nasional, kerana "AI bergantung pada data, data bergantung pada infrastruktur, dan infrastruktur bergantung pada keselamatan". Kata-kata ini tepat: buang kepercayaan daripada persamaan, keseluruhan cadangan ekonomi digital menjadi jauh lebih lemah. CyberDSA menunjukkan bahawa fokus baharu bukan lagi kehebatan teknikal AI, tetapi bagaimana ia diurus, dikawal dan dipertanggungjawabkan. Penggubal dasar, agensi pertahanan dan penguat kuasa, pengendali infrastruktur kritikal, CISO, penyelidik dan penyedia teknologi berkongsi kebergantungan yang sama terhadap sistem yang selamat dan boleh dipercayai. Masa depan AI bergantung pada sejauh mana kita sanggup menjadikan keselamatan, tadbir urus data dan keupayaan berdaulat sebagai keutamaan, bukan renungan kemudian hari.
