Peluang terbuka, tetapi pintu belum terbuka luas
Kepulangan Formula Satu ke Malaysia secara tetap ialah kemungkinan untuk membawa semula perlumbaan ke Litar Sepang, tetapi ia memerlukan rancangan perniagaan jangka panjang dan bukti bahawa manfaatnya sepadan dengan komitmen penganjuran. Kejayaan GP Bahrain di Sepang pada 2 hingga 4 Oktober lalu menghidupkan semula perbincangan itu, bukan mengesahkan Grand Prix Malaysia akan kembali. Perlumbaan tersebut membawa F1 ke Sepang buat kali pertama sejak 2017, selepas Malaysia menjadi tuan rumah dari 1999 hingga 2017. Presiden FIA, Mohammed Ben Sulayem, berkata pelaburan dan keadaan litar yang bertambah baik memberi asas untuk menilai peluang itu. Beliau turut menyatakan bahawa perubahan dalam kalendar sentiasa mungkin, namun minat terhadap sukan ini tidak cukup untuk menjamin tempat tetap. Inilah perbezaan penting: GP Bahrain membuktikan Sepang mampu menjadi tuan rumah; ia tidak membuktikan penganjuran tetap berbaloi.
MotoGP kekal sebagai keutamaan yang perlu dibiayai
Sambil meneliti F1, Sepang perlu menjaga kesinambungan MotoGP sebagai acara sedia ada. Ahli Parlimen Sepang, Datuk Aiman Athirah Sabu, menggesa kerajaan mengekalkan MotoGP Sepang dan mengukuhkan Litar Antarabangsa Sepang sebagai aset yang menjana kegiatan ekonomi serta pekerjaan. Cabaran kewangannya nyata: hak penganjuran MotoGP bagi tempoh 2027 hingga 2031 dianggarkan melibatkan komitmen RM457 juta, sementara bahagian tanggungan SIC meningkat daripada 10 peratus pada 2027 kepada 50 peratus pada 2031. Angka ini menjadikan soal pembiayaan lebih mendesak daripada nostalgia. SIC perlu memperluas pendapatan melalui penajaan, pakej hospitaliti, penyewaan fasiliti dan kerjasama industri. Jika sumber hasil sedia ada belum cukup kukuh, menambah satu lagi perlumbaan besar tanpa model yang jelas boleh membebankan operasi dan mengecilkan ruang untuk membina manfaat jangka panjang.
Kehadiran ramai bukan ukuran pulangan bersih
GP Bahrain memberikan bukti bahawa Sepang masih mampu menarik acara antarabangsa: kira-kira 261,000 penonton hadir sepanjang tiga hari, manakala laporan media menganggarkan impak ekonominya mencecah RM950 juta. Namun, angka kehadiran dan anggaran impak tidak wajar dianggap sebagai jawapan lengkap. Kerajaan perlu tahu siapa yang menerima manfaat, bagaimana pulangan dikira dan berapa kos yang ditanggung untuk menghasilkannya. Aiman Athirah mengingatkan bahawa limpahan ekonomi patut sampai kepada perusahaan mikro, kecil dan sederhana serta komuniti sekitar Sepang dan Selangor. Hotel, penerbangan, pengangkutan, makanan dan minuman, peruncitan serta pelancongan berpotensi mendapat manfaat, tetapi peluang itu perlu diterjemahkan kepada pekerjaan dan urus niaga tempatan. Hujah untuk F1 akan lebih meyakinkan jika disertai ukuran hasil yang telus, bukan sekadar gambar litar penuh atau angka besar tanpa konteks.
Kajian kebolehlaksanaan perlu mendahului keputusan
Langkah seterusnya ialah kajian kebolehlaksanaan mengenai potensi F1 kembali ke Malaysia, yang menurut Aiman Athirah akan dibentangkan kepada Jemaah Menteri pada November. Kajian itu perlu menilai kos, komitmen operasi, penajaan, pendapatan komersial dan pulangan bersih kepada negara. FIA pula menetapkan syarat yang wajar: Malaysia perlu mengemukakan pelan perniagaan sekurang-kurangnya lima tahun yang menerangkan pembiayaan, promosi, pengendalian dan keperluan logistik. Pilihan seperti penganjuran berkala atau kerjasama untuk berkongsi kos dan risiko juga patut dinilai, bukannya menganggap perlumbaan tahunan sebagai satu-satunya jalan. Pada akhirnya, minat terhadap F1 ialah alasan untuk mengkaji peluang, bukannya mandat untuk terus menandatangani komitmen. Sepang patut mengejar kepulangan F1 hanya jika pelan itu melindungi MotoGP, membuktikan pulangan kepada rakyat dan mampu bertahan melebihi satu hujung minggu perlumbaan.
