Buli sebagai krisis sosial, bukan masalah satu individu
Tanggungjawab bersama tangani buli merujuk kepada pendekatan pencegahan buli sekolah yang menggabungkan peranan ibu bapa, guru, pentadbir, kerajaan, tribunal anti buli, rakan sebaya dan komuniti untuk mengesan awal, menghentikan serta memulihkan semua pihak yang terlibat melalui langkah pendidikan, kaunseling, intervensi undang-undang dan pengawasan berterusan yang diselaraskan. Tragedi di sebuah sekolah di Yong Peng, di mana pelajar Irene Sofiya ditemukan maut dan disyaki dibunuh, menjadi pencetus kemarahan awam terhadap keselamatan pelajar. Reaksi spontan menyalahkan Perdana Menteri, Menteri Pendidikan atau pihak sekolah mungkin melepaskan geram, tetapi tidak mengurangkan risiko kejadian berulang. Penudingan politik hanya memindahkan rasa marah kepada individu tertentu tanpa menyentuh akar struktur yang membenarkan budaya buli dan keganasan berakar dalam persekitaran pembelajaran.
Had pendekatan menyalahkan PM, menteri dan sekolah
Setiap kali berlaku kes buli atau kematian pelajar, tumpuan segera mengarah kepada pimpinan tertinggi. Namun, akauntabiliti politik tidak sama dengan tanggungjawab peribadi terhadap setiap jenayah yang berlaku. Menuntut peletakan jawatan mungkin memuaskan emosi, tetapi ia tidak serta-merta mengubah budaya ganas di sekolah atau kelemahan SOP. Masalah keselamatan pelajar juga bukan fenomena satu kerajaan; tragedi seumpama ini telah berlaku merentas pelbagai era dan aliran politik. Ini bukti bahawa krisis buli bukan berpunca daripada seorang menteri, tetapi daripada sistem yang membenarkan amalan menghina, memukul dan memalukan rakan sebaya dianggap “biasa”. Jika kita terus terperangkap dalam logik “siapa yang salah”, kita menangguhkan soalan yang lebih penting: sistem apa yang gagal, dan perlindungan apa yang perlu diperkukuh.
Sekolah tidak mampu bersendirian: keselamatan pelajar mesti kolaboratif
Dalam pentadbiran moden, keselamatan pelajar melibatkan kementerian, jabatan pendidikan, pentadbir sekolah, guru, pengawal keselamatan, ibu bapa, polis dan komuniti. Ketua Penerangan Briged Negaraku, Ross Razeq, mengingatkan bahawa sekolah mempunyai tanggungjawab besar, tetapi tidak boleh bersendirian; ibu bapa, kerajaan, platform digital, masyarakat dan pelajar sendiri mesti memainkan peranan masing-masing. "Sekolah tidak boleh bersendirian" bukan slogan manis, tetapi hakikat struktur: guru tidak mampu memantau semua ruang fizikal dan digital tanpa sistem aduan yang selamat, pengawasan yang dipertingkat di kawasan berisiko, serta sokongan ibu bapa dan komuniti. Dalam banyak kes, rakan sebaya mengetahui tentang buli lebih awal berbanding orang dewasa; mereka perlu dididik bahawa melaporkan bukan pengkhianatan, tetapi tanggungjawab moral terhadap nyawa rakan.
Tribunal Anti Buli: intervensi terarah, bukan hukuman semata-mata
Salah satu pembaharuan penting ialah penubuhan Tribunal Anti Buli (TAB) sebagai saluran intervensi, bukan sekadar hukuman. Menteri Undang-Undang dan Reformasi Institusi menegaskan bahawa hukuman sahaja tidak menyelesaikan masalah kerana remaja bawah 18 tahun masih belum matang; tribunal memberi ruang rehabilitasi, bukan sekadar menghukum. Proses intervensi melalui tribunal diyakini lebih berkesan membendung kesalahan berulang melibatkan keganasan di sekolah berbanding pendekatan menghukum semata-mata. Tribunal ini memendekkan proses, memberi laluan lebih mudah kepada pelajar yang dibuli untuk mendapatkan bantuan dan bertindak jika laporan kepada sekolah tidak diendahkan. "Tribunal Antibuli kini menerima lebih 60 laporan sebulan" ialah amaran jelas bahawa pelajar memerlukan saluran yang boleh dipercayai untuk bersuara tanpa takut balas dendam.
Bergerak dari reaktif ke pencegahan menyeluruh
Pendekatan pencegahan buli sekolah yang berkesan mesti bermula sebelum tumbukan pertama hinggap. Tanda awal seperti perubahan tingkah laku, pengasingan diri, konflik rakan sebaya, ancaman digital dan aduan berulang perlu diberi perhatian segera. Sekolah diseru menyediakan saluran aduan yang selamat, memantau kawasan berisiko, dan melatih guru sebagai “mata dan telinga” yang peka terhadap perubahan emosi serta tanda pemulauan murid. Ibu bapa pula perlu lebih dekat dengan kehidupan emosi dan digital anak, termasuk memantau pergaulan dalam talian dan kandungan yang mereka akses. Gabungan pengesanan awal, kaunseling, akauntabiliti undang-undang melalui tribunal anti buli, dan koordinasi antara semua pihak terbukti menghasilkan hasil yang lebih baik berbanding tindakan ad hoc. Kesimpulannya, soalan utama bukan lagi “siapa yang salah?”, tetapi “apa tindakan bersama kita supaya tragedi tidak berulang?”.
